Theo Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên, dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp và chưa có cơ sở nào đảm bảo khi nào kết thúc, do vậy, cần phải tính đến kịch bản xấu nhất là “phải sống chung với Covid-19”.
Doanh nghiệp đối mặt với nhiều khó khăn
Đợt dịch Covid-19 bùng phát lần thứ 4 đã khiến cho những mảng màu xám loang rất nhanh trong bức tranh toàn cảnh khu vực doanh nghiệp. Các doanh nghiệp vốn đã bị tổn thương lại càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Một điểm đáng quan tâm hơn nữa là đợt dịch này đã xâm nhập và tác động tiêu cực tới các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi tập trung một lượng lớn người lao động, nhất là ở các tỉnh, thành phố thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, dẫn đến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, chuỗi lao động, sản xuất quy mô lớn, ảnh hưởng lớn đến kinh tế địa phương và cả nước.
Chính phủ sẵn sàng chia sẻ với những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt.
Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Chính phủ với các doanh nhân, đại diện doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp và bộ, ngành, địa phương ngày 8/8, nhiều doanh nghiệp đã chia sẻ những khó khăn đồng thời thẳng thắn đề xuất những giải pháp để tháo gỡ khó khăn.
Ông Vũ Đức Giang (chủ tịch Hiệp hội Dệt may VN) chia sẻ, dệt may là ngành tạo ra nhiều việc làm, góp phần đảm bảo an sinh xã hội. Do đó, chúng tôi mong muốn Chính phủ, bộ ngành địa phương tập trung nguồn vắc xin tiêm cho người lao động. Với những địa bàn đã qua 14 - 24 ngày không có ca nhiễm mới cần cho DN được mở cửa hoạt động, kêu gọi người lao động vào làm việc, tạo sự tin tưởng cho các nhãn hàng, DN tự chịu trách nhiệm áp dụng mô hình sản xuất.
Ngoài ra, ông Giang cho rằng, cần thống nhất phương pháp kiểm tra hàng hóa sản xuất, xuất khẩu, nguyên phụ liệu, đặc biệt là các sản phẩm dệt may có các thành phần in, thêu cần có sự thống nhất trên toàn quốc khi kiểm tra. Để đạt được mục tiêu kép, trong 4 tháng cuối năm, Chính phủ và các bộ ngành cần chung tay hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho DN.
Trong đó, ngành thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội giảm tối đa thuế, phí; ngân hàng không nên hạ mức tín nhiệm của DN mà cần giãn thời gian trả nợ đến hết năm 2021 - 2022, giảm lãi suất...
Phản ánh về tình hình hoạt động của các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản trong tình hình dịch bệnh, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam - ông Nguyễn Hoài Nam chia sẻ, dịch bệnh đã làm cho hoạt động chế biến, xuất khẩu thủy sản gặp nhiều khó khăn, nhất là ở các tỉnh phía Nam.
Trước tình hình đó, ông Nguyễn Hoài Nam đề xuất đẩy nhanh hơn nữa tiến độ tiêm và nâng tỷ lệ bao phủ vaccine đối với ngư dân, các doanh nghiệp chế biến; tiếp tục có chính sách hỗ trợ tiền điện; có các hướng dẫn cụ thể hơn về y tế tại chỗ đối với khu vực kinh tế này, nhất là hướng dẫn cách ly y tế khi phát hiện có các ca F0, F1, tránh tình trạng bị đóng cửa toàn bộ nhà máy;…
Tham gia ý kiến tại Hội nghị, cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cũng nêu rõ nhiều đề xuất với Chính phủ nhằm sớm ổn định sản xuất trong bối cảnh dịch bệnh.
Ông Hong Sun - Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam cho rằng, làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4 diễn biến phức tạp, làm gián đoạn chuỗi cung ứng sản phẩm, dẫn đến sản xuất bị đình trệ. Trong khi đó, thủ tục nhập cảnh với các chuyên gia nước ngoài vào Việt Nam còn khó khăn, làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án tại Việt Nam. Theo đó, cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc mong muốn, những vấn đề này sẽ sớm được giải quyết, tạo cơ hội cho doanh nghiệp Hàn Quốc ổn định sản xuất và mở rộng quy mô tại Việt Nam.
Tham gia ý kiến, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam - ông Inoue Soichi kiến nghị: Chính phủ cần rút ngắn thời gian cách ly đối với những chuyên gia đã được tiêm vắc-xin để dễ dàng hơn trong việc tái nhập cảnh vào Việt Nam. Đồng thời, hỗ trợ cấp giấy phép cho lao động với những người Nhật Bản đã được công ty cấp giấy chứng nhận làm việc tại Việt Nam.
“Đặc biệt, cần hỗ trợ rút ngắn thủ tục hành chính do còn nhiều dự án đầu tư của Nhật Bản tại Việt Nam còn đang chờ phê duyệt và được triển khai hoạt động” ông Inoue Soichi kiến nghị thêm.
Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam, ông Jean Michel cũng hy vọng, việc tiêm vắc-xin sẽ được triển khai mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới. Bởi vắc-xin là điều quan trọng nhất trong bối cảnh dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp và khẳng định, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu luôn sẵn sàng hỗ trợ Chính phủ trong việc triển khai chiến dịch tiêm vắc-xin cho người dân.
