Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ kế hoạch và đầu tư thông tin, tình hình kinh tế vĩ mô 5 tháng cơ bản ổn định, nền kinh tế tiếp tục phục hồi, tháng sau tích cực hơn tháng trước, đạt được nhiều kết quả quan trọng, đáng khích lệ, được các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp đánh giá cao.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 5
Sáng nay 1/6, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 5. Nội dung phiên họp tập trung thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm, tình hình triển khai 3 chương trình mục tiêu quốc gia, giải ngân vốn đầu tư công; những trọng tâm chỉ đạo, điều hành trong tháng 6 và thời gian tới.
Phát biểu khai mạc, điểm lại một số điểm nổi bật của tháng 5 và 5 tháng năm 2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính, cho biết nhìn chung tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, trong đó có một số điểm đáng lưu ý: (i) Cạnh tranh gay gắt giữa các nước lớn; xung đột leo thang (tại Ukraine, Biển Đỏ, Dải Gaza); (ii) Giá USD, giá vàng tăng cao; giá dầu thô, hàng hóa cơ bản, dịch vụ vận tải biến động mạnh; chính sách tiền tệ ở nhiều nước chưa rõ xu hướng; (iii) Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh tác động nặng nề, đặc biệt tình trạng nắng nóng, hạn hán vì hiện tượng El Nino; hậu quả đại dịch COVID-19 còn kéo dài; nguy cơ mất an ninh lương thực tiềm ẩn tại một số nước, khu vực.
Kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi cục bộ, nhưng những nền kinh tế lớn là thị trường truyền thống của Việt Nam còn khó khăn. Ở trong nước, thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn, nhất là nước ta là nước đang phát triển, nền kinh tế đang chuyển đổi, quy mô còn khiêm tốn, độ mở cao, sức chống chịu có hạn, một biến động nhỏ ở bên ngoài có thể gây tác động lớn đến trong nước.
Thủ tướng đánh giá, trong bối cảnh đó, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Trung ương, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, tình hình kinh tế-xã hội tháng 5 tiếp tục xu hướng tích cực, đạt kết quả tốt hơn tháng 4, tính chung 5 tháng tốt hơn cùng kỳ trên hầu hết các lĩnh vực.
Điểm sáng nổi bật là công tác chỉ đạo điều hành về cơ bản chủ động, linh hoạt, phù hợp, quyết liệt, sát thực tiễn. Tăng trưởng được thúc đẩy ở cả 3 khu vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm, trong đó, chủ động các phương án, đảm bảo cung cấp điện trong dịp nắng nóng (dù lượng điện tiêu thụ đạt kỷ lục trên 1 tỷ KW/ngày). Các dự án hạ tầng chiến lược giao thông, năng lượng được thúc đẩy mạnh.
Các lĩnh vực văn hoá, xã hội, xây dựng thể chế, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, quốc phòng, an ninh, đối ngoại được đẩy mạnh; đời sống nhân dân được cải thiện; uy tín, vị thế quốc tế của Việt Nam tiếp tục được nâng lên.
Bên cạnh kết quả đạt được là cơ bản, chúng ta thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn những hạn chế, bất cập và khó khăn, thách thức, như sức ép lạm phát, tỷ giá còn cao; thị trường bất động sản, tiếp cận tín dụng khó khăn; phản ứng chính sách ở một số nơi chưa kịp thời; kỷ luật, kỷ cương có nơi, có lúc chưa nghiêm; còn tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; tình hình ngộ độc thực phẩm, cháy nổ, tội phạm diễn biến phức tạp, nhất là an ninh mạng…
Thủ tướng Chính phủ đề nghị đại biểu tập trung thảo luận với tinh thần phản ánh "đúng tình hình, đúng bản chất, đúng kết quả", tạo khí thế mới, động lực mới, thắng lợi mới. Trong đó, xác định rõ những mặt đã làm được, những mặt chưa được, các nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; đánh giá, nhận định về tình hình tháng 6 và thời gian tới thế nào, cần những cơ chế, chính sách giải pháp gì, tập trung vào lĩnh vực nào; làm rõ, đề xuất những giải pháp cụ thể để khắc phục kịp thời những hạn chế, bất cập, yếu kém mà các đại biểu Quốc hội nêu tại kỳ họp thứ 7 đang diễn ra.
Bức tranh kinh tế có nhiều điểm sáng nổi bật trong bối cảnh thế giới nhiều biến động
Báo cáo tại phiên họp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ ra, rằng tình hình thế giới tháng 5 tiếp tục bất ổn, khó lường hơn, nhiều khó khăn, thách thức lớn, đặc biệt là tình trạng xung đột quân sự, bất ổn chính trị leo thang tại Trung Đông, một số quốc gia, khu vực; yếu tố bất định, trái chiều giữa chính sách tiền tệ của Mỹ với các nền kinh tế lớn.
Cùng với đó là cạnh tranh chiến lược, sự đối đầu về công nghệ, thương mại, tài nguyên giữa các nước lớn; biến động của thị trường tài chính, tiền tệ, giá vàng, xăng dầu, nguyên vật liệu, hàng hóa, vận tải thế giới… Các yếu tố này đã tác động đến niềm tin thị trường, tâm lý nhà đầu tư tại nhiều quốc gia. Một số nước đã ban hành các gói kích thích kinh tế mới. Nhìn chung, các nước đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn trong điều hành kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng; công tác dự báo, ứng phó ngày càng khó khăn, bị động hơn.
