MBS cho rằng yếu tố mùa vụ đang tác động khá mạnh đến thị trường chứng khoán trong tháng 10, trong khi thanh khoản ở mức thấp và tâm lý thận trọng gia tăng. Chuyên gia tại MBS khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro, chờ thị trường hình thành vùng cân bằng mới.
VN-Index giảm 2 tuần liên tiếp sau khi được nâng hạng
Theo báo cáo Chiến lược thị trường của Chứng khoán MB (MBS), thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm trong phiên giao dịch ngày 2/10 sau khi số liệu việc làm yếu hơn nhiều so với dự báo làm gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 10. Tính chung cả tuần, Nasdaq tăng 0,5%, trong khi Dow Jones giảm 1,3% và S&P 500 gần như đi ngang.
Áp lực trên thị trường Mỹ trong tuần qua đến từ lo ngại lạm phát dai dẳng, lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng. Trong phiên ngày 1/10, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm cùng lên mức cao nhất kể từ năm 2002.
Báo cáo của Bộ Lao động Mỹ cho thấy khu vực phi nông nghiệp chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, thấp hơn đáng kể so với dự báo 90.000 việc làm mới của các nhà kinh tế được Reuters khảo sát. Số việc làm mới trong tháng 8 cũng được điều chỉnh giảm mạnh, từ 162.000 xuống 133.000. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%, cao hơn mức dự báo 4,1%.
Sau số liệu này, thị trường lãi suất tương lai đặt cược khả năng 78% Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10. Dù khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 vẫn được thị trường đặt cược ở mức 86%, triển vọng giữ nguyên lãi suất trong tháng 10 đã hỗ trợ tích cực cho giá cổ phiếu.
Trên thị trường hàng hóa, giá vàng thế giới giảm trong phiên 2/10 dưới sức ép từ lợi suất trái phiếu và đồng USD tăng giá. Tính cả tuần, giá vàng giao ngay giảm khoảng 3,4%, sau khi đã giảm 2,1% trong tuần trước.
Trong khi đó, giá dầu giảm trong phiên cuối tuần sau thông tin các nhà lãnh đạo châu Âu nhất trí với lời kêu gọi của Tổng thống Donald Trump về việc xả dự trữ dầu diesel nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu và giảm nhu cầu nhập khẩu diesel từ Mỹ. Dù vậy, giá dầu Brent vẫn kết thúc tuần trên 100 USD/thùng. Tính chung cả tuần, Brent tăng 0,11%, còn WTI giảm 1,6%.
Tại Việt Nam, MBS đánh giá tuần giao dịch vừa qua ghi nhận sự trái chiều giữa nền tảng vĩ mô trong nước và diễn biến trên thị trường chứng khoán. VN-Index giảm tuần thứ hai liên tiếp sau khi thị trường được FTSE Russell nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp.
Kết thúc tuần, VN-Index dừng tại 1.737,71 điểm, giảm 47,4 điểm, tương đương 2,66%. Áp lực giảm chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong đó VIC, LPB và STB lần lượt lấy đi khoảng 12,9 điểm, 3,9 điểm và 3,2 điểm của chỉ số.
Sau nhịp giảm này, VN-Index giảm khoảng 2,6% so với đầu năm và kém đáng kể so với mức tăng 12,4% của chỉ số chứng khoán toàn cầu. VN30 giảm 3,2%, trong khi Midcap và Smallcap lần lượt giảm 3,4% và 1,5%.
Độ rộng thị trường cho thấy áp lực bán diễn ra trên diện rộng, với tỷ lệ cổ phiếu tăng chỉ đạt 33%. Một số nhóm đi ngược thị trường gồm bảo hiểm tăng 7,6%, cao su tự nhiên tăng 3% và thủy sản tăng 1,7%. Ở chiều ngược lại, chứng khoán giảm 6,1%, bất động sản dân cư giảm 5,2% và công nghệ giảm 4,1%.
Thanh khoản giảm, khối ngoại tiếp tục bán ròng
Thanh khoản toàn thị trường bình quân trong tuần đạt khoảng 17.300 tỷ đồng, tương đương tuần trước. Trong đó, thanh khoản khớp lệnh giảm nhẹ 1,5%, xuống 13.100 tỷ đồng.
