Từ 4/10 đến cuối năm 2024, tổng giá trị trái phiếu đáo hạn là 78.878 tỷ đồng. Trong đó, có 43,5% giá trị trái phiếu đáo hạn thuộc nhóm bất động sản với khoảng 34.317 tỷ đồng.
Áp lực đáo hạn trái phiếu vẫn ở mức cao
Nhiều phân tích cho thấy, áp lực đáo hạn trái phiếu trong quý IV ở mức cao nhất năm 2024; trong đó, bất động sản là ngành chịu áp lực đáo hạn trái phiếu lớn nhất (tính đến hết 4/10 chiếm tới hơn 43%). Do đó, nhiều doanh nghiệp sẽ phải tiếp tục tái phát hành để huy động vốn trong quý IV.
Theo dữ liệu Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) tổng hợp từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, lũy kế từ đầu năm đến ngày 4/10, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp được ghi nhận là 312.067 tỷ đồng, với 15 đợt phát hành ra công chúng trị giá 27.054 tỷ đồng (chiếm 8,7% tổng giá trị phát hành) và 294 đợt phát hành riêng lẻ trị giá 285.012 tỷ đồng (chiếm 91,3%).
Tổng giá trị trái phiếu đã được mua lại trước hạn đạt 144.044 tỷ đồng, giảm 21,1% so với cùng kỳ năm 2023. Ngân hàng là nhóm ngành dẫn đầu, chiếm khoảng 72,5% tổng giá trị mua lại trước hạn (tương ứng khoảng 104.444 tỷ đồng).
Trong phần còn lại của năm 2024, tổng giá trị trái phiếu sẽ đến hạn là 78.878 tỷ đồng; trong đó, có 43,5% giá trị trái phiếu sắp đáo hạn thuộc nhóm bất động sản với khoảng 34.317 tỷ đồng. Theo sau là nhóm ngân hàng với gần 8.500 tỷ đồng (chiếm 10,8%). Tính từ đầu năm đến ngày 4/10, tổng giá trị giao dịch trái phiếu phát hành riêng lẻ đạt 750.000 tỷ đồng.
Áp lực đáo hạn trái phiếu trong quý IV ở mức cao nhất năm 2024.
Chuyên gia từ Công ty cổ phần Chứng khoán VNDiRect (VNDirect) nhìn nhận, áp lực trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong tháng 10/2024 vẫn lớn, hoạt động đàm phán thay đổi kỳ hạn trái phiếu vẫn diễn ra sôi động.
Cụ thể, trong tháng 10/2024 sẽ có khoảng hơn 22.300 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đáo hạn, áp lực đáo hạn trong tháng 10/2024 và 2 tháng cuối năm 2024 vẫn lớn.
Theo ông Nguyễn Bá Khương, Trưởng bộ phận phân tích Trung tâm tư vấn đầu tư VNDirect, quý IV có giá trị đáo hạn trái phiếu lớn nhất trong năm. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đáo hạn trong quý IV/2024 chiếm khoảng 42% tổng giá trị đáo hạn năm 2024. Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp trong năm 2025 cũng không nhỏ, khi tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn là gần 180.000 tỷ đồng, chỉ thấp hơn 5% tổng giá trị đáo hạn năm 2024, và cũng tập trung vào quý III và quý IV.
Do đó, áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp tăng trong quý IV/2024, sau đó hạ nhiệt vào quý I và quý II/2025 rồi tăng trở lại vào quý III và quý IV/2025. Ông Khương lưu ý, tổng giá trị đáo hạn của nhóm doanh nghiệp bất động sản chiếm trên 40%.
Doanh nghiệp bất động sản vẫn chịu áp lực lớn
Hoạt động đàm phán thay đổi điều khoản và điều kiện trái phiếu giữa các tổ chức phát hành và các trái chủ vẫn diễn ra tích cực trong tháng 9/2024.
