Các nhà bán lẻ công nghệ đã trải qua năm 2023 với nhiều biến động, trong khi năm 2024 thị trường tiếp tục vẫn đầy "gập ghềnh". Trong khi nhu cầu đối với các sản phẩm không thiết yếu như công nghệ vẫn chưa tăng khiến sức mua sụt giảm, điều đó đòi hỏi các nhà bán lẻ cần phải thay đổi để thích ứng.
Con đường phía trước còn “gập ghềnh”
Bất chấp những tín hiệu lạc quan của nền kinh tế trong 4 tháng đầu năm, song theo các dự báo thị trường vẫn còn tiềm ẩn nhiều thách thức và nền kinh tế cả trong và ngoài nước chưa thể lạc quan. Đây chính là những yếu tố khiến người tiêu dùng tiếp tục thắt chặt chi tiêu, đặc biệt là việc sẵn sàng xuống tiền mua các mặt hàng không thiết yếu như công nghệ.
Năm 2023, các nhà bán lẻ công nghệ như Thế giới di động và Điện máy xanh, FPT Shop, Cellphone S… chật vật với bao khó khăn do nhu cầu suy yếu, tồn kho, mặt bằng cao gây áp lực đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bán lẻ, toàn ngành.
Trong bối cảnh đó, hồi cuối năm ngoái “ông lớn” trong ngành điện máy - Thế giới di động, cho biết sẽ tích cực tái cấu trúc để tối ưu chi phí, trong đó có thể đóng cửa thêm 200 cửa hàng không hiệu quả.
Đại diện truyền thông của Thế giới di động, cho rằng năm 2023 sức mua nhóm hàng điện thoại, điện máy đã giảm mạnh. Đặc biệt là mặt hàng điện thoại, hầu hết các phân khúc và thương hiệu đều giảm sút so với năm 2022. Nguyên nhân dẫn đến việc này là do tình hình kinh tế vĩ mô, thu nhập người dùng giảm mạnh, điện thoại không phải là mặt hàng thiết yếu hay nhu yếu phẩm nên không còn được ưu tiên lựa chọn.
Đại diện hệ thống FPT Shop cũng cho rằng năm 2023 là một năm khó khăn chung cho các doanh nghiệp bán lẻ, đặc biệt là bán lẻ di động khi nhu cầu mua sắm đồ công nghệ ảnh hưởng lớn từ việc thắt chặt chi tiêu của người dân khi các nguồn thu nhập bị ảnh hưởng.
Một nguyên nhân khác khiến các nhà bán lẻ thị trường di động gặp khó khăn trong năm 2023 chính là cuộc chiến về giá. Theo bà Phùng Phương, đại diện truyền thông của Di Động Việt, năm 2023 là một năm thị trường bán lẻ gồng mình vượt sóng khủng hoảng, nhu cầu thị trường không quá cao dù các siêu phẩm mới vẫn tạo được hiệu ứng tốt; nhiều đại lý buộc phải gồng lỗ để bám sát thị trường.
Trong bối cảnh đó, ông Đoàn Văn Hiểu Em, thành viên HĐQT Công ty CP Đầu tư Thế Giới Di Động, phụ trách 2 chuỗi thegioididong và Điện máy Xanh nhận định, rằng sức mua hiện tại của ngành điện thoại, điện máy chưa có thay đổi quá lớn. Công ty định hướng năm 2024 phải thích nghi trong bối cảnh mới, tiêu dùng đi ngang thậm chí đi xuống, sẵn sàng đối phó với biến động của thị trường.
Ông Hiểu Em dự đoán, rằng trong 2-3 năm tới, thegioididong và Điện máy Xanh không có kế hoạch mở rộng shop, thậm chí những shop hiện tại kinh doanh kém hiệu quả sẽ phải điều chỉnh cũng như đi tới đóng cửa.
Cùng chung hoàn cảnh, tông Hoàng Trung Kiên, Tổng Giám đốc Công ty CP Bán lẻ Kỹ thuật số FPT, cho biết trong năm 2023 do gặp khó khăn nên FPT Shop phải đóng 30 cửa hàng vì hoạt động không hiệu quả. Đồng thời, ông cũng cho rằng năm 2024, tình hình thị trường được dự báo vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức bởi bối cảnh kinh tế khó khăn là yếu tố khiến người tiêu dùng tiếp tục thắt chặt chi tiêu, nhất là việc mua sắm các mặt hàng không thiết yếu.
Do đó, với năm 2024, FPT Shop sẽ xem xét, đánh giá hoạt động của từng cửa hàng, từ đó đóng một số cửa hàng hoạt động không hiệu quả để tập trung nâng cao hiệu quả kinh doanh của các cửa hàng hiện hữu.
