Gỡ bỏ trần tín dụng để tăng cung vốn cho nền kinh tế, nhưng đồng thời phải kiềm chế lạm phát và hạn chế dòng vốn chảy vào các lĩnh vực rủi ro; hạ lãi suất song vẫn bảo đảm ổn định tỷ giá… Đây sẽ là những bài toán nan giải đặt ra cho công tác điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian tới.
Dư địa đã cạn?
Các chuyên gia cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 8,3–8,5% trong năm nay nhưng vẫn kiểm soát lạm phát, giữ ổn định vĩ mô và cân đối lớn của nền kinh tế, chính sách tiền tệ đóng vai trò then chốt.
Ngành ngân hàng buộc phải tăng cung vốn hỗ trợ sản xuất – kinh doanh, đồng thời đối mặt với bài toán “kép”: kiểm soát dòng tín dụng chảy vào lĩnh vực ưu tiên và ngăn tình trạng các ngân hàng “chạy đua” lãi suất đầu vào khi cầu vay tăng mạnh.
Chính phủ hiện đặc biệt quan tâm tới việc giữ ổn định lãi suất tiền gửi, tạo nền tảng giảm lãi suất cho vay nhằm thúc đẩy phục hồi kinh tế. Số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, đến 31/7/2025, lãi suất tiền gửi bình quân các giao dịch mới duy trì ở mức 4,1%/năm, tương đương cuối 2024; lãi suất cho vay bình quân giảm 0,4 điểm %, còn 6,5%/năm.
Tuy nhiên, tỷ giá VND/USD lại chịu sức ép lớn từ cả yếu tố kinh tế lẫn tâm lý thị trường, đã tăng 2,9% so với cuối năm 2024. Nếu áp lực tiếp tục leo thang, NHNN khẳng định sẽ cân nhắc dừng giảm lãi suất để bảo vệ ổn định tỷ giá và vĩ mô. “Chúng tôi theo dõi sát diễn biến, đặt ưu tiên phù hợp từng giai đoạn, hướng tới ổn định vĩ mô và tăng trưởng bền vững,” Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng nói.
Áp lực lạm phát cũng đang gia tăng khi giá điện, dịch vụ y tế, thuê nhà… đồng loạt điều chỉnh, đẩy chi phí đầu vào tăng. Lạm phát cơ bản là thước đo tác động dài hạn của chính sách tiền tệ đã liên tục nhích lên qua các tháng, buộc nhà điều hành phải thận trọng. “Lạm phát xuất hiện rất nhanh, nhưng kiềm chế lại cực khó, nên chính sách phải chủ động và sát diễn biến,” bà Hồng nhấn mạnh.
Một vấn đề khác là tín dụng đang tăng mạnh. 7 tháng đầu năm, dư nợ cho vay tăng gần 10%, gần gấp đôi cùng kỳ 2024. Dù chưa ở mức “nóng”, song đáng lo là tín dụng bất động sản kinh doanh quý II/2025 đã tăng gần 46% so với cùng kỳ năm trước, đặt ra yêu cầu siết dòng vốn vào lĩnh vực rủi ro cao.
Gỡ bỏ trần tín dụng để tăng cung vốn cho nền kinh tế, nhưng đồng thời phải kiềm chế lạm phát và hạn chế dòng vốn chảy vào các lĩnh vực rủi ro; hạ lãi suất song vẫn bảo đảm ổn định tỷ giá
Cần giải pháp đồng bộ
Trong bối cảnh hiện nay, các chuyên gia nhấn mạnh cần triển khai giải pháp đồng bộ để chính sách tiền tệ phát huy hiệu quả. Về dài hạn, phải phát triển cân đối ba trụ cột chính của thị trường vốn – tín dụng, cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp nhằm giảm áp lực lên ngân hàng.
Những lĩnh vực đòi hỏi vốn trung và dài hạn như bất động sản, hạ tầng cần khai thông kênh huy động qua trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu địa phương và vốn vay quốc tế. Song song, mở rộng chương trình bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để ngân hàng yên tâm cấp vốn, doanh nghiệp tiếp cận lãi suất thấp, mạnh dạn đầu tư sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng.
Về tín dụng bất động sản, NHNN thừa nhận mức tăng cao hơn bình quân nhưng cho rằng đây là hệ quả tất yếu khi hàng loạt dự án được gỡ vướng pháp lý. Tín dụng vẫn an toàn, song nếu xu hướng này kéo dài, dòng vốn dễ “lệch pha” sang lĩnh vực rủi ro.
Bất động sản và hạ tầng hiện hút mạnh vốn đầu tư, đòi hỏi khoản vay trung – dài hạn, tiềm ẩn rủi ro mất cân đối kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng. Do đó, việc thí điểm gỡ bỏ room tín dụng từ năm 2026 nếu thiếu biện pháp kiểm soát, đặc biệt với các doanh nghiệp “sân sau”, có thể khiến dòng vốn khó điều hướng. Khi đó, ngân hàng tăng trưởng tín dụng mạnh sẽ đẩy mặt bằng lãi suất thị trường lên cao.
Rõ ràng, bỏ room tín dụng là bước đi cần thiết và được kỳ vọng, nhưng thách thức là phải “nắn” được dòng vốn về lĩnh vực ưu tiên. Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Phạm Chí Quang khẳng định, việc dỡ bỏ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng phải tiến hành thận trọng, có giải pháp thay thế khả thi, phù hợp điều kiện Việt Nam, để ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo an toàn hệ thống.
Theo ông, NHNN sẽ chủ động điều hành lãi suất, đánh giá kỹ tác động, báo cáo Chính phủ và Thủ tướng về lộ trình bỏ room tín dụng. Thành viên HĐQT VietinBank Lê Thanh Tùng nhận định, khi NHNN hoàn thiện và phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ, quản trị rủi ro, thanh tra giám sát theo chuẩn quốc tế, việc chuyển sang cơ chế điều hành tín dụng theo thị trường sẽ thuận lợi hơn.
Thanh Cao