Tính đến hết 20/9/2023, 67 nhà cung cấp nước ngoài chưa có hiện diện (cơ sở thường trú) tại Việt Nam, gồm Meta (Facebook), Google, TikTok, Microsoft, eBay, Apple... đã đăng ký khai, nộp thuế hơn 5.803 tỷ đồng qua Cổng thông tin điện tử.
Đã nộp thuế hơn 5.803 tỷ đồng
Theo số liệu của Tổng cục Thuế cho biết, 67 nhà cung cấp nước ngoài chưa có hiện diện (cơ sở thường trú) tại Việt Nam, gồm Meta (Facebook), Google, TikTok, Microsoft, eBay, Apple... đã đăng ký khai, nộp thuế hơn 5.803 tỷ đồng qua Cổng thông tin điện tử.
Cụ thể, từ khi bắt đầu vận hành từ tháng 3/2022, Cổng thông tin điện tử giúp nhà cung cấp nước ngoài có thể trực tiếp, khai nộp thuế trực tuyến. Cụ thể, từ 21/3/2022 đến hết năm 2022, có khoảng 30 nhà cung cấp nước ngoài nộp 3.478 tỷ đồng. Con số này bao gồm 1.850 tỷ đồng khai, nộp trực tiếp qua Cổng thông tin điện tử và gần 1.630 tỷ đồng do các bên Việt Nam khấu trừ, nộp thay.
Những năm qua, Tổng cục Thuế đã và đang áp dụng nhiều biện pháp để quản lý đối với các nhà cung cấp nước ngoài chưa có hiện diện (cơ sở thường trú) tại Việt Nam có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số và các dịch vụ khác với tổ chức, cá nhân ở Việt Nam.
Theo đó, Tổng cục Thuế thường xuyên rà soát yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài khi gia nhập kinh doanh và có doanh thu tại Việt Nam phải khẩn trương đăng ký, kê khai và nộp thuế đối với các khoản thu nhập nhận được từ các cá nhân, tổ chức ở Việt Nam theo quy định của pháp luật thuế Việt Nam thông qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (etaxvn.gdt.gov.vn).
67 nhà cung cấp nước ngoài chưa có hiện diện (cơ sở thường trú) tại Việt Nam, gồm Meta (Facebook), Google, TikTok, Microsoft, eBay, Apple... đã đăng ký khai, nộp thuế hơn 5.803 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, Tổng cục Thuế cũng cho biết, tính đến 18/9, có 350 sàn giao dịch thương mại điện tử cung cấp thông tin của hơn 191.000 tổ chức, cá nhân kinh doanh trên sàn với tổng giá trị giao dịch 44.500 tỷ đồng.
Trên cơ sở thông tin về các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên sàn giao dịch thương mại điện tử do sàn cung cấp trên Cổng Thông tin thương mại điện tử, cơ quan thuế sẽ khai thác thông tin về hoạt động kinh doanh thông qua sàn của các tổ chức, cá nhân và thực hiện rà soát đưa vào diện quản lý, yêu cầu kê khai phù hợp thực tế, điều chỉnh doanh thu hoặc xử lý truy thu.
Thời gian tới cơ quan thuế sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt, hiệu quả công tác quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, chống chuyển giá, chống thất thu ngân sách nhà nước; Vận hành hiệu quả Cổng tiếp nhận thông tin từ các sàn giao dịch thương mại điện tử trong nước, khai thác tăng thu cho ngân sách nhà nước.
Thu ngân sách nhà nước do ngành thuế quản lý trong 9 tháng đầu 2023 kém hơn cùng kỳ năm ngoái. Ước tính, thu ngân sách do cơ quan thuế quản lý đạt 1,05 triệu tỷ đồng, bằng 76% kế hoạch cả năm và giảm 5% so với cùng kỳ 2022.
Cụ thể, thu từ dầu thô ước đạt 46.000 tỷ đồng, vượt 10% với dự toán và giảm hơn 20% so với cùng kỳ. Thu nội đại ước đạt 1 triệu tỷ đồng, bằng 75% kế hoạch và giảm 4% so cùng kỳ. 13 trên 20 khoản thu, sắc thuế đạt khá so với kế hoạch như thu từ doanh nghiệp nhà nước, thuế thu nhập cá nhân, phí - lệ phí; thu tiền cấp quyền khai thác tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước...
Văn phòng đại diện không kiểm soát kinh doanh, tiền chảy thẳng ra nước ngoài?
Trước đó, như báo chí đã thông tin, ngày 29/9, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Kết luận số 08/KL-BTTTT, chỉ ra nhiều vi phạm cũng như hoạt động kinh doanh của TikTok Việt Nam.
Theo kết luận kiểm tra, nền tảng TikTok tại Việt Nam là dịch vụ xuyên biên giới được TikTok Pte.Ltd (còn gọi là Công ty Tiktok Singapore) quản lý, cung cấp vào Việt Nam thông qua trang web Tiktok.com và ứng dụng TikTok. Tại Việt Nam, TikTok Pte.Ltd thành lập Văn phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh và Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam để hỗ trợ hoạt động cung cấp dịch vụ tại thị trường Việt Nam.
Cùng với đó, Văn phòng TikTok tại TP. Hồ Chí Minh không phải là một pháp nhân độc lập mà hoạt động với tư cách là một văn phòng liên lạc, theo sự ủy quyền của TikTok Pte.Ltd và tuân thủ phạm vi hoạt động của một văn phòng đại diện theo quy định của pháp luật Việt Nam; không trực tiếp tham gia hoạt động quản lý, cung cấp các dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam thông qua trang web Tiktok.com và ứng dụng TikTok.
