Báo cáo thị trường tiền tệ của VNDirect cho biết tỷ giá tăng gây thêm áp lực trả nợ nước ngoài, đồng thơi, làm gia tăng áp lực lạm phát do giá nhập khẩu của nguyên liệu đầu vào và hàng hóa tiêu dùng tăng lên. Do đó, áp lực tỷ giá càng lớn thì dư địa nới lỏng thêm chính sách tiền tệ trong nước càng thu hẹp.
Lạm phát gia tăng, lãi suất huy động duy trì đà giảm
Theo Tổng cục Thống kê (TCTK), CPI của Việt Nam tăng 2,96% so với cùng kỳ trong tháng 8/2023, cao hơn mức tăng 2,06% so với cùng kỳ trong tháng trước đó. So sánh theo tháng, CPI tháng 8/2023 tăng 0,88% so với tháng trước, mức tăng hàng tháng cao nhất kể từ tháng 3/2022.
Áp lực lạm phát gia tăng trong tháng 8/2023 do giá xăng dầu tăng mạnh
Đà tăng mạnh của giá xăng dầu tháng vừa qua đã kéo chỉ số CPI nhóm giao thông vận tải tháng 8/2023 tăng 3,85% so với tháng trước và là yếu tố gia tăng áp lực lên lạm phát. Trong khi đó, lạm phát cơ bản tăng 4,57% so với cùng kỳ trong tháng 8/2023, giảm nhẹ so với mức tăng 4,65% so với cùng kỳ trong tháng 7/2023.
Trong tháng 8/2023, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại (NHTM) giảm 0,5% so với cuối tháng 7 về mức 5,9%/năm (giảm gần 2% so với đầu năm 2023).
Đà giảm của lãi suất huy động được thúc đẩy bởi tình trạng dư thừa thanh khoản hệ thống trong bối cảnh cầu tín dụng yếu cũng như Chính phủ mở rộng chính sách tài khóa.
Lãi suất huy động nới rộng đà giảm trong tháng 8. Hầu hết các NHTM đã điều chỉnh lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng về dưới 6,5% /năm.
VNDirect cho rằng lãi suất cho vay có thể giảm mạnh hơn trong những tháng tới do chi phí vốn của các NHTM đang giảm nhờ tác động từ các đợt cắt giảm lãi suất điều hành của NHNN trong 6 tháng đầu năm 2023 và NHNN ban hành Thông tư 02 cho phép giãn trích lập dự phòng nợ xấu. VNDirect kỳ vọng mặt bằng lãi suất cho vay có thể giảm thêm 100-150 điểm cơ bản trong những tháng tới và tin rằng lãi suất cho vay giảm sẽ là yếu tố thúc đẩy sự phục hồi của tiêu dùng và đầu tư tư nhân.
Đà tăng gần đầy của tỷ giá có tác động trái chiều tới nền kinh tế
Chỉ số sức mạnh đồng đô la (DXY) leo lên mức 104,8 điểm tại ngày 05/09/2023 (+2,9% so với cuối tháng 7/2023). Đà tăng được thúc đẩy bởi lo ngại về khả năng FED có thể tăng lãi suất điều hành thêm một lần nữa trong năm nay và lợi suất TPCP Mỹ tăng cao trong bối cảnh Chính phủ Mỹ đẩy mạnh phát hành để bù đắp thâm hụt ngân sách.
Đồng USD mạnh lên đã gây áp lực lên tỷ giá tiền đồng, kéo tỷ giá USD/VND liên ngân hàng lên mức 24.073 tại ngày 05/09/2023 (+1,6% so với cuối tháng 7/2023, +1,9% so với đầu năm nay). Đồng thời, đồng USD cũng tăng giá so với hầu hết các đồng tiền trong khu vực, bao gồm Thái Lan (+2,5% so với đầu năm), Trung Quốc (+5,5% so với đầu năm) và Malaysia (+5,9% đầu năm).
Đồng USD duy trì đà tăng so với các đồng tiền trong khu vực (dữ liệu ngày 05/09/2023).
Theo nhận định của VNDirect đà tăng gần đầy của tỷ giá có tác động trái chiều tới nền kinh tế. Cụ thể, tỷ giá tăng gây thêm áp lực trả nợ nước ngoài (nhất là khu vực tư nhân), đồng thơi, làm gia tăng áp lực lạm phát do giá nhập khẩu của nguyên liệu đầu vào và hàng hóa tiêu dùng tăng lên. Do đó, áp lực tỷ giá càng lớn thì dư địa nới lỏng thêm chính sách tiền tệ trong nước càng thu hẹp.
Dẫu vậy, nhiều yếu tố hỗ trợ để ổn định tỷ giá trong năm nay bao gồm: thặng dư thương mại ở mức cao; dòng vốn FDI và kiều hối ổn định và nguồn cung ngoại tệ bổ sung từ thoái vốn cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài.
Xu hướng FDI tích cực hơn nhờ triển vọng kinh doanh cải thiện trong bối cảnh áp lực lạm phát hạ nhiệt tại các nước phát triển
Việc ổn định được tỷ giá trong biên độ phù hợp sẽ giảm thiểu được tác động tiêu cực và nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu của Việt Nam. VNDirect kỳ vọng mức giảm giá vừa phải của VND so với USD (<3%) sẽ thúc đẩy hoạt động xuất khẩu (tăng khả năng cạnh tranh của xuất khẩu Việt Nam). Ngoài ra, điều này ít có khả năng khiến cho dòng vốn đầu tư nước ngoài chảy mạnh ra khỏi Việt Nam.
Trung Anh