Chính sách và Pháp luật

10:40 19/03/2021

Bài 6: Cao su Kon Tum - Hệ lụy từ việc chọn tổ chức đấu giá “lèm nhèm” hay thông đồng gây thất thoát NSNN?

Khối tài sản của Nhà nước có giá trị lên đến gần 20 tỷ đồng thông qua một cuộc đấu giá “nhập nhèm” do Công ty đấu giá Hợp danh tài sản Đông Đô thực hiện không đúng quy trình, không theo quy định pháp luật… “ai” được hưởng lợi?

Từ vụ đấu giá “giả” do công ty Đông Đô thực hiện…

Như Thương Trường đã thông tin tại những bài viết trước đó, Công ty đấu giá Hợp danh tài sản Đông Đô khi thực hiện tổ chức đấu giá tài sản do Công ty TNHH MTV Cao su Kon Tum quản lý đã không công khai đấu giá, cố tình cản trở doanh nghiệp tham gia đấu giá, có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật gây thất thoát tài sản của Nhà nước.

Đầu năm 2021, Công ty TNHH MTV Cao su Kon Tum kiểm kê trữ lượng gỗ, củi cao su thanh lý trong năm 2021 để trồng mới là 456,57 ha cây cao su được trồng từ những năm 1990 đến 2000 tại các nông trường Hòa Bình, Yachim, Ngọc Wang, Tân Cảnh.

Diện tích được bán thông qua Đấu giá là 137,59 héc-ta (tương đương 30% tổng diện tích thanh lý), diện tích số còn lại 318,98 ha được bán theo phân bổ (tương đương với 70 % tổng diện tích thanh lý).

Lấy giá trúng đấu giá để áp cho giá phân bổ, số diện tích bán theo phân bổ được Công ty TNHH MTV Cao su Kon Tum phân như sau: Công ty TNHH MTV chế biến gỗ Đăk Đoa là 30,11 ha; XN Chế biến gỗ cao su Chư Prông-Thuộc Công ty TNHH MTV Cao su Chư Prông là 311.78 ha; số còn lại là 257,09ha được bán phân bổ cho Công ty TNHH Sản xuất Gỗ cây cao su Kon Tum.

Tổng số tiền công ty Cao su Kon Tum bán phân bổ trực tiếp khi áp dụng giá trúng đấu giá là hơn 44,4 tỷ đồng.

Bài 6 Công ty Cao su Kon Tum Hệ lụy từ việc lựa chọn tổ chức đấu giá “lèm nhèm” hay thông đồng gây thất thoát NSNN
Cần làm rõ việc Công ty Cao su Kon Tum phân bổ trực tiếp và đấu giá thanh lý hơn 200.000 cây cao su trị giá hơn 63 tỷ đồng.

Để thực hiện bán phần diện tích 137,59 ha cây cao su thanh bán thông qua bán đấu giá. Ngày 29/01/2021, Công ty TNHH MTV Cao Su Kon Tum ký Hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản số 2101.09/HĐĐG-DDA/CSKT.

Cuộc đấu giá do Công ty đấu giá Hợp danh Tài sản Đông Đô tổ chức có rất nhiều điểm bất thường, có biểu hiện là cuộc bán đấu giá lấy “lệ” để hợp thức việc bán tài sản khi không đăng thông tin việc bán đấu giá trên trang điện tử dgts.moj.gov.vn. Không dán niêm yết tại trụ sở đăng ký với Sở Tư pháp tại số 4, ngách 575/22 Kim Mã, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, TP.Hà Nội. Việc này có thể được hiểu là “nhằm” hạn chế khách hàng mua được hồ sơ đấu giá.

Bên cạnh đó, công ty Đông Đô đã tổ chức bán đấu giá phần diện tích trên vào ngày 17/02/2021. Thời gian từ khi đăng thông bán đấu giá đến ngày tổ chức cuộc bán đấu giá là quá ngắn (từ ngày ký hợp đồng đến ngày mở cuộc đấu giá chỉ có 07 ngày làm việc). Việc tổ chức bán rất khẩn trương, mau lẹ một cách bất ngờ, khó hiểu.

Điều 34 Luật Đấu giá tài sản quy định những nội dung đối với quy chế cuộc đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản có trách nhiệm thông báo công khai Quy chế cuộc đấu giá. Điểm a, khoản 1, Điều 35 của Luật này quy định rõ về việc niêm yết việc đấu giá tài sản tại trụ sở, nơi trưng bày tài sản (nếu có) và nơi tổ chức cuộc đấu giá ít nhất là 07 ngày làm việc trước ngày mở cuộc đấu giá.

Bằng chứng là một doanh nghiệp nhiều lần, nhiều ngày tìm đến địa chỉ: tại số 4, ngách 575/22 Kim Mã, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, TP.Hà Nội thì không thấy biển hiệu, biển tên công ty, không có niêm yết quy chế, không thấy có sự hoạt động nào của Công ty Đông Đô.

