Trước kiến nghị của cử tri nhiều tỉnh về việc nâng lương khởi điểm cho bác sĩ cao hơn so với các ngành học đại học thông thường, Bộ Y tế cho biết đang xây dựng đề xuất xếp lương bậc 2 cho bác sĩ khi tuyển dụng.
Kiến nghị điều chỉnh lương bác sĩ: Lý do và phản hồi từ Bộ Y tế
Trong văn bản tổng hợp gửi tới Bộ Y tế trước kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã chuyển nhiều kiến nghị của cử tri liên quan đến vấn đề chính sách đãi ngộ với nhân viên y tế. Trong đó, cử tri tỉnh Gia Lai và Bình Định kiến nghị:
“Đề nghị xây dựng mức lương khởi điểm cho bác sĩ cao hơn mức khởi điểm của bậc đại học, do thời gian đào tạo của bác sĩ kéo dài đến 6 năm, chưa kể sau khi tốt nghiệp còn phải thực hành thêm 12 tháng tại cơ sở y tế mới được cấp Giấy phép hành nghề.”
Tương tự, cử tri tỉnh Phú Thọ cũng đề xuất có chính sách đãi ngộ hợp lý hơn đối với cán bộ ngành y, bao gồm cả tiền lương, phụ cấp đặc thù, chính sách thu hút nhân lực về tuyến y tế cơ sở, cũng như hỗ trợ sinh viên ngành y trong quá trình học tập và sau khi tốt nghiệp.
Bộ Y tế đề xuất xếp lương bậc 2, bổ sung phụ cấp ưu đãi cho bác sĩ và nhân viên y tế. Ảnh minh họa
Phản hồi về các kiến nghị này, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, ngành y tế là ngành đặc thù, đòi hỏi thời gian đào tạo dài, cường độ làm việc cao và chịu nhiều áp lực trong môi trường độc hại, nguy cơ lây nhiễm cao. Vì vậy, Bộ Y tế đang chủ động đề xuất xếp lương bậc 2 cho bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ khi được tuyển dụng, thay vì xếp lương bậc 1 như hiện hành – vốn đang áp dụng chung cho người tốt nghiệp đại học.
Đây được xem là giải pháp căn cơ, thể hiện sự ghi nhận đối với đặc thù nghề nghiệp của cán bộ y tế, đồng thời cũng là một bước đi cần thiết trong tiến trình cải cách chính sách tiền lương theo hướng công bằng, hợp lý và mang tính khuyến khích.
Cải cách phụ cấp, chính sách giữ chân và bảo vệ nhân viên y tế
Bên cạnh đề xuất nâng bậc lương, Bộ Y tế cũng đang triển khai hai Nghị định quan trọng liên quan đến phụ cấp ngành y:
- Nghị định thay thế Nghị định số 56/2011/NĐ-CP về phụ cấp ưu đãi theo nghề, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2025.
- Nghị định mới quy định phụ cấp đặc thù, phụ cấp chống dịch, hỗ trợ nhân viên y tế thôn bản, dự kiến hoàn thành vào tháng 9/2025.
Theo Bộ Y tế, hiện cán bộ, viên chức ngành y đang được hưởng các chế độ phụ cấp bao gồm: Phụ cấp ưu đãi theo nghề; Phụ cấp thường trực 24/24 giờ; Phụ cấp chống dịch; Phụ cấp phẫu thuật/thủ thuật; Phụ cấp độc hại, nguy hiểm; Phụ cấp vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; Phụ cấp đặc thù tại một số bệnh viện hoặc đối với nhân viên y tế thôn bản.
Bộ Y tế đề xuất xếp lương bậc 2, bổ sung phụ cấp ưu đãi cho bác sĩ và nhân viên y tế. Ảnh minh họa
Đặc biệt, để khuyến khích nhân lực ngành y về công tác tại tuyến cơ sở, tuyến y tế dự phòng – vốn đang trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng – Nghị định số 05/2023/NĐ-CP đã quy định mức phụ cấp ưu đãi theo nghề 100% cho viên chức y tế dự phòng, y tế cơ sở, áp dụng trong giai đoạn từ 01/01/2022 đến 31/12/2023.
Cùng với chính sách ở cấp Trung ương, một số địa phương cũng đã chủ động ban hành nghị quyết của HĐND tỉnh quy định mức chi đặc thù nhằm thu hút và giữ chân nhân lực y tế. Nổi bật trong số này có các tỉnh: Nghệ An, Phú Thọ, Bình Dương, Thừa Thiên Huế, An Giang, Bắc Ninh, Quảng Ninh và Ninh Bình.
Bộ Y tế cho biết cũng đang phối hợp nghiên cứu kiến nghị về việc yêu cầu bác sĩ sau tốt nghiệp về xã công tác tối thiểu 2 năm trước khi được điều chuyển hoặc hành nghề ở tuyến trên. Mặc dù chính sách này cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi, nhưng Bộ ghi nhận đây là một hướng đi hợp lý nhằm tăng cường nguồn nhân lực y tế cho tuyến đầu.
Về vấn đề phụ cấp thâm niên nghề, Bộ Y tế khẳng định hiện đã bãi bỏ theo Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương, nhằm đảm bảo tương quan tiền lương trong hệ thống công vụ. Trong bối cảnh cải cách tiền lương toàn diện, việc bỏ phụ cấp thâm niên là chủ trương nhất quán nhằm xây dựng hệ thống lương mới công bằng và minh bạch hơn.
Tăng động lực cho nhân viên y tế: Chìa khóa giữ chân nhân lực ngành
Không chỉ tập trung cải thiện chế độ lương, phụ cấp, Bộ Y tế còn xác định rằng bảo vệ an toàn cho cán bộ, nhân viên y tế là nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh tình trạng hành hung nhân viên y tế vẫn diễn ra ở một số bệnh viện và cơ sở y tế thời gian qua.
Để ngăn chặn tình trạng này, Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Công an ban hành Quy chế phối hợp số 03/QCPH-BCA-BYT ngày 18/11/2024. Quy chế yêu cầu:
- Các cơ sở y tế phải tăng cường công tác đảm bảo an ninh, lắp đặt hệ thống giám sát, cảnh báo nguy cơ bạo lực.
- Chủ động phối hợp với lực lượng công an địa phương trong việc ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi tấn công, đe dọa cán bộ y tế.
- Xây dựng môi trường khám chữa bệnh văn minh, an toàn, lấy người bệnh làm trung tâm nhưng cũng bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tinh thần làm việc của đội ngũ y bác sĩ.
Trong bối cảnh hàng nghìn cán bộ y tế nghỉ việc, chuyển công tác trong 2 năm trở lại đây, việc cải thiện chính sách đãi ngộ và điều kiện làm việc đã trở thành yêu cầu cấp thiết.
Các chính sách mà Bộ Y tế đang đề xuất không chỉ nhằm bù đắp cho tính đặc thù của nghề y, mà còn thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong việc tạo môi trường nghề nghiệp ổn định, có động lực phát triển lâu dài.
Với lộ trình rõ ràng trong cải cách lương, phụ cấp và an toàn nghề nghiệp, hy vọng rằng ngành y sẽ có được những chuyển biến tích cực về nhân sự, chất lượng dịch vụ và niềm tin từ cả đội ngũ nhân viên lẫn người dân.
Đinh Toàn