Bình Thuận: Liên kết sản xuất đưa trái sầu riêng thành sản phẩm OCOP

Trong những năm gần đây, cây sầu riêng được trồng ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Bình Thuận, mang lại lợi nhuận tương đối ổn định cho người trồng. Thông qua chương trình OCOP, có 4 đơn vị liên kết sản xuất đã nỗ lực để đưa được sản phẩm sầu riêng của mình vào danh mục sản phẩm OCOP tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2022 – 2025.

Liên kết sản xuất đưa trái sầu riêng thành sản phẩm OCOP

Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Bình Thuận, hiện nay diện tích trồng sầu riêng toàn tỉnh khoảng 2.400 ha, tập trung ở 3 huyện: Hàm Thuận Bắc, Đức Linh và Tánh Linh. Trong đó, có 1.800 ha đang trong thời kỳ kinh doanh với năng suất bình quân 10 -25 tấn/ha, sản lượng thu hoạch khoảng 40.000 tấn mỗi năm. 

Tại huyện Hàm Thuận Bắc, diện tích trồng sầu riêng khoảng 1.000 ha, trong đó khoảng 200 ha được áp dụng mô hình tưới tiết kiệm nước. Sầu riêng trồng tập trung tại 4 xã là Đông Tiến, Đông Giang, La Dạ, Đa Mi. Tính đến cuối năm 2021, diện tích thu hoạch sầu riêng tại xã Đa Mi là 700 ha, chiếm gần 90% diện tích sầu riêng thu hoạch và sản lượng sầu riêng trên toàn huyện, năng suấttrong giai đoạn kinh doanh khoảng 10 tấn/ha; sản lượng sầu riêng trong năm 2022 khoảng 2.000 tấn. 

Trên địa bàn huyện Hàm Thuận Bắc, hiện nay có 3 đơn vị liên kết sản xuất lớn, gồm: Hợp tác xã sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Đa Mi có 20 thành viên với diện tích 60 ha cây sầu riêng; Hợp tác xã Tổng hợp Nông nghiệp Đa Mi - Thôn Đaguri, xã Đa Mi với 18 thành viên, diện tích trồng sầu riêng hơn 50 ha; Tổ hợp tác cây Sầu riêng an toàn tại Thôn 4 xã La Dạ có 19 thành viên với diện tích 31,1 ha.

Diện tích sầu riêng trên địa bàn huyện Tánh Linh là hơn 200 ha, được trồng ở thôn 5 - xã Đức Phú và thôn Đa Mi - xã La Ngâu. Trên địa bàn có Chi hội nghề nghiệp trồng cây sầu riêng Đức Phú với 32 hội viên, canh tác sầu riêng trên diện tích 47,7 ha.

Tại huyện Đức Linh có khoảng 1.200 ha sầu riêng, diện tích sầu riêng thu hoạch năm 2021 của huyện là 680 ha, với năng suất bình quân 20 tấn/ha, sản lượng 13,6 nghìn tấn. Phát triển ở xã Đa Kai, Mê Pu. Trên địa bàn huyện này cũng có 3 đơn vị liên kết sản xuất lớn là Hợp tác xã Sầu riêng Rô Mô - Thôn 10, xã Đa Kai; Tổ Liên kết sản xuất sầu riêng VietGAP xã Đa Kai - Thôn 7 và thôn 10, xã Đa Kai; Tổ hợp tác sầu riêng Tà Pứa - thôn 7, xã Mê Pu.

Thông qua chương trình OCOP, hiện có 4 đơn vị liên kết sản xuất đã nỗ lực để đưa được sản phẩm sầu riêng của mình vào danh mục sản phẩm OCOP tỉnh Bình Thuận giai đoạn 2022 – 2025 gồm: Sầu riêng tươi của Hợp tác xã sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Đa Mi; Sầu riêng tươi của Hợp tác xã Tổng hợp Nông nghiệp Đa Mi, Sầu riêng của Tổ hợp tác xã Đức Phú; Sầu riêng Tà Pứa của Tổ hợp tác sầu riêng Tà Pứa. 

