Giữa năm 2025, tỷ lệ nợ xấu của Ngân hàng TMCP Bản Việt (UPCoM: BVB) đã leo lên 3,83%, cao hơn nhiều so với mức 3,09% cuối 2024. Cùng với đó, nợ nhóm 5 có khả năng mất vốn vọt lên 1.579,8 tỷ đồng, đặt ra thách thức nghiêm trọng cho khả năng an toàn vốn của ngân hàng.
Nợ xấu tăng 32,3% chỉ trong nửa đầu năm
Tính đến 30/6/2025, dư nợ cho vay khách hàng của BVBank đạt 72.601,4 tỷ đồng, tăng 6,5% so với cuối năm trước. Tuy nhiên, sự mở rộng tín dụng không đi kèm với cải thiện chất lượng tài sản. Tổng nợ xấu nhóm 3-5 đã tăng từ 2.103,0 tỷ đồng lên 2.783,1 tỷ đồng, tức tăng tới 32,3% chỉ trong 6 tháng. Tỷ lệ nợ xấu vì thế leo từ 3,09% lên 3,83% - mức báo động vượt chuẩn kiểm soát 3% mà cơ quan quản lý thường nhấn mạnh.
Cấu trúc nợ xấu cũng cho thấy bức tranh kém an toàn. Nợ nhóm 5 - tức nợ có khả năng mất vốn gần như chắc chắn - đạt 1.579,8 tỷ đồng, tăng 20,3% so với đầu năm. Khi nợ nhóm 5 chiếm tỷ trọng lớn, ngân hàng buộc phải tăng mạnh chi phí dự phòng.
Đây chính là nguyên nhân khiến lợi nhuận quý 2/2025 chỉ còn 10,3 tỷ đồng, giảm tới 84,4% so với cùng kỳ. BVBank vì vậy vừa mất tiền từ hoạt động, vừa mất thêm nguồn lực để xử lý rủi ro tín dụng.
Chất lượng tài sản của BVBank ngày càng đi xuống rõ rệt, nợ xấu tăng vọt 32,3% chỉ trong nửa năm
Danh mục tín dụng tập trung vào lĩnh vực rủi ro
Cơ cấu cho vay của BVBank đang đặt ngân hàng vào thế dễ tổn thương khi kinh tế biến động. Lĩnh vực bán buôn, bán lẻ và sửa chữa ô tô, xe máy chiếm tới 28.311,5 tỷ đồng, tương ứng 39% tổng dư nợ. Tiếp theo là bất động sản với 13.077,9 tỷ đồng (18%) và cho vay tiêu dùng cá nhân 9.106,2 tỷ đồng (12,5%). Đây đều là các lĩnh vực có tính chu kỳ cao, dễ phát sinh nợ xấu khi sức cầu suy giảm hoặc thị trường đóng băng.
Việc tập trung tín dụng vào nhóm ngành nhiều rủi ro khiến BVBank khó kiểm soát chất lượng tài sản. Ngay cả trong nhóm khách hàng, dư nợ cá nhân vẫn chiếm tới 65% tổng cho vay (47.439,7 tỷ đồng). Dù ngân hàng đang mở rộng sang các công ty cổ phần, sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng bán lẻ và tiêu dùng vẫn khiến danh mục dễ bị tổn thương. Điều này lý giải vì sao chỉ sau nửa năm, tỷ lệ nợ xấu đã tăng mạnh, kéo theo áp lực dự phòng và thu hẹp lợi nhuận.
Dòng tiền kinh doanh âm, tiềm ẩn áp lực thanh khoản
Không chỉ chất lượng tín dụng suy yếu, báo cáo tài chính còn cho thấy BVBank gặp vấn đề ở dòng tiền. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh 6 tháng đầu 2025 âm 588,9 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ 2024 dương 3.137,4 tỷ đồng. Việc kinh doanh không tạo ra tiền cho thấy các khoản cho vay và đầu tư đang "hút tiền" thay vì đem lại nguồn vốn quay vòng.
Để cân đối, ngân hàng phải dựa vào kênh phát hành giấy tờ có giá, thu về 1.944 tỷ đồng trong nửa đầu năm. Dù giúp dòng tiền tài chính dương, cách làm này chỉ mang tính ngắn hạn và khiến BVBank gánh thêm nghĩa vụ nợ trong tương lai. Trong khi đó, lợi nhuận lũy kế 6 tháng chỉ đạt 66,6 tỷ đồng, giảm 10,7% so với cùng kỳ. Mức sinh lời quá mỏng khó đủ để hấp thụ các cú sốc tín dụng nếu nợ xấu tiếp tục leo thang.
Lê Phong