Theo MBS, thanh khoản trong tháng 9 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm, giảm 5% so với tháng 8 và giảm 53% so với cùng kỳ, còn khoảng 17.700 tỷ đồng. Tính từ đầu năm, thanh khoản toàn thị trường đạt bình quân 25.300 tỷ đồng, giảm 12,5% so với mức bình quân năm 2025 và giảm 14,4% so với cùng kỳ.
Khối ngoại tiếp tục duy trì trạng thái bán ròng với giá trị 1.660 tỷ đồng trong tuần qua. Riêng tháng 9, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 4.655 tỷ đồng, nâng giá trị bán ròng lũy kế từ đầu năm lên 98.440 tỷ đồng, tương đương khoảng 3,77 tỷ USD.
Năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục 135.329 tỷ đồng, tương đương khoảng 5,2 tỷ USD. Đây cũng là năm bán ròng thứ ba liên tiếp của khối ngoại trong chuỗi bán ròng 5/6 năm gần đây.
Khối ngoại bán ròng -1.660 tỷ đồng trong tuần vừa qua. Tháng 9, khối ngoại bán ròng -4.655 tỷ đồng
Trong tuần qua, một số cổ phiếu được khối ngoại mua ròng gồm SBT với 159 tỷ đồng, FRT 121 tỷ đồng và MSN 90 tỷ đồng. Ở chiều bán ròng, PNJ bị bán ròng 1.459 tỷ đồng, HDB 936 tỷ đồng và VPB 559 tỷ đồng.
Trong khi đó, tự doanh các công ty chứng khoán mua ròng HDB 1.467 tỷ đồng, VPB 906 tỷ đồng và GMD 155 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, nhóm này bán ròng LPB 511 tỷ đồng, TCB 297 tỷ đồng và EIB 101 tỷ đồng.
MBS cho rằng về mặt chính sách, việc Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN nâng trần tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) lên 95%, cùng với mức tăng GDP 9 tháng đầu năm 2026 đạt 9,01%, là những điểm tựa tích cực về dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, độ trễ của các chính sách chưa thể ngay lập tức bù đắp tình trạng thanh khoản suy giảm và tâm lý thận trọng gia tăng trước áp lực nhập siêu cũng như diễn biến lạm phát.
Theo đánh giá của MBS, Thông tư 50/2026 có tác động tích cực tới các ngân hàng niêm yết. Nếu sớm áp dụng các tỷ lệ LCR và NSFR vào quản lý, quy định mới có thể giúp nới trần LDR từ 85% lên 95%, qua đó giảm áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa cho vay.
MBS cảnh báo yếu tố mùa vụ, chờ vùng cân bằng mới
MBS đánh giá kinh tế Việt Nam 9 tháng đầu năm 2026 phục hồi mạnh, với nhiều chỉ số đạt mức cao, song vẫn tồn tại một số vấn đề cần lưu ý. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ, trong bối cảnh giá xăng dầu, lương thực - thực phẩm và vật liệu xây dựng biến động.
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888,02 tỷ USD, tăng 30,4%, nhưng nền kinh tế chuyển sang nhập siêu 19,42 tỷ USD do nhập khẩu tăng 36,7%. Riêng tháng 9, cán cân thương mại quay lại trạng thái xuất siêu 1,27 tỷ USD.
Bên cạnh đó, MBS chỉ ra các thách thức gồm nhập siêu lớn, tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đồng đều giữa các địa phương, doanh nghiệp còn khó tiếp cận vốn, cùng áp lực tỷ giá và lãi suất từ môi trường quốc tế.
Thị trường chứng khoán Việt Nam cũng vừa ghi nhận cột mốc quan trọng khi FTSE Russell chính thức nâng hạng lên Thị trường mới nổi thứ cấp. Theo thông tin được Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đưa ra tại họp báo Chính phủ ngày 3/10, Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán ngay tại kỳ họp tháng 10/2026.