Bên cạnh đó, việc đứt gãy chuỗi sản xuất đang là thách thức rất lớn đối với các doanh nghiệp FDI đang đầu tư tại Việt Nam, trong đó có cộng đồng doanh nghiệp châu Âu. Theo đó, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu hy vọng, có thể tìm ra giải pháp trong việc lưu thông hàng hóa nhằm đẩy mạnh hơn việc xuất khẩu của Việt Nam ra nước ngoài. Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu cũng mong muốn, có thể xây dựng hình ảnh Việt Nam là một thị trường mở rộng, thân thiện với các nhà đầu tư nước ngoài và tận dụng cơ hội từ những Hiệp định thương mại tự do đang có, tạo nên nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp đầu tư tại Việt Nam.
Tính đến kịch bản xấu nhất là “phải sống chung với Covid-19”
Tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên đã chia sẻ, giải đáp những câu hỏi mà các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp đưa ra liên quan đến tình hình cung ứng hàng hóa, kết nối tiêu thụ sản phẩm nông sản, an toàn trong sản xuất và vấn đề ưu tiên tiêm vaccine…
Bộ trưởng đề nghị các địa phương phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ về vấn đề lưu thông hàng hóa trên tinh thần hàng hóa nào cũng là thiết yếu, chỉ trừ hàng cấm; không đặt ra các điều kiện, yêu cầu khác biệt, gây ách tắc lưu thông.
Đối với kiến nghị của doanh nghiệp về giảm giá điện, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên khẳng định sẽ làm việc với EVN để xem xét, giải quyết, nhất là giảm giá điện cho nhóm ngành chế biến nông, thủy sản theo ý kiến đề xuất của nhiều doanh nghiệp tại Hội nghị.
Chia sẻ với những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng, việc thực hiện mục tiêu kép là chủ trương đúng bởi nếu không phòng chống dịch bệnh thì chúng ta không đủ điều kiện về sức khoẻ an toàn để sản xuất. Tương tự, nếu dừng sản xuất, dừng giao thương thì không đảm bảo được mục tiêu duy trì nền kinh tế, duy trì thị trường, không những chúng ta không có nguồn lực để chống dịch mà nguy cơ lớn hơn là mất thị trường, sẽ bị bỏ lại phía sau, trong khi nhiều nước trên thế giới đang tăng tốc.
“Tổng cầu đang lên, thế giới đang trên đà hồi phục, chúng ta không giữ vững thị trường lúc này thì sẽ mất rất nhiều cơ hội khác và sẽ bị tụt lại phía sau”, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nêu thực tế và mong muốn: Cộng đồng doanh nghiệp hãy đồng hành cùng nhà nước, các cơ quan chức năng trong việc thực hiện “mục tiêu kép”. Doanh nghiệp cần chủ động hơn nữa trong việc đề xuất giải pháp, nêu những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn để các cơ quan có thẩm quyền kịp thời tháo gỡ.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp và chưa có cơ sở nào đảm bảo khi nào kết thúc, do vậy, cần phải tính đến kịch bản xấu nhất là “phải sống chung với Covid-19”. Từ đó, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã đưa ra 5 đề xuất:
Một là, các địa phương tiếp tục thực hiện thật nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về vấn đề lưu thông hàng hóa, nhất là hàng hoá thiết yếu. Các quy định cần được thực hiện nhất quán tại các địa phương chứ không nên để tình trạng mỗi nơi một quy định, gây cản trở người dân, doanh nghiệp trong việc tiếp cận hàng hoá.
Hai là, doanh nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn phòng chống dịch bệnh, an toàn sản xuất. “Chúng ta không sản xuất bằng mọi giá mà phải làm bằng mọi cách để làm sao vừa phòng chống dịch nhưng vừa thực hiện mục tiêu sản xuất kinh doanh, vì hai mục tiêu này là điều kiện thúc đẩy lẫn nhau và không thể tách rời”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Ba là, cần phải đẩy nhanh tiến độ tiêm vaccine cũng như tạo điều kiện xét nghiệm thường xuyên định kỳ cho người lao động, để doanh nghiệp sớm quay lại sản xuất. Khi vaccine được phủ sóng rộng khắp, người lao động được an toàn, khi đó, hoạt động của doanh nghiệp mới được đảm bảo, ổn định và liên tục. “Tiến độ tiêm vaccine cần phải được đẩy nhanh, bởi chúng ta chỉ an toàn khi tất cả được an toàn. Khi tất cả người lao động được tiếp cận vaccine, được an toàn thì doanh nghiệp ở trong vùng dịch hay ngoài vùng dịch đều có thể yên tâm sản xuất”, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nói.
Bốn là, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chính sách hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp trên cơ sở thỏa thuận với người lao động để có thể tăng giờ làm một cách hợp lý, tận dụng cơ hội khi tổng cầu thế giới đang lên cũng như bù lại khoảng thời gian mà vì dịch bệnh, doanh nghiệp phải ngừng sản xuất.
Năm là, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ cần khẩn trương có chính sách hỗ trợ để các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp tư nhân thu mua nông sản và tạm trữ lương thực cho người dân. Hiện nay, lúa gạo ở các tỉnh phía Nam, nhất là Đồng Bằng sông Cửu Long đang vào vụ. Việc thu mua nông sản không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân mà doanh nghiệp còn có thể coi đây là nguồn nguyên liệu đầu vào dự trữ khi các nhà máy chế biến nông sản, thuỷ sản khôi phục lại sản xuất. Nếu như doanh nghiệp tư nhân thu mua sẽ thuận lợi hơn bởi sẽ bớt được các thủ tục cũng như những ràng buộc khác.
Minh Nguyễn