Bức tranh tài chính không nhiều gam màu sáng của Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) khi nợ xấu tăng, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng đã kéo tụt lợi nhuận xuống thấp so với cùng kỳ.
Áp lực từ trích dự phòng rủi ro khi nợ xấu tăng mạnh
Báo cáo tài chính hợp nhất quý 3 năm 2023 của Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank - UPCoM: ABB) cho thấy, lũy kế 9 tháng đầu năm 2023, thu nhập lãi thuần của ABBank giảm 20% - tương ứng giảm 568 tỷ đồng xuống còn 2,215 tỷ đồng so với cùng kỳ. Kết quả ABBank chỉ còn lãi hơn 708 tỷ đồng trước thuế và lãi sau thuế gần 565 tỷ đồng, giảm 832 tỷ đồng (tương ứng với giảm 59%) so với cùng kỳ năm trước.
So với kế hoạch 2.826 tỷ đồng lãi trước thuế cả năm, ABBank mới thực hiện được 25% kế hoạch sau 9 tháng.
Tính đến ngày 30/9/2023, tổng tài sản tại ngân hàng này đạt 141.703 tỷ đồng, tăng 9% so với đầu năm. Trong đó, tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước giảm 44%, còn 35.856 tỷ đồng; tiền gửi tại các tổ chức tín dụng khác tăng 75% lên 35.856 tỷ đồng.
Dư nợ tín dụng của ABBank cũng đạt 81.608 tỷ đồng, giảm 0,5% so với đầu năm trong khi tiền gửi khách hàng tăng 10,4% so với đầu năm lên hơn 92.839 tỷ đồng.
Lợi nhuận tại ABBank bị “ăn mòn” bởi chi phí dự phòng rủi ro tăng mạnh để chống đỡ với nợ xấu. Chi phí rủi ro tín dụng tăng 523 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.
Về chất lượng tài sản, nợ xấu nội bảng tăng 21% lên hơn 2.861 tỷ đồng. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn tăng gần gấp đôi lên 1.079 tỷ đồng, nợ nghi ngờ tăng 2,23 lần lên 939 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu tăng từ mức 2,88% đầu năm lên 3,51%, trên ngưỡng 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, mức không an toàn.
Cơ cấu nợ xấu có sự chuyển dịch giảm nợ nhóm 5 nhưng tăng mạnh nợ nhóm 3,4. Nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) tăng 100% so với đầu năm, từ 540 tỷ đồng lên gần 1.080 tỷ đồng; nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) tăng 123% từ 421 tỷ đồng lên hơn 939 tỷ đồng còn nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) giảm 40% về mức gần 842 tỷ đồng.
Theo quy định tại Thông tư số 22/2019/TT-NHNN và Công văn số 6561/NHNN-TTGSNH của Ngân hàng Nhà nước thì các tổ chức tín dụng cần duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3%. Vượt quá tỷ lệ này bị coi là không an toàn.
Lợi nhuận các ngân hàng sẽ tiếp tục tụt giảm vào quý 4?
Thông tư số 02/2023/TT-NHNN quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và khách hàng gặp khó khăn trả nợ vay phục vụ nhu cầu đời sống, tiêu dùng.
Đối tượng áp dụng là các tổ chức tín dụng (không bao gồm ngân hàng chính sách), chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (trừ khách hàng là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài); Tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn.
Thông tư này sẽ giúp các ngân hàng chia sẻ với doanh nghiệp căn cứ vào điều kiện tài chính của ngân hàng và hồ sơ khách hàng. Tuy vậy, các ngân hàng vẫn phải phải chuẩn bị các kịch bản liên quan đến đánh giá chất lượng tín dụng, tuân thủ quy định về trích lập dự phòng để đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng.
Dù được phép cơ cấu nợ, song do yêu cầu phải trích lập dự phòng rủi ro 100% cho các khoản nợ cơ cấu trong khi nguồn lực tài chính của mỗi ngân hàng có hạn, nên nhìn chung, triển vọng lợi nhuận của toàn ngành ngân hàng năm nay vẫn không lạc quan bằng các năm trước.
Theo nhận định của các chuyên gia lĩnh vực tài chính, năm nay, lợi nhuận ngành ngân hàng chỉ tăng 11 - 13%, chỉ gần bằng một nửa tốc độ tăng trưởng trong giai đoạn 2017 - 2021 (28%). Trong kịch bản tiêu cực, lợi nhuận các ngân hàng này có thể chỉ tăng khoảng 10% trong năm nay.
Thông tư số 02/2023/TT-NHNN được ban hành để hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng. Tuy nhiên, để giảm gánh nặng nợ xấu bị đẩy về tương lai, Thông tư yêu cầu các tổ chức tín dụng phải đánh giá, phân loại cũng như trích lập dự phòng theo nhóm nợ thực tế của khách hàng.
Theo quy định tại Thông tư, các tổ chức phải trích lập dự phòng tối thiểu 50% trong năm 2023 và 100% trong năm 2024.
Thanh Phong