Văn phòng TikTok là đơn vị thực hiện thủ tục đăng ký thiết lập “Sàn giao dịch thương mại” thông qua ứng dụng TikTok theo ủy quyền của TikTok Singapore.
Đối với Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam, theo kết luận kiểm tra, công ty này hoạt động như một văn phòng tiếp thị bán hàng, cung cấp dịch vụ cho khách hàng của mình là TikTok Singapore.
Các dịch vụ và TikTok Việt Nam cung cấp cho khách hàng (TikTok Singapore) là các dịch vụ nhằm hỗ trợ cho hoạt động cung cấp dịch vụ xuyên biên giới của TikTok Singapore tại thị trường Việt Nam. Công ty này không trực tiếp tham gia hoạt động quản lý, cung cấp các dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam thông qua trang web TikTok.com và ứng dụng TikTok.
Việc cung cấp các dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam thông qua trang web TikTok.com và ứng dụng TikTok là do TikTok Singapore trực tiếp quản lý, vận hành.
TikTok Việt Nam không có quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh của nền tảng TikTok tại Việt Nam, tiền thanh toán từ người bán hàng được TikTok Singapore tiếp nhận trực tiếp thông qua các ví thanh toán và ngân hàng có tài khoản.
Cũng theo kết luận này, Văn phòng đại diện TikTok tại Việt Nam chỉ thực hiện vai trò văn phòng liên lạc, nghiên cứu, tìm hiểu thị trường, xúc tiến thúc đẩy cơ hội đầu tư, kinh doanh của TikTok Pte.Ltd tại Việt Nam trong lĩnh vực phát triển phần mềm cho truyền thông kỹ thuật số.
“Văn phòng đại diện không được tiến hành các hoạt động kinh doanh, dịch vụ và các hoạt động trực tiếp sinh lợi tại Việt Nam, do đó không phát sinh doanh thu trong quá trình hoạt động”, kết luận kiểm tra cho biết.
Đối với Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam, tại thời điểm ngày 30/4/2023, công ty có nhiều lao động ở 4 bộ phận chính, gồm: Hỗ trợ hoạt động, giải pháp kinh doanh toàn cầu, kinh doanh thương mại điện tử, tin cậy và an toàn. Ngoài ra, TikTok Việt Nam có lao động thuộc một số bộ phận khác như nhân sự, chính sách công, truyền thông, pháp lý, thuế, tài chính, dịch vụ doanh nghiệp, công nghệ thông tin…
Công ty này thực hiện tích và thu phí từ công ty mẹ (TikTok Singapore) theo mô hình Cost-plus. Tức số tiền TikTok Singapore phải trả cho TikTok Việt Nam sẽ bằng toàn bộ chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí giá vốn được tổng hợp của TikTok Việt Nam, sau đó áp dụng một mức phần trăm để thu được một khoản lợi nhuận phù hợp. Trong 3 năm 2020, 2021, 2022 tỷ lệ lợi nhuận theo thỏa thuận lần lượt là 8,14%, 8% và 8%.
Bên cạnh doanh thu phát sinh cung cấp dịch vụ tiếp thị xúc tiến thương mại phục vụ doanh nghiệp trên lãnh thổ Việt Nam (nội dung hóa đơn do công ty xuất cho công ty mẹ), công ty phát sinh chi phí quà tặng cho nhân viên, công ty kê khai thuế giá trị gia tăng tương ứng.
Theo kết luận của Bộ Thông tin và Truyền thông, tổng chi phí sản xuất, kinh doanh, hàng hóa dịch vụ của TikTok Việt Nam năm 2020 là 69,6 tỷ đồng, doanh thu là 75,2 tỷ đồng; năm 2021 lần lượt là 205,3 tỷ đồng và 221,8 tỷ đồng; năm 2022 lần lượt là 450,7 tỷ đồng và 486,7 tỷ đồng.
Căn cứ vào tờ khai thuế và tài liệu công ty cung cấp, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết, trong 3 năm 2020, 2021 và 2022, tổng các loại thuế thu nhập doanh nghiệp, giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân, nhà thầu nước ngoài và môn bài TikTok Việt Nam đã nộp là 127,1 tỷ đồng. Trong đó, năm 2020 là 12,4 tỷ đồng, năm 2021 là 38,6 tỷ đồng và năm 2022 là 76 tỷ đồng.
TikTok Việt Nam không có quyền kiểm soát nền tảng kinh doanh TikTok hoặc bất cứ dữ liệu người dùng trên nền tảng TikTok. TikTok Singapore là nhà vận hành trực tiếp nhận tiền thanh toán từ người bán hàng trên nền tảng thông qua các ví thanh toán và ngân hàng có tài khoản.
Đối với nội dung khác về hoạt động thuế, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết: TikTok Singapore kê khai nộp thuế năm 2022 thông qua Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài, quy định tại Điều 77 Thông tư số 80/2021/TT-BTC ngày 29/9/2021: “Nhà cung cấp nước ngoài có trách nhiệm lưu trữ các thông tin được sử dụng để xác định giao dịch của tổ chức, cá nhân mua hàng phát sinh tại Việt Nam theo quy định tại khoản 3 Điều này để phục vụ công tác thanh, kiểm tra của cơ quan thuế. Việc lưu trữ thực hiện theo các quy định có liên quan của Luật Quản lý thuế”.
“Như vậy, TikTok Việt Nam, Văn phòng đại diện không có quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh của nền tảng TikTok tại Việt Nam”, kết luận kiểm tra cho biết.
Hồng Quang