Tính đến ngày 27/9/2024 đã có khoảng hơn 100 tổ chức phát hành đạt được thỏa thuận gia hạn thời hạn thanh toán trái phiếu với trái chủ. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp được gia hạn là khoảng hơn 155.000 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, câu chuyện doanh nghiệp tiếp tục chậm trả lãi và gốc cũng khiến không ít nhà đầu tư dần mất niềm tin. Đơn cử như trường hợp Công ty TNHH Đầu tư và Bất động sản Diên Vĩ chậm trả gốc/lãi lô trái phiếu DVRCH2124001 có giá trị phát hành 300 tỉ đồng, đáo hạn ngày 1.10.2024. Công ty chậm trả lãi lô trái phiếu này kể từ tháng 11.2023 đến nay.
Công ty Cổ phần Kinh doanh Bất động sản S - Việt Nam (Bất động sản S - Việt Nam) phát hành lô trái phiếu SVNCH2124001 trị giá 2.500 tỉ đồng, kỳ hạn 3 năm vào tháng 10.2021. Ngày 8.10.2024 vừa qua, công ty công bố chậm trả số tiền lãi gần 158 tỉ đồng và 2.500 tỉ đồng nợ gốc trái phiếu do chưa thu xếp kịp nguồn thanh toán.
Áp lực đáo hạn trái phiếu nhóm bất động sản vẫn rất lớn.
Theo báo cáo cập nhật từ Công ty Chứng khoán VNDirect, hoạt động đàm phán gia hạn kỳ hạn trái phiếu giữa các tổ chức phát hành và các trái chủ vẫn diễn ra sôi động trong quý III/2024. Tính đến ngày 15.10 đã có hơn 100 tổ chức phát hành đã đạt được thỏa thuận gia hạn kỳ hạn trái phiếu với các trái chủ và đã có báo cáo chính thức lên HNX. Tổng giá trị trái phiếu đã được gia hạn kỳ hạn là hơn 156.000 tỉ đồng. Trong đó, tổng giá trị trái phiếu có thời gian đáo hạn trong năm 2024 đã được gia hạn là hơn 58.700 tỉ đồng, chiếm 37,6% tổng giá trị trái phiếu đã được gia hạn kỳ hạn.
Tuy nhiên, khoảng hơn 80 doanh nghiệp nằm trong danh sách chậm nghĩa vụ thanh toán lãi hoặc nợ gốc trái phiếu doanh nghiệp theo thông báo của HNX. Số tiền nợ gốc đến hạn trong quý III của các tổ chức phát hành chậm thanh toán là khoảng hơn 8.600 tỉ đồng.
Tổng số tiền nợ gốc đến hạn trong quý III/2024 của các tổ chức phát hành chậm thanh toán và giá trị trái phiếu có thời gian đáo hạn trong quý III/2024 đã được gia hạn kỳ hạn là khoảng hơn 21.700 tỉ đồng.
Tại Hội thảo "Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp hướng tới chuyên nghiệp, bền vững", ông Nguyễn Quang Thuân, Tổng Giám đốc FiinRatings cho rằng, để giải quyết bài toán trái phiếu đến hạn, việc hỗ trợ xung quanh cũng rất quan trọng và một trong số đó là làm "sạch" pháp lý cho các dự án bất động sản, tăng thanh khoản cho thị trường.
Còn theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, việc phát triển, lành mạnh hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp để tạo kênh huy động vốn bền vững cho doanh nghiệp là rất quan trọng. Trước tiên, đến hết năm 2024 và cả năm 2025 cần tiếp tục củng cố, lấy lại niềm tin của nhà đầu tư và phục hồi thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Trong trung - dài hạn, cần tổ chức thực hiện tốt Chiến lược tài chính đến năm 2030 cùng với việc ưu tiên hoàn thiện thể chế.
Đồng thời, hoàn thiện hạ tầng thị trường TPDN, nhất là nâng cao chất lượng hệ thống các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, thị trường thứ cấp tập trung, cơ sở thông tin, dữ liệu về thị trường trái phiếu, về nhà đầu tư, tài sản đảm bảo... Bản thân doanh nghiệp, tổ chức phát hành cũng cần đa dạng hóa nguồn vốn, quan tâm quản lý rủi ro, chủ động xếp hạng tín nhiệm, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính, tăng cường công khai minh bạch, quan tâm tăng trưởng xanh, tài chính xanh.
Hồng Quang