Sản xuất trái cây an toàn để bán tại thị trường chính ngạch

Ngoài ra, Hợp tác xã sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Đa Mi và Công ty TNHH sản xuất thương mại dịch vụ A Hùng cũng là 2 đơn vị tại tỉnh Bình Thuận đã được cấp mã số vùng trồng. Đây là hai trong số mã số vùng trồng sầu riêng đầu tiên của Việt Nam được cấp phép xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Được thành lập với 11 thành viên, đến nay Hợp tác xã sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Đa Mi có 20 thành viên cùng trên 60 ha cây sầu riêng và cây ăn quả các loại. Việc sản xuất trái cây an toàn đã và đang được Hợp tác xã tích cực hưởng ứng để xuất khẩu và bán tại thị trường chính ngạch. Đồng thời, từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong hợp tác xã. Phát huy các chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ. Xây dựng thương hiệu sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường…

Còn Công ty TNHH sản xuất thương mại dịch vụ A Hùng có khu trang trại trồng sầu riêng rộng khoảng 40ha. Toàn bộ diện tích canh tác đều đạt tiêu chuẩn VietGAP. Hiện sầu riêng đang ở thời kỳ kinh doanh từ 6 - 10 năm tuổi, gồm 2 giống chủ lực là Ri 6 và Monthong. Theo đại diện công ty, tùy chủng loại cây giống và tuổi sầu riêng, chủ trang trại bố trí đội kỹ thuật chăm sóc phù hợp. Đặc biệt, chỉ sử dụng phân bón hữu cơ, đảm bảo cho ra những trái sầu riêng ngon nhất, có màu sắc vàng ươm bắt mắt, thịt dẻo, ngọt. Song song, có sự kiểm soát gắt gao từng trái nên đem lại an toàn và sự hài lòng cho khách hàng.

Sau hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực trồng và xuất khẩu trái sầu riêng tươi sang thị trường Trung Quốc, đến năm 2019, Công ty TNHH sản xuất thương mại dịch vụ A Hùng mới chính thức đầu tư trang thiết bị máy móc hiện đại để sơ chế sầu riêng cấp đông xuất khẩu. Bên cạnh vùng trồng sầu riêng của trang trại, nhiều năm nay, đơn vị còn liên kết với hơn 10 hộ dân trên địa bàn xã Đa Mi mở rộng vùng nguyên liệu trồng sầu riêng an toàn thêm 20 ha đáp ứng nhu cầu nông sản sạch phục vụ xuất khẩu.

Năng suất sầu riêng ở trang trại A Hùng và các hộ liên kết đạt mức 20 - 25 tấn/ha. Thông thường, từ 3 - 4 kg sầu riêng còn vỏ sẽ thu được 1 kg thịt cơm sầu riêng cấp đông, với giá bán dao động 150.000- 160.000 đồng/kg. Năm đầu tiên công ty đã xuất khẩu được gần 40 tấn sầu riêng cấp đông, đến năm 2020 tăng lên 130 tấn, năm 2021 cũng như 10 tháng của năm 2022 đã chạm đến con số 150 tấn. Trong số này, thị trường Trung Quốc nhập khẩu chiếm 80 - 85%.

Bà Nguyễn Thị Phương Vinh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bình Thuận cho biết: Việc cấp mã số vùng trồng cho vườn sầu riêng trên địa bàn để xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc là bước đầu thành công của Bình Thuận. Tuy nhiên, chi cục cũng đề nghị thực hiện giám sát vườn trồng được cấp mã số vùng trồng, đặc biệt là quản lý sinh vật gây hại (ruồi đục trái) và giám sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đảm bảo tuân thủ đúng các quy định của nước nhập khẩu. 

Cùng với đó, thường xuyên tự cập nhật các thông tin quy định mới về cấp và duy trì mã số vùng trồng. Lưu giữ các hồ sơ, tài liệu của vùng trồng đã được cấp mã số để cung cấp khi có yêu cầu. Đáng lưu ý thêm, hàng năm trước khi thu hoạch 60 ngày, hợp tác xác cần có công văn đề nghị Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh kiểm tra, giám sát vùng trồng để duy trì mã số vùng trồng đã được cấp. Trong trường hợp không đề nghị kiểm tra, giám sát lại vùng trồng thì mã số sẽ bị thu hồi.
 

Thanh Mai