Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị vừa báo cáo Quốc hội về nhóm vấn đề chất vấn và trả lời chất vấn thuộc lĩnh vực xây dựng, trong đó có việc quản lý thị trường bất động sản.
Theo báo cáo, tính đến hết tháng 9/2022, hệ thống đô thị nước ta có 883 đô thị, trong đó có 2 đô thị đặc biệt, 22 đô thị loại I; 33 đô thị loại II, 47 đô thị loại III, 93 đô thị loại IV phân bố tương đối đồng đều trong cả nước. Tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 41% (tăng hơn 5,3% so với năm 2015); tỷ lệ hộ nghèo ở khu vực đô thị được giảm mạnh từ 6,9% (2010) xuống 1,1% (2021 - theo chuẩn nghèo đa chiều).
Cơ sở hạ tầng đô thị bước đầu đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân, chất lượng hạ tầng đô thị được cải thiện.
Tuy nhiên cũng có mặt hạn chế, việc điều chỉnh quy hoạch đô thị (bao gồm cả điều chỉnh tổng thể và điều chỉnh cục bộ), nhất là điều chỉnh quy hoạch chi tiết tại một số địa phương còn có biểu hiện tùy tiện, không tuân thủ quy định pháp luật và yêu cầu của quy chuẩn về quy hoạch xây dựng.
Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị vừa báo cáo Quốc hội về nhóm vấn đề chất vấn và trả lời chất vấn thuộc lĩnh vực xây dựng, trong đó có việc quản lý thị trường bất động sản.
Cũng theo báo cáo, Bộ Xây dựng cho biết thị trường bất động sản trong 9 tháng đầu năm 2022 tiếp tục gặp khó khăn trong việc huy động các nguồn vốn và khan hiếm về nguồn cung. Nguồn cung về nhà ở từ các dự án mới được bổ sung không nhiều, nguồn cung nhà ở mới trong 9 tháng chủ yếu vẫn đến từ những dự án đã được triển khai và đang được mở bán.
Đáng chú ý, cơ cấu sản phẩm bất động sản chưa phù hợp. Phổ biến là bất động sản ở các phân khúc nhà ở trung, cao cấp, bất động sản du lịch có biểu hiện dư thừa (có nhiều phân khúc đã vượt dự báo đến năm 2025). Trong khi đó, thiếu trầm trọng nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và nhà ở thương mại giá phù hợp cho đối tượng thu nhập thấp, thu nhập trung bình (đối với nhà ở xã hội mới đạt 7,79 triệu m2/12,5 triệu m2 theo yêu cầu).
Giao dịch bất động sản chưa được minh bạch, hiện tượng "hai giá", kê khai thấp hơn giá giao dịch thực nhằm trốn thuế trong giao dịch kinh doanh bất động sản còn khá phổ biến.
Bên cạnh hoạt động thiếu ổn định của các sàn giao dịch BĐS, Bộ trưởng Nghị nhấn mạnh, hoạt động môi giới BĐS cũng chưa được kiểm soát tốt.
Việc hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về thị trường BĐS, nhà ở chưa đầy đủ, thiếu thống nhất, chưa công khai, theo Bộ trưởng, làm ảnh hưởng tới tính minh bạch của thị trường.
Đối với dự án nhà ở thương mại, theo thống kê cho thấy, 9 tháng đầu năm 2022, số lượng dự án nhà ở thương mại hoàn thành là 63 dự án với 14.948 căn, bằng khoảng 50,4% số dự án so với cùng kỳ năm 2021.
Số lượng dự án nhà ở thương mại được chấp thuận mới là 104 dự án với 49.737 căn, bằng khoảng 51% số dự án so với cùng kỳ năm 2021.
Lũy kế tổng lượng giao dịch (căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ, đất nền) 9 tháng tăng cao so với cùng kỳ năm 2021, với lượng giao dịch căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ là 139.350 giao dịch, tổng lượng giao dịch bằng khoảng 250% so với cùng kỳ năm 2021.
Tuy nhiên, đang có xu hướng chững lại và giảm mạnh vào quý III/2022. Lượng giao dịch căn hộ chung cư, nhà ở riêng lẻ Quý III/2022 đạt 51.003 giao dịch thành công, chỉ bằng khoảng 73,8% so với quý trước.
Căn hộ bình dân (có mức giá từ 25 triệu đồng/m2 - 30 triệu đồng/m2) tại các dự án nhà ở thương mại ở khu vực trung tâm của các đô thị hầu như không có căn hộ với mức giá dưới 25 triệu đồng/m2.
Lượng giao dịch đất nền Quý III/2022 đạt 115.129 giao dịch thành công, chỉ bằng khoảng 54% so với Quý trước. Thế nhưng, giá BĐS vẫn ở mức cao so với khả năng chi trả của đại đa số người dân.
Để khắc phục, bên cạnh việc sửa đổi, hoàn thiện pháp luật liên quan, nhiều giải pháp được ông Nghị nêu ra, trong đó đề nghị cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết trong thủ tục đầu tư.
Ông cũng đề cập đến việc kiểm soát hoạt động huy động vốn của các doanh nghiệp kinh doanh BĐS trên thị trường chứng khoán, tránh hiện tượng đầu cơ, thao túng, thổi giá.
Theo ông Nghị, cần kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật về phát hành, đầu tư và cung cấp dịch vụ về trái phiếu doanh nghiệp, nhất là phát hành trái phiếu riêng lẻ của các doanh nghiệp BĐS, của tổ chức tín dụng có liên quan đến doanh nghiệp BĐS, các doanh nghiệp có khối lượng phát hành lớn, lãi suất cao, các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh thua lỗ, các doanh nghiệp phát hành không có tài sản bảo đảm.
An Nguyên