Qua tìm hiểu, công ty Đông Đô có hoạt động “mập mờ” khi liên tục thay đổi địa chỉ văn phòng làm việc trong thời gian ngắn. Trụ sở chính đăng ký với Sở Tư pháp Hà Nội tại phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình. Nhưng lại hoạt động tại phòng 502, tòa 17T3, đường Hoàng Đạo Thúy, quận Cầu Giấy. Một thời gian ngắn tiếp tục chuyển về số 2A, ngõ 39 phố Tú Mỡ, quận Cầu Giấy. Điểm chung, các địa chỉ PV tìm đến đều không có biển tên của công ty.

…đến hậu quả và hệ lụy gây thất thoát NSNN

Theo ý kiến của một ĐGV có kinh nghiệm - giám đốc của một công ty đấu giá hợp danh, địa chỉ của một công ty đấu giá không phải là địa điểm chỉ để kê khai thuế mà là nơi hoạt động có người mua, người bán, trong trường hợp thay đổi địa điểm hoạt động phải có thông báo gửi lên Sở Tư pháp để cấp lại đăng ký kinh doanh. Việc liên tục thay đổi địa điểm hoạt động, không niêm yết việc dấu giá là đang cố tình gây khó cho người mua hồ sơ, không đảm bảo uy tín với bên bán.

Theo Hợp đồng mua bán tài sản đấu giá số 20/HĐMB-CSKT, Công ty TNHH Nhất Hưng Gia Lai (địa chỉ: xã Trà Đa, TP.Pleiku, tỉnh Gia Lai) đã trúng đấu giá tài sản 137,59 ha cây cao su trên với giá 18.937.177.000 đồng (cao hơn giá khởi điểm 190 triệu đồng).

Cũng theo quan điểm của ĐGV này, giá trúng đấu giá mà thấp thì người được hưởng lợi đầu tiên là người trúng đấu giá (Công ty TNHH Nhất Hưng Gia Lai). Người hưởng lợi tiếp theo là những Công ty được bán phân bổ. Và phần thiệt thòi chắc chắn là thuộc về Công ty TNHH MTV cao su Kon Tum. Lợi bao nhiêu và thiệt bao nhiêu cần phải chờ các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ.

Trước nhiều “mập mờ” tại cuộc đấu giá tài sản nói trên do công ty Đông Đô tổ chức như thông tin bị “bưng bít”, giá chênh rất thấp, thiếu minh bạch trong quá trình đấu giá, đặt ra câu hỏi về tiêu chí lựa chọn đơn vị tổ chức đấu giá có năng lực kém.

Đơn cử, tại phiên bán đấu giá 135,6 ha cây cao su thanh lý của Cao su Tân Biên vào cuối năm 2018, giá khởi điểm là 56,7 tỷ đồng, giá trúng đấu giá là 72,6 tỷ đồng, vượt gần 16 tỷ đồng (28%) so với giá khởi điểm, mang lại hiệu quả cao trong ĐGTS. Trong khi đó, 137,59 ha cây cao su thanh lý của Cao su Kon Tum khi thanh lý chỉ mang lại 190 triệu đồng tức chỉ vượt khoảng 0,01% so với giá khởi điểm.

Bên cạnh đó việc đơn vị tổ chức đấu giá hoạt động không đủ bù đắp chi phí; đem lại hiệu quả thấp sau bán đấu giá thì “ai” là người được hưởng lợi. Phải chăng người có tài sản và đơn vị tổ chức thông đồng để dìm giá, xuất hiện tiêu cực gây thất thoát ngân sách.

Xuất hiện dấu hiệu vi phạm hình sự?

Điểm c, Khoản 1 Điều 218 Bộ Luật hình sự 2015 nêu rõ tội danh đối với vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản, cụ thể: Thông đồng dìm giá hoặc nâng giá trong hoạt động bán đấu giá tài sản thì thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Khoản 3 Điều 219 Luật này cũng nêu rõ tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Cụ thể:  Người nào được giao quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước mà vi phạm chế độ quản lý, sử dụng tài sản, gây thất thoát, lãng phí từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Trường hợp phạm tội gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

Căn cứ văn bản số: 147/BTTP-ĐGTS ngày 25/02/2021 do Cục Bổ trợ tư pháp ban hành, Sở Tư pháp Hà Nội và Sở Tư pháp Kon Tum đã vào cuộc để điều tra, làm rõ thông tin vụ việc nói trên. Cục Bổ trợ tư pháp yêu cầu các cơ quan liên quan báo cáo kết quả thực hiện gửi về Cục trước ngày 30/3/3021.

Được biết, Công ty TNHH MTV Cao Su Kon Tum hiện đang dừng việc bàn giao tài sản thanh lý là 59,085 cây cao su cho đơn vị trúng đấu giá là Công ty TNHH Nhất Hưng Gia Lai, đồng thời báo cáo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam về sự việc.

Để làm rõ thông tin, PV đã nhiều lần liên hệ với ông Lê Đức Hân – TGĐ công ty Cao Su Kon Tum về sự việc trên cũng như những thông tin liên quan đến tổng trữ lượng gỗ, cao su gồm 200,481 cây với tổng diện tích 456,57 ha - giá trị hơn 63 tỷ đồng do công ty Cao su Kon Tum thanh lý và phân bổ trực tiếp cho một số đơn vị không qua đấu giá. Tuy nhiên, đến nay chưa nhận được phản hồi.

Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.

Hà Phương - Đinh Hiệu