Đối diện với những khó khăn trong năm qua và cả năm 2024, bên cạnh các “ông lớn” như Thế giới di động, FPT Shop, nhiều hệ thống bán lẻ như điện máy Chợ Lớn, Nguyễn Kim, CellphoneS, Di động Việt… cũng đang nỗ lực để nâng cao khả năng cạnh tranh về giá cả và cung cấp giá trị vượt trội hơn hòng thu hút người tiêu dùng. Tuy nhiên, con đường phía trước cũng còn nhiều “gập ghềnh”.
Trong khi xu hướng người tiêu dùng đang ưu tiên sự tiện lợi, đặc biệt là mua sắm online gia tăng, cùng với đó là những ưu tiên về giá trong bối cảnh chi tiêu vẫn còn hạn chế đối với các mặt hàng không thiết yếu như công nghệ. Điều này đòi hỏi các nhà bán lẻ mảng công nghệ, điện máy cần có những bước đi phù hợp hơn để tiết giảm chi phí cũng như tạo dựng môi trường kinh doanh thuận tiện hơn cũng như gia tăng trải nghiệm tốt hơn để kích thích sức mua trở lại.
Thay đổi hướng đi và gia tăng trải nghiệm người dùng
Theo dự đoán của các nhà bán lẻ công nghệ, năm 2024 thị trường vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức, do đó cần có những hướng đi thích hợp cũng như gia tăng cơ hội trải nghiệm, hỗ trợ cho khách hàng. Đặc biệt, xu hướng mở rộng bán hàng online cũng được xem là giải pháp tối ưu trong bối cảnh hiện nay.
Trước khó khăn này, và để hỗ trợ khách hàng cũng như kích cầu mua sắm, trong năm 2024, Thế giới di động sẽ tiếp tục khai thác các giải pháp tài chính hỗ trợ như trả góp 0%, trả trước 10%... Trong khi đó, Di động Việt sẽ tích hợp nhiều phương thức mua sắm tối ưu, tiết kiệm như trade-in thu cũ, đổi mới lên đời không bù tiền, trả góp "4 không": không trả trước, không lãi suất, không phí chuyển đổi, không cần chờ đợi.
Đối với FPT Shop, đại nhà bán lẻ này cho rằng năm 2024 thị trường điện thoại di động sẽ hi vọng vào các điện thoại được tích hợp hay trang bị những 'khác biệt' mang tính cách mạng như điện thoại tích hợp AI, điện thoại siêu bền nhưng bóng bẩy, điện thoại màn hình gập... Do đó, nhà bán lẻ này kỳ vọng việc các hãng đang đầu tư mạnh mẽ và luôn ưu tiên đưa các dòng sản phẩm này vào Việt Nam, thị trường sẽ có những bước tăng trưởng và đóng góp 2 con số trong 3-5 năm tới.
Đáng chú ý, trước sự cạnh tranh quyết liệt của bán hàng trực tiếp, các hệ thống bán lẻ công nghệ cũng đang thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ hơn vào kênh bán hàng online để gia cố thị phần cũng như tạo được lợi thế cạnh tranh.
Theo ông Đoàn Văn Hiểu Em, cho dù thị trường năm nay chưa khả quan nhưng thegioididong và Điện máy Xanh đã lấy lại được thị phần, tức chiếm lĩnh thị trường từ 50%-70%, tùy ngành hàng. Với số thị phần còn lại, thegioididong và Điện máy Xanh không thể mở shop để giành giật được mà phải chuyển sang giải pháp đẩy mạnh bán hàng online nhằm tìm kiếm khách hàng.
"Còn rất nhiều cơ hội, số thị phần còn lại trên thị trường đủ lớn để công ty tập trung đầu tư hàng hóa, hoạt động bán hàng, giao nhận lắp đặt, khuyến mãi, giải pháp tài chính giúp khách hàng mua hàng thuận tiện hơn, từ đó gia tăng doanh thu, gia tăng thị phần" - ông Hiểu Em nói.
Nhìn nhận chuyển dịch sang online là xu hướng chung có tính chuyển hoá cao, CEO FPT Shop, ông Hoàng Trung Kiên, cho rằng FPT Shop sẽ chú trọng, đầu tư mạnh mẽ kinh doanh trực tuyến đa nền tảng, khai thác và ứng dụng công nghệ để thấu hiểu và tiếp cận khách hàng một cách linh hoạt, hiệu quả nhất và đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 30% ở kinh doanh online. FPT Shop tiếp tục bổ sung, tập trung phát triển các mặt hàng phổ biến như điện máy, điện lạnh, gia dụng nhằm khai thác và tận dụng tối đa tiềm lực của từng cửa hàng.
Để cạnh tranh, chuỗi FPT Shop sẽ triển khai đồng bộ hàng loạt giải pháp nhằm tối ưu chi phí vận hành và kiện toàn hệ thống, bổ sung và đa dạng hóa các nhóm hàng như điện máy, điện lạnh, gia dụng nhằm khai thác và tận dụng tối đa tiềm lực của mỗi cửa hàng, đầu tư mạnh cho kinh doanh trực tuyến đa nền tảng.
Minh Đức