MBS cho rằng việc kết hợp các chính sách kích thích kinh tế ngắn hạn như đầu tư công, giảm chi phí vốn, hỗ trợ thuế với các cải cách thể chế dài hạn như sửa Luật Chứng khoán và tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án sẽ tạo ra động lực cho tăng trưởng GDP năm 2026 và củng cố niềm tin dòng tiền trên thị trường tài chính trong chu kỳ tiếp theo.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, MBS lưu ý yếu tố mùa vụ đang tạo sức ép đáng kể lên thị trường. Theo thống kê trong 10 năm qua, hiệu suất của VN-Index trong tháng 10 không tích cực, với mức giảm bình quân hơn 2%. Đáng chú ý, trong 4 năm liên tiếp kể từ năm 2022 đến nay, thị trường đều giảm điểm trong tháng này.
MBS nhận định áp lực từ lạm phát chi phí đẩy cùng mặt bằng lãi suất đang ở mức cao tiếp tục gây trở ngại cho thị trường trong bối cảnh dòng tiền thận trọng và thanh khoản giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm.
Theo đánh giá của MBS, dù việc FTSE Russell nâng hạng là thông tin tích cực, yếu tố này chưa thể lấn át hoàn toàn sức ép từ môi trường vĩ mô toàn cầu. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ có xu hướng thắt chặt để kiểm soát lạm phát chi phí đẩy, dòng vốn quốc tế đang có xu hướng ưu tiên quay trở lại các tài sản tại Mỹ, qua đó tạo lực cản đối với đà phục hồi của chứng khoán Việt Nam.
Trên nền thanh khoản khá thấp, cùng với đó là danh mục cổ phiếu đang bị thiệt hại, nguy cơ chỉ số Vn-Index để mất vùng hỗ trợ 1.720 điểm hoặc 1.700 điểm là khá cao
Về kỹ thuật, MBS cho rằng yếu tố mùa vụ và chu kỳ đang chi phối khá mạnh diễn biến thị trường. Trong tháng 9, dù việc nâng hạng là thông tin hỗ trợ tích cực, VN-Index vẫn giảm 63,5 điểm, tương đương 3,5%. Bước sang tháng 10, yếu tố mùa vụ được đánh giá có tác động mạnh hơn khi đây là tháng có hiệu suất kém nhất trong năm, trước khi thị trường thường phục hồi trong hai tháng cuối năm. Trong đó, tháng 11 hiện có hiệu suất cao thứ hai trong năm.
VN-Index hiện đã đánh mất các đường trung bình quan trọng gồm MA20, MA50, MA100 và MA200. Theo MBS, điều này khiến xu hướng tăng bắt đầu từ cuối tháng 7 chuyển sang xu hướng giảm. Trên nền thanh khoản khá thấp, cùng với mức thiệt hại trong danh mục cổ phiếu, MBS đánh giá nguy cơ VN-Index mất vùng hỗ trợ 1.720 điểm hoặc 1.700 điểm là khá cao. Vùng hỗ trợ tiếp theo được xác định tại khu vực 1.660-1.680 điểm.
Về chiến lược hành động, MBS lưu ý VN-Index hiện chỉ còn cách vùng hỗ trợ 1.720 điểm khoảng 0,6%, trong khi một số nhóm cổ phiếu như chứng khoán, ngân hàng, bất động sản dân cư, vật liệu xây dựng và thực phẩm đã xuyên qua vùng hỗ trợ này. Do đó, nhà đầu tư không nên bắt đáy hoặc mở vị thế mua mới đối với các nhóm cổ phiếu trên.
Trong bối cảnh áp lực lạm phát chi phí đẩy gia tăng, MBS cho rằng dòng tiền đang có xu hướng thu hẹp và tìm kiếm cơ hội ở nhóm cổ phiếu hàng hóa hưởng lợi từ siêu chu kỳ giá hoặc nhóm cổ phiếu mang tính phòng thủ, có dòng cổ tức đều. Theo đó, trọng tâm trong giai đoạn hiện tại là ưu tiên quản trị rủi ro và chờ thị trường hình thành vùng cân bằng mới.
Trung Anh