Sau khi Bệnh viện Đa khoa Tiền Hải cho rằng việc thu tiền qua tài khoản cá nhân do “sự cố kỹ thuật”, dữ liệu người dân cung cấp lại cho thấy nhiều dấu hiệu cần làm rõ: nhiều tài khoản cùng thu phí, trong khi chứng từ vẫn ghi nhận tiền mặt. Khi dòng tiền và giấy tờ không thống nhất, câu chuyện không chỉ dừng ở lỗi hệ thống mà đặt ra câu hỏi về minh bạch tài chính và trách nhiệm quản lý.
Thông báo sự cố kỹ thuật phần mềm thu viện phí, được cho là nguyên nhân của việc áp dụng hình thức thu qua tài khoản cá nhân của BVĐK Tiền Hải.
“Sự cố kỹ thuật” và những dòng tiền đi lạc khỏi hệ thống
Sau khi Tạp chí Thương Trường đăng tải bài viết phản ánh dấu hiệu bất thường trong hoạt động thu phí tại Trung tâm tiêm chủng thuộc Bệnh viện Đa khoa Tiền Hải, phía bệnh viện đã có thông báo chính thức. Theo đó, nguyên nhân được xác định là do “sự cố kỹ thuật phần mềm thu viện phí”, buộc đơn vị phải áp dụng giải pháp tạm thời: thu tiền qua tài khoản cá nhân của nhân viên.
Ở góc độ vận hành, việc linh hoạt xử lý sự cố để không gián đoạn hoạt động khám chữa bệnh là điều có thể hiểu. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc có xử lý hay không, mà nằm ở cách xử lý.
Dữ liệu giao dịch do người dân cung cấp cho thấy, không chỉ một mà nhiều tài khoản cá nhân khác nhau đã được sử dụng để nhận tiền. Những cái tên như VU THI HONG LO, NGUYEN THI HAI YEN, DOAN THI THANH HUYEN xuất hiện trong các giao dịch, với số tiền, thời điểm và nội dung trùng khớp với dịch vụ được cung cấp tại Trung tâm tiêm chủng.
Một giải pháp tạm thời, nếu được tổ chức bài bản, thường sẽ có một đầu mối rõ ràng, có danh sách kiểm soát và quy trình đối chiếu cụ thể. Ngược lại, việc để nhiều tài khoản cá nhân cùng tham gia vào hoạt động thu phí đặt ra nghi vấn về tính tổ chức và kiểm soát.
Phiếu thanh toán được cấp cho người dân thể hiện hình thức “tiền mặt”, trong khi thực tế khoản tiền đã được chuyển khoản vào tài khoản cá nhân gần như cùng thời điểm. Sự trùng khớp về thời gian và số tiền khiến khó có thể coi đây là những giao dịch độc lập hay nhầm lẫn đơn lẻ.
Trong phản hồi, bệnh viện cho biết các khoản thu sẽ được “đối chiếu, cập nhật lại” sau khi khắc phục sự cố. Nhưng cách giải thích này chưa chạm đến vấn đề cốt lõi: chứng từ kế toán, theo quy định, phải phản ánh đúng bản chất giao dịch tại thời điểm phát sinh.
Khi chứng từ ghi một đằng, dòng tiền đi một nẻo, câu chuyện không còn dừng lại ở phạm vi kỹ thuật, mà đã chạm tới nguyên tắc minh bạch tài chính.
Lỗi phần mềm hay khoảng trống quản lý?
Trong thông báo, bệnh viện khẳng định việc thu tiền qua tài khoản cá nhân “không ảnh hưởng đến quyền lợi tài chính của người bệnh”. Tuy nhiên, quyền lợi không chỉ dừng ở việc được cung cấp dịch vụ, mà còn nằm ở tính minh bạch của toàn bộ quá trình thanh toán.
Khi dòng tiền không đi qua tài khoản chính thức của đơn vị mà chuyển vào tài khoản cá nhân, vấn đề đặt ra không chỉ là cách thức thu, mà là việc những khoản tiền đó có được ghi nhận đầy đủ vào hệ thống tài chính hay không.
Cho đến nay, bệnh viện vẫn chưa công bố tổng số tiền đã thu theo hình thức này, cũng như kết quả đối chiếu giữa các tài khoản cá nhân và hệ thống kế toán. Trong khi đó, đây mới là yếu tố then chốt để xác định có hay không việc phát sinh khoản thu ngoài hệ thống.
Một sự cố phần mềm có thể xảy ra, nhưng cách xử lý sự cố lại phản ánh rõ năng lực quản trị. Việc sử dụng tài khoản cá nhân để thu tiền kéo theo hàng loạt câu hỏi: ai là người cho phép áp dụng phương án này, có quy trình kiểm soát dòng tiền hay không, và ban giám đốc có nắm được, phê duyệt hay không. Nếu đây là quyết định có chủ đích, trách nhiệm thuộc về khâu điều hành; nếu không, vấn đề lại nằm ở kiểm soát nội bộ. Dù ở kịch bản nào, việc để xảy ra tình trạng chứng từ và dòng tiền không thống nhất vẫn là dấu hiệu không thể xem nhẹ.
Thông báo của bệnh viện có lời xin lỗi và cam kết khắc phục, nhưng lại thiếu những con số cụ thể, mốc thời gian rõ ràng và đặc biệt là việc xác định trách nhiệm nếu có sai phạm. Khi hoạt động thu phí tại một cơ sở y tế công lập xuất hiện dấu hiệu bất thường, câu chuyện không còn là vấn đề nội bộ, mà liên quan trực tiếp đến niềm tin của người dân đối với hệ thống y tế.
Những dữ liệu ban đầu đã đặt ra nghi vấn. Và lúc này, điều cần thiết không chỉ là một lời giải thích mang tính tình thế, mà là sự vào cuộc của cơ quan chức năng để làm rõ bản chất sự việc.
Tạp chí Thương Trường sẽ tiếp tục theo dõi và thông tin tới bạn đọc!
Tiến Thanh