Vào lúc 03h00 sáng ngày 8/10/2025 theo giờ Hà Nội, tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell chính thức công bố Việt Nam đã được nