Bắt đầu từ ngày hôm qua 1/7, mức lương cơ sở đã chính thức được tăng từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng. Lương tăng là niềm vui của nhiều lao động, cũng là vấn đề thể hiện sự nỗ lực lớn, sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước dành cho người lao động.
Tuy nhiên, thực tế nhiều năm nay, trước mỗi đợt tăng lương lại có tình trạng hàng hóa “té nước” theo lương, khiến người lao động vừa mừng vừa lo.
Trước những băn khoăn của dư luận và người lao động, việc bảo đảm bình ổn giá cả thị trường hàng hoá trong lần tăng lương mới này được đặc biệt chú ý. Trong đó, các ngành chức năng, giới chuyên gia đang đưa nhiều nhóm giải pháp phù hợp với bối cảnh thực tế nội tại. Điểm chung là làm sao để việc tăng lương không chỉ góp phần nâng cao đời sống của nhân dân, đóng góp cho tăng trưởng của nền kinh tế, làm cho sức mua của dân cư được tăng lên...
Tình hình giá cả sau 1 ngày tăng lương ra sao?
Các chuyên gia kinh tế, cho rằng việc tăng lương chỉ thực sự ý nghĩa khi giá cả các loại hàng hóa không tăng theo lương. Vậy thực tế vấn đề giá cả đang có những biến động thế nào?
Sáng ngày 2/7, theo ghi nhận của PV Thương Trường tại một số chợ trên địa bàn Hà Nội, nhóm thực phẩm thiết yếu như trứng, cá, thịt gia súc, gia cầm, đồ khô, rau xanh, có mức giá tương đối ổn định. Chỉ biến động giá nhẹ ở một số nhóm hàng, chủ yếu do tác động của yếu tố bên ngoài như tỷ giá, chi phí nguyên liệu đầu vào, chi phí logistics.
Trong đó, mặt hàng thịt lợn đã tăng từ 120.000 đồng/kg lên 140.000 đồng/kg tùy loại. Giá rau xanh cùng đà tăng lên 2.000 – 3.000 đồng/mớ, giá một số loại củ quả khác như củ cải, khoai cũng tăng nhẹ. Mặc dù mức tăng không không đồng đều và cũng không cao hơn so với trước, nhưng trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn, đời sống người lao động bấp bênh và những hộ gia đình có đông người cùng với rất nhiều khoản chi phí khác thì dồn vào cũng trở thành gánh nặng lớn.
Chị Phùng Thị Giang (Thanh Xuân, Hà Nội), cho hay: “Tăng lương thực sự là niềm vui của nhiều người, nhưng lương chưa kịp tăng thì giá cả thực phẩm thiết yếu đã tăng. Dẫu biết rằng, mức tăng so với nhiều thời điểm trước đây không cao lắm, nhưng cuộc sống có nhiều khoản phải chi tiêu như: Xăng xe phục vụ nhu cầu đi lại, giá dịch vụ nhà, tiền cho con đi học… nếu mỗi thứ cứ tăng một chút thôi cũng khiến chi tiêu càng thêm khó nói gì đến việc tích cóp”.
Một tiểu thương tại chợ dân sinh khu vực Mễ Trì (Nam Từ Liêm) thông tin, rằng dù lượng khách đến mua thịt vẫn ổn định, tuy nhiên lượng mua đã giảm đi khá nhiều. Bình thường khách mua độ 1kg hoặc thói quen mua 100.000 đồng tiền thịt, nay giá cao hơn nên khách cũng mua ít hơn. Tiểu thương này, cho biết: “Giá thịt lợn nhập vào tăng nên phải bán tăng lên thôi, giá cao hơn, người mua đắn đo hơn nhưng vẫn phải mua vì thịt lợn là hàng thiết yếu rồi, dễ ăn và giá vẫn rẻ hơn các loại thịt khác”.
Tại một số cửa hàng, quán ăn đã có dấu hiệu điều chỉnh tăng nhẹ, tuy nhiên mức tăng cũng không đồng đều và một số ít cửa hàng điều chỉnh.
Trong khi đó, phần lớn các cơ sở bán lẻ lớn như siêu thị hay các cửa hàng tiện lợi đều có mức giá khá bình ổn. Đơn cử tại Bách Hoá Xanh, giá bắp cải trắng đang niêm yết ở mức 20.000 đồng/kg; Susu có giá 23.000 đồng/kg; cà chua niêm yết ở mức 39.800 đồng/kg; bí xanh có giá 23.120 đồng/kg. Riêng giá thịt lợn tại chuỗi bán lẻ này cũng đang duy trì ở mức tương đối ổn định, cụ thể: Thịt ba chỉ đông lại nhập khẩu đang niêm yết ở mức 133.000 đồng/1kg; Thịt lợn đùi niêm yết ở mức 113.000 đồng/1kg…
Nhìn chung, để đảm bảo bảo chính sách bình ổn giá, các siêu thị cũng đang nỗ lực chuẩn bị nguồn cung hàng hóa đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân. Đồng thời, các doanh nghiệp bán lẻ đều đang nỗ lực đàm phán với nhà cung cấp để giữ giá bình ổn, giúp người tiêu dùng có thể mua hàng hóa với giá tốt nhất có thể.
Theo Bộ Tài chính việc điều chỉnh tăng lương cơ sở theo lộ trình hằng năm là nỗ lực của Chính phủ nhằm đạt mục tiêu đảm bảo đời sống cho người hưởng lương.
Để việc tăng lương thực sự có ý nghĩa tích cực trong đời sống, Bộ Tài chính cũng đã có các kịch bản kiềm chế lạm phát và tránh việc tăng giá bất hợp lý. Bên cạnh đó Bộ tài chính cũng tăng cường thanh tra kiểm tra thị trường theo quy định Luật giá mới ban hành, chống đầu cơ lũng đoạn, thao túng giá.
Chủ động kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu
Trước những biến động của giá cả hàng hoá, việc kiểm soát giá cả các mặt hàng thiết yếu được quan tâm nhiều trong thời gian gần đây, điều này cũng đòi hỏi sự vào cuộc của đồng bộ từ các ngành, và chính quyền địa phương.
Mới đây, tại diễn đàn Quốc hội mới đây, Đại biểu Quốc hội Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, ông Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, rằng quan trọng nhất là phải kiểm soát “lạm phát tâm lý, lạm phát tin đồn” và có hiện tượng "té nước theo mưa"; qua đó tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử phạt nghiêm minh những vấn đề liên quan pháp luật về giá.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội Tạ Văn Hạ, cho rằng cần phải kiểm soát giá để tránh tình trạng đồng lương tăng được một chút, cuối cùng tất cả các mặt hàng tiêu dùng tăng nhanh hơn. Tất nhiên ta khống chế ở mặt tâm lý, khống chế ở việc lợi dụng tăng lương để tăng giá và độc quyền. Cùng với đó cần tăng các điều kiện sản xuất để kiểm soát giá cả.
Chương trình bình ổn thị trường là công cụ phát huy hiệu quả cao nhất trong việc kiểm soát giá. Theo Hội Lương thực thực phẩm TPHCM, lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp ngành lương thực thực phẩm vừa được giảm từ 1-2%, cộng với hàng loạt chính sách từ Chính phủ như giãn hoãn nợ, giãn thời gian nộp thuế, giảm 2% giá trị gia tăng, cũng là những công cụ giúp việc kiểm soát giá được chủ động và thuận lợi hơn.
Trong khi đó phía Tổng cục Thống kê, cho rằng có một số yếu tố thuận lợi cho việc kiềm chế lạm phát trong thời gian tới. Cụ thể, lạm phát toàn cầu đang tiếp tục xu hướng hạ nhiệt, giúp Việt Nam giảm bớt áp lực từ kênh nhập khẩu lạm phát. Các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, tiền sử dụng đất 6 tháng cuối năm góp phần giảm chi phí sản xuất, giảm giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng. Với nguồn lương thực, thực phẩm dồi dào, Việt Nam tránh được rủi ro, thách thức về an ninh lương thực đang có khả năng xảy ra ở nhiều nước trên thế giới.
Với kinh nghiệm điều hành giá, sự chỉ đạo quyết liệt, phản ứng kịp thời của Chính phủ sẽ giúp hạn chế tác động cộng hưởng của việc điều chỉnh giá lên lạm phát, ổn định tâm lý kỳ vọng lạm phát.
Dù vậy, cơ quan thống kê quốc gia vẫn nhấn mạnh, để kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm, cần đặc biệt chú ý đảm bảo cung cầu hàng hóa và tránh tăng giá các hàng hóa và dịch vụ do Nhà nước quản lý cùng một thời điểm cũng như không nên dồn vào cuối năm.
Minh Đức