Trong nước, các hoạt động kinh tế, xã hội, sản xuất kinh doanh tiếp tục phục hồi, tháng sau tích cực hơn tháng trước. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn, an ninh năng lượng được bảo đảm. Tăng trưởng quý I của Việt Nam cao nhất ASEAN. IMF dự báo Việt Nam sẽ tăng trưởng cao nhất ASEAN và thuộc nhóm 10 nước dẫn đầu châu Á trong giai đoạn 2024-2029.
Hội nghị Trung ương 8 đã thành công tốt đẹp, kỳ họp thứ 7 của Quốc hội được khai mạc, quyết nghị nhiều vấn đề quan trọng về thể chế, chính sách, định hướng phát triển đất nước trong thời gian tới.
Chính phủ tiếp tục nêu cao tinh thần "5 quyết tâm", "5 bảo đảm" và "5 đẩy mạnh", chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương nỗ lực cao nhất để hoàn thành tốt nhất các nhiệm vụ, khối lượng công việc lớn đặt ra.
Sự quyết liệt trong chỉ đạo điều hành, và sự quyết tâm lớn của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp… đã giúp cho bức tranh kinh tế của đất nước có những điểm sáng nổi bật trong những tháng đầu năm.
Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát cơ bản được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm; tỷ giá được điều hành linh hoạt, kịp thời, hài hòa với điều hành lãi suất; thu ngân sách Nhà nước 5 tháng ước đạt 52,8% dự toán, tăng 14,8% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất nhập khẩu, xuất khẩu, nhập khẩu 5 tháng tăng lần lượt là 16,6%, 15,2% và 18,2% so với cùng kỳ; ước xuất siêu 8,01 tỷ USD; xuất khẩu sang các thị trường lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc… đều tăng trưởng cao.
Tổng vốn FDI đăng ký 5 tháng đạt hơn 11 tỷ USD, tăng 2% so với cùng kỳ, trong đó FDI đăng ký mới đạt hơn 7,9 tỷ USD, tăng 50,8%; vốn thực hiện đạt khoảng 8,25 tỷ USD, tăng 7,8%; hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục chuyển biến tích cực. Sản xuất, xuất khẩu nông nghiệp tiếp tục đà tăng trưởng.
Các hoạt động thể chế, pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được đẩy mạnh. An sinh xã hội được bảo đảm, đời sống người dân tiếp tục được nâng lên. Các lĩnh vực văn hóa tiếp tục được quan tâm. Ổn định chính trị, độc lập, chủ quyền quốc gia được giữ vững; tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường. Công tác đối ngoại, ngoại giao kinh tế, nhất là đối ngoại cấp cao tiếp tục được triển khai chủ động, tích cực và hiệu quả.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, các khó khăn, thách thức chung của thế giới, khu vực tiếp tục tác động không nhỏ đến kinh tế-xã hội nước ta.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, nền kinh tế đối mặt với thách thức ngày càng lớn cả về tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Tăng trưởng tiếp tục phục hồi tích cực, nhưng dự báo vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Một số nước triển khai các gói kích thích kinh tế mới, làm tăng thêm sức ép cạnh tranh, yêu cầu nền kinh tế phải phục hồi và tăng trưởng nhanh hơn nữa để theo kịp với thế giới, khu vực.
Lạm phát có thể tăng do biến động nguồn cung, giá cả thế giới; do nhu cầu sử dụng điện, vận tải hành khách… trong nước tăng khi vào mùa cao điểm nắng nóng và du lịch hè. Đồng thời, tỷ giá dự báo tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh do sức ép từ bên ngoài. Tâm lý thị trường do kỳ vọng lạm phát, tỷ giá tăng là vấn đề cần quan tâm, nhất là liên quan đến việc điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất, tăng giá hàng hóa, dịch vụ…
Do đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng lạm phát là vấn đề cần đặc biệt lưu ý, theo dõi sát để có giải pháp điều hành giá chặt chẽ, thận trọng, phù hợp, kịp thời, thống nhất, hiệu quả, khẳng định quan điểm nhất quán là ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.
Ngoài ra, tình hình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, thách thức; thị trường bất động sản, giá vé máy bay… còn có những bất cập. Đáng chú ý là tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm chưa được xử lý dứt điểm; kỷ luật, kỷ cương có lúc, có nơi còn chưa nghiêm. Cùng với đó là tình hình thiên tai, nắng nóng, thiếu nước, xâm nhập mặn… tiếp tục diễn biến rất phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro đến sản xuất nông nghiệp, phòng chống cháy rừng, sản xuất điện, cân đối nguồn điện trong nước.
Trước những khó khăn, thách thức còn rất lớn. Bộ trưởng Bộ kế hoạch và đầu tư đề nghị “các cấp, ngành, địa phương cần phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, tiếp tục thực hiện nhất quán, kiên định với mục tiêu ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; chủ động tham mưu, điều hành linh hoạt, thận trọng, chắc chắn trước các vấn đề phát sinh; bảo đảm tiến độ công việc được giao".
Minh Đức