Bộ trưởng Bộ Y tế: Mong sớm xóa bỏ tâm lý 'sợ mua sắm, sợ đấu thầu'

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Bộ Y tế mong muốn nhận được sự đồng hành để tháo gỡ vấn đề liên quan đến tâm lý sợ mua sắm, sợ đấu thầu bằng những chính sách, giải pháp mang tính chất pháp lý đầy đủ và căn cơ.

25% công chức, viên chức bỏ việc ở ngành y tế

Tại phiên thảo luận của Quốc hội ngày 29/5, nhiều đại biểu Quốc hội đã nêu những bất cập trong chế độ, chính sách cho nhân viên y tế cơ sở và đề nghị bổ sung hoàn thiện quy định liên quan đến lĩnh vực y tế cơ sở, y tế dự phòng.

Giải trình, làm rõ về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà khẳng định, thành công trong công tác phòng chống đại dịch COVID-19 có vai trò rất quan trọng, quyết định của mô hình tổ chức y tế dự phòng, y tế cơ sở, của đội ngũ nhân viên y tế. Thông qua đại dịch, chúng ta cũng nhận diện một cách đầy đủ những khó khăn, bất cập về tổ chức bộ máy, về nhân sự của y tế dự phòng và y tế cơ sở.

Theo đó, mô hình, tổ chức, công tác quản lý y tế dự phòng và y tế cơ sở chưa đồng bộ, chưa thống nhất. Về nhân lực y tế, còn có những bất cập cả về số lượng về chất lượng và cơ cấu.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh cần phải đặt việc giải quyết vấn đề về tổ chức bộ máy và nhân sự y tế, nhất là nhân sự y tế dự phòng và y tế cơ sở trong tổng thể của Nghị quyết 19 về đổi mới hệ thống tổ chức quản lý và nâng cao chất hiệu quả đơn vị sự nghiệp.

Đối với các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bà Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ Y tế rà soát, tham mưu cho Chính phủ một đề án về phát triển nguồn nhân lực y tế trong khu vực công đến năm 2030 một cách căn cơ, cụ thể, chiến lược bảo đảm nhân lực y tế khu vực công trong tình hình mới.

"Trong số công chức, viên chức thôi việc, bỏ việc trong thời gian vừa qua thì số viên chức y tế cũng chiếm tới 25% trong tổng số 39.000 người" - Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết.

Bộ Nội vụ đề xuất với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xây dựng hoặc sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, đảm bảo ổn định về mô hình tổ chức, bộ máy và cũng phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ cụ thể của các tổ chức này.

"Về trung tâm y tế cấp huyện, chúng tôi thấy rằng cũng có hai luồng ý kiến khác nhau rằng, nên để Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý hay sở y tế quản lý. Chúng tôi thấy cần phối hợp với ngành y tế để xem xét lại những vấn đề trên để chúng ta đảm bảo sự quản lý phù hợp với yêu cầu hiệu quả tốt nhất" – bà Trà nêu rõ.

Liên quan cơ chế chính sách tiền lương của nhân viên y tế, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh vấn đề này đặt trong lộ trình cải cách chính sách tiền lương. Trong đó sẽ phải tính toán rất kỹ lưỡng về chính sách tiền lương, phụ cấp ưu đãi, phụ cấp đặc thù đối với nhân viên y tế nói chung và y tế cơ sở, y tế dự phòng nói riêng để đảm bảo đúng quan điểm của Đảng: "Ngành y là ngành đặc biệt, sử dụng và đãi ngộ cũng phải đảm bảo chính sách đặc biệt".

Trưởng ngành nội vụ cũng đề xuất một số giải pháp khác như sửa đổi bổ sung chính sách tuyển dụng sử dụng chính sách đào tạo, bồi dưỡng viên chức y tế; chính sách thu hút bác sĩ công tác ở vùng đặc biệt khó khăn; sửa đổi Nghị định về cơ chế tự chủ, xã hội hóa, đẩy mạnh cơ chế đặt hàng…

Bên cạnh đó xác định rõ định mức biên chế trên cơ sở, vị trí việc làm theo quy mô dân số, điều kiện kinh tế xã hội, của các vùng miền, không đặt vấn đề giảm biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước đối với y tế cơ sở.

Liên quan việc khen thưởng sau đại dịch COVID-19. bà Phạm Thị Thanh Trà cho biết sẽ tiếp thu, nghiên cứu và đề xuất cấp có thẩm quyền để xem xét và giải quyết.

Mong sớm xóa bỏ tâm lý “sợ mua sắm, sợ đấu thầu”

Về tình trạng thiếu thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế, đại biểu Quốc hội Dương Văn Phước (Quảng Nam) cho rằng vẫn xảy ra phổ biến, chưa được giải quyết dứt điểm. Điều này dẫn đến thực tế đau lòng là bệnh nhân phải ra ngoài mua thuốc theo đơn của bác sĩ. Có nơi do vật tư y tế cạn kiệt phải chuyển viện các bệnh nhân phẫu thuật thông thường; máy móc, thiết bị hư hỏng cũng không thể sửa chữa.

