Lãi suất huy động duy trì ở mức thấp thúc đẩy tín dụng tăng trưởng, nhưng cũng tạo áp lực huy động vốn cho ngân hàng trước sự cạnh tranh từ chứng khoán và bất động sản.
Nhà băng nào đang bơm vốn mạnh nhất vào nền kinh tế?
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến hết tháng 7/2025, tín dụng toàn hệ thống đã tăng khoảng 10% so với cuối năm 2024, tương đương khoảng 1,56 triệu tỷ đồng được bơm ra nền kinh tế. Đây là mức tăng cao so với cùng kỳ năm trước, khi tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt khoảng 6%.
PGS-TS Nguyễn Hữu Huân (Trường Đại học Kinh tế TP.HCM) phân tích, thông thường, để tạo ra 1 đồng tăng trưởng GDP cần 2,2 – 2,5 đồng tăng trưởng tín dụng. Với mục tiêu GDP năm 2025 tăng 8,3 – 8,5%, tăng trưởng tín dụng cần đạt 18 – 19%.
Động thái NHNN điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng cho thấy quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời vẫn đảm bảo ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và cân đối các yếu tố lớn của nền kinh tế.
Thực tế, nhiều nhà băng đã ghi nhận tín dụng tăng mạnh từ nửa đầu năm. Một số đơn vị vượt mốc 10% chỉ sau 6 tháng, như Techcombank tăng 12,44% so với đầu năm (dư nợ hơn 710.000 tỷ đồng), SHB tăng 14,4% (hơn 594.500 tỷ đồng) và VPBank tăng tới 18,6% (hơn 842.000 tỷ đồng).
Xét về quy mô dư nợ cho vay, nhóm “Big 4” quốc doanh vẫn dẫn đầu. BIDV đứng đầu với hơn 2,18 triệu tỷ đồng (chiếm 14,6% tổng dư nợ khảo sát), tiếp đến là VietinBank gần 1,9 triệu tỷ đồng, Agribank 1,85 triệu tỷ đồng và Vietcombank hơn 1,55 triệu tỷ đồng. Trong nhóm này, VietinBank có tốc độ tăng trưởng cao nhất (10,3%), kế đến là Agribank (10,2%), Vietcombank (7,4%) và BIDV (6%).
Ở khối tư nhân, MB dẫn đầu với gần 880.000 tỷ đồng, tiếp theo là VPBank hơn 829.000 tỷ đồng, Techcombank hơn 710.000 tỷ đồng và ACB hơn 633.000 tỷ đồng. Đại diện VPBank cho biết tăng trưởng tín dụng đến từ cả ngân hàng mẹ và công ty con.
FE Credit ghi nhận doanh số giải ngân tăng 19%, tín dụng cốt lõi tăng 5,5%; phân khúc khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng 20% nhờ triển khai các chương trình cho vay theo từng vùng, ngành nghề ưu tiên.
Theo khảo sát xu hướng kinh doanh quý III/2025 của NHNN, 62,6% tổ chức tín dụng kỳ vọng nhu cầu vay vốn sẽ tiếp tục tăng mạnh, vượt xa nhu cầu thanh toán và gửi tiền. Các ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2025 ở mức 16,8% và tăng trưởng huy động vốn đạt 13,9%, nếu hoàn thành, đây sẽ là mức cao nhất trong 5 năm gần đây.
Lãi suất huy động duy trì ở mức thấp thúc đẩy tín dụng tăng trưởng, nhưng cũng tạo áp lực huy động vốn cho ngân hàng trước sự cạnh tranh từ chứng khoán và bất động sản.
NHNN có thể tạm dừng giảm lãi suất trước áp lực tỷ giá và lạm phát
Các chuyên gia cho rằng nhiều yếu tố đang hỗ trợ tăng tốc giải ngân tín dụng trong quý IV/2025, đặc biệt là sự phục hồi của hoạt động sản xuất – kinh doanh, các chính sách cải thiện khả năng tiếp cận vốn và xu hướng nợ xấu giảm. Tuy nhiên, áp lực lớn nhất vẫn là rủi ro tỷ giá và lạm phát gia tăng.
Theo Công ty Chứng khoán MB (MBS), tăng trưởng cho vay nửa cuối năm sẽ được thúc đẩy nhờ hai động lực chính.
Thứ nhất là giải ngân đầu tư công, với 268.000 tỷ đồng được giải ngân tính đến hết tháng 6, tăng 42,3% so với cùng kỳ nhưng mới đạt 29,6% kế hoạch năm, do đó dư địa tăng tốc còn lớn.
Thứ hai là Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đặt mục tiêu khu vực này đóng góp 55–58% GDP và đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030.
Nghị quyết cũng tháo gỡ nhiều vướng mắc pháp lý, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, khuyến khích cho vay dựa trên dòng tiền và tách bạch rõ trách nhiệm pháp nhân và cá nhân.
Công ty Chứng khoán VnDirect nhận định mặt bằng lãi suất huy động thấp đang hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, nhưng áp lực huy động vốn đã khiến lãi suất 12 tháng bình quân tại các ngân hàng thương mại nhích lên 4,78%/năm vào cuối tháng 7.
Nhóm ngân hàng quốc doanh duy trì ở mức 4,67%/năm, trong khi nhóm tư nhân tăng nhẹ lên 4,90%/năm. Nguyên nhân đến từ yêu cầu đảm bảo thanh khoản, tăng trưởng tín dụng mạnh (9,64% lũy kế từ đầu năm) và cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác như chứng khoán và bất động sản.
VnDirect cũng cho biết, NHNN đang ưu tiên giữ lãi suất ở mức thấp để hỗ trợ kinh tế trong bối cảnh Fed trì hoãn cắt giảm lãi suất và xu hướng bảo hộ thương mại của Mỹ gia tăng.
Từ cuối tháng 6, NHNN đã bơm ròng hơn 140.000 tỷ đồng qua kênh OMO, nâng tổng dư nợ OMO lên hơn 207.000 tỷ đồng (tính đến 1/8). Nếu Fed bắt đầu giảm lãi suất vào tháng 9 và thực hiện thêm 1–2 đợt trong năm, NHNN có thể có thêm dư địa nới lỏng, thậm chí giảm 25 điểm cơ bản lãi suất OMO để hạ chi phí vốn và hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Tuy nhiên, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết lãi suất cho vay đã giảm khoảng 0,4%/năm so với cuối 2024, song tỷ giá đang chịu áp lực mạnh.
Tính đến nay, tỷ giá VND/USD tăng 2,9% so với cuối năm ngoái. Nếu áp lực tỷ giá tiếp tục gia tăng, NHNN sẽ cân nhắc dừng giảm lãi suất để bảo vệ ổn định tỷ giá, tránh rủi ro bất ổn vĩ mô.
“Chúng tôi sẽ theo dõi sát diễn biến, ưu tiên phù hợp ở từng giai đoạn, với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững”, Thống đốc khẳng định.
Thanh Cao