Trong Báo cáo số 776/BC-CP gửi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ dự kiến đến cuối năm 2025, nợ công ở mức 36% – 37% GDP và bội chi ngân sách vẫn dưới trần Quốc hội cho phép.
Theo Báo cáo số 776/BC-CP, tình hình thu chi ngân sách và nợ công giai đoạn 2021 – 2025 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực, vừa đảm bảo mục tiêu Quốc hội đề ra, vừa tạo dư địa cho phát triển bền vững.
Cụ thể, tổng thu ngân sách nhà nước trong giai đoạn này ước đạt khoảng 9,5 triệu tỷ đồng, vượt xa mục tiêu 8,3 triệu tỷ đồng được nêu trong Nghị quyết số 23/2021/QH15. So với giai đoạn 2016 – 2020, mức thu hiện tại cao gấp 1,36 lần, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế sau đại dịch, đồng thời cho thấy nỗ lực cải cách hệ thống thuế, quản lý thu ngân sách và mở rộng cơ sở thu.
Tỷ lệ huy động vào ngân sách đạt trên 18 phần trăm GDP, trong đó nguồn thu từ thuế và phí chiếm hơn 14 phần trăm GDP, hoàn toàn phù hợp với định hướng cơ cấu nguồn thu bền vững mà Quốc hội đã đề ra.
Về chi ngân sách, Chính phủ dự kiến tổng chi giai đoạn 2021 – 2025 đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng, cơ bản đáp ứng mục tiêu kế hoạch 10,26 triệu tỷ đồng. Cơ cấu chi được điều chỉnh theo hướng ưu tiên cho phát triển dài hạn.
Chi đầu tư phát triển tăng từ 28,3 phần trăm năm 2021 lên khoảng 31 phần trăm năm 2025, với tổng vốn bố trí trong 5 năm đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với chỉ tiêu 2,87 triệu tỷ đồng của Nghị quyết 23.
Ngoài ra, việc bổ sung thêm 176,4 nghìn tỷ đồng ngoài kế hoạch để triển khai Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội theo Nghị quyết số 43/2022 của Quốc hội cho thấy sự linh hoạt và kịp thời của Chính phủ trong ứng phó với bối cảnh đặc biệt hậu COVID-19.
Trong Báo cáo số 776/BC-CP gửi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ dự kiến đến cuối năm 2025, nợ công ở mức 36% – 37% GDP và bội chi ngân sách vẫn dưới trần Quốc hội cho phép.
Đối với chi thường xuyên, tỷ trọng được điều chỉnh giảm dần qua các năm. Ước tính đến năm 2025, tỷ trọng chi thường xuyên sẽ giảm xuống dưới 60 phần trăm tổng chi ngân sách, góp phần tạo không gian tài khóa cho đầu tư phát triển. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình tái cơ cấu chi tiêu công, nhằm hạn chế tình trạng bộ máy cồng kềnh và chuyển nguồn lực sang những lĩnh vực mang lại hiệu quả lâu dài.
Bội chi ngân sách nhà nước bình quân giai đoạn 2021 – 2025 được kiểm soát ở mức từ 3,1 đến 3,2 phần trăm GDP, thấp hơn so với mức bình quân 3,45 phần trăm của giai đoạn 2016 – 2020 và vẫn nằm trong giới hạn Quốc hội cho phép là không quá 3,7 phần trăm GDP.
Việc duy trì mức bội chi này cho thấy Chính phủ điều hành tài khóa chặt chẽ, gắn liền với kiểm soát vay nợ, sử dụng vốn vay hiệu quả và ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm.
Trên phương diện nợ công, xu hướng giảm tiếp tục được duy trì. Năm 2021, nợ công chiếm 42,7 phần trăm GDP. Đến năm 2024, con số này giảm còn khoảng 34 phần trăm và dự kiến cuối năm 2025 sẽ dao động từ 36 đến 37 phần trăm GDP. Tất cả các chỉ tiêu về nợ công đều nằm trong ngưỡng an toàn đã được Quốc hội thông qua.
Cùng với đó, Chính phủ đang triển khai các giải pháp cơ cấu lại danh mục nợ theo hướng bền vững, kéo dài kỳ hạn vay, giảm dần tỷ trọng nợ vay nước ngoài, đồng thời tăng cường huy động vốn trong nước. Cách tiếp cận này không chỉ giảm thiểu rủi ro tài chính mà còn củng cố nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô.
Tổng thể, bức tranh thu chi ngân sách và nợ công giai đoạn 2021 – 2025 cho thấy sự điều hành linh hoạt nhưng vẫn thận trọng. Chính phủ vừa đáp ứng yêu cầu cấp bách như phục hồi sau đại dịch, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh, vừa kiên định với nguyên tắc tài khóa an toàn.
Đây là cơ sở quan trọng để Việt Nam duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo dư địa cho chiến lược phát triển trong giai đoạn tiếp theo.
Thanh Cao