“Gần đây, Bộ Y tế ban hành Thông tư 08, nhưng lại không hướng dẫn thủ tục làm hồ sơ như thế nào sau khi bãi bỏ Thông tư 14. Thành thử các cơ sở y tế lại quay về thực hiện theo Nghị định 98, tức là phải có 3 báo giá, nên thiếu thuốc, vật tư y tế vẫn chưa đến hồi kết”, ông Phước nói.

Làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, đây là lần đầu tiên chúng ta nhìn nhận một cách tổng quát việc huy động nguồn lực để phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19, kể cả mặt làm được, mặt chưa làm được và những vấn đề cần rút kinh nghiệm.

Về việc chuyển từ bệnh nhóm A sang bệnh nhóm B đối với dịch COVID-19, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, ngày 5/5/2023, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố dịch COVID-19 không còn là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại toàn cầu, nhưng đại dịch chưa kết thúc.

"Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đang phối hợp cùng các bộ, ngành, rà soát các quy định của pháp luật, tham khảo kinh nghiệm các nước trên thế giới, rà soát các biện pháp thực tiễn triển khai công tác phòng, chống dịch của Việt Nam, chủ trì xây dựng hồ sơ để chuyển phân loại bệnh từ bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A sang bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B." Bộ trưởng Bộ Y tế chia sẻ.

Để chuẩn bị cho việc công bố hết dịch COVID-19, phải căn cứ vào các quy định của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Dự kiến, cuối tuần này, Thủ tướng Chính phủ sẽ chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19, tập trung bàn thảo các nội dung liên quan đến vấn đề này. Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch kiểm soát, quản lý bền vững đối với dịch và đề xuất đưa vaccine phòng COVID-19 vào chương trình tiêm chủng thường xuyên theo khuyến cáo của WHO.

Về các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong mua sắm, đảm bảo cung ứng trang thiết bị, sinh phẩm, đặc biệt sau thời gian dịch bệnh, Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 80/2023/QH15 của Quốc hội về việc tiếp tục thực hiện một số chính sách trong phòng, chống dịch COVID-19 và sử dụng giấy đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc hết thời hạn hiệu lực từ ngày 1/1/2023 đến ngày 31/12/2024 (Nghị quyết 80); ban hành Nghị quyết số 144/NQ-CP về việc bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế và thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế; Nghị quyết số 30/NQ-CP của Chính phủ về việc tiếp tục thực hiện các giải pháp bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế…,  tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong mua sắm, đấu thầu hóa chất, sinh phẩm, vật tư, thiết bị y tế.

Để giải quyết căn cơ việc thiếu thuốc, thiếu trang thiết bị y tế, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành trình Quốc hội Luật Đấu thầu, Luật Giá và phía Bộ Y tế đang hoàn thiện hồ sơ để trình Luật Dược (sửa đổi), Luật Bảo hiểm y tế, Luật Phòng bệnh…

Về giải quyết nguồn cung ứng thuốc, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, thực hiện Nghị quyết 80, Bộ Y tế đã có 4 lần điều chỉnh, gia hạn với 10.572 thuốc được gia hạn. Hiện nguồn cung thuốc của nước ta khoảng 22.000 mặt hàng, cơ bản đáp ứng nhu cầu thuốc của nhân dân.

“Tuy nhiên, tâm lý sợ mua sắm, sợ đấu thầu là một bài toán cần có những giải pháp tổng thể. Về trách nhiệm của ngành, chúng tôi tiếp tục tham mưu tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến cơ chế mua sắm, đấu thầu. Bộ Y tế rất mong các địa phương, bộ, ngành sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Y tế để tháo gỡ vấn đề này bằng những chính sách, giải pháp mang tính chất pháp lý đầy đủ và căn cơ”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.

Liên quan đến chính sách y tế cơ sở và y tế dự phòng, Bộ trưởng Bộ Y tế nêu rõ, năm 2018, WHO nhận định, Việt Nam là một trong số ít quốc gia có mạng lưới y tế cơ sở hoàn chỉnh, tổ chức rộng khắp tới tận thôn, bản và đang là mô hình nhiều nước trên thế giới quan tâm, học hỏi. Mạng lưới y tế cơ sở là then chốt để đưa Việt Nam trở thành điểm sáng về y tế công cộng với các chỉ số sức khỏe cao hơn các quốc gia khác có cùng trình độ phát triển.

Tuy nhiên, để phát triển hệ thống y tế cơ sở, y tế dự phòng thời gian tới, báo cáo giám sát tối cao cũng đã đánh giá được những kết quả, mặt làm được và vấn đề còn tồn tại với chính sách y tế cơ sở và y tế dự phòng. Bộ Y tế đã hoàn thiện hồ sơ xây dựng chỉ thị về phát triển y tế cơ sở trong tình huống mới để phục vụ nhu cầu tăng cường, củng cố hệ thống y tế cơ sở, y tế dự phòng.

Đến nay, hồ sơ này chuẩn bị được trình Ban Bí thư để họp và thông qua vào tháng 6/2023 với nhiều nội dung liên quan tới mô hình tổ chức bộ máy, cơ chế, phương thức triển khai thực hiện, củng cố nguồn nhân lực…; từ đó phục vụ tốt hơn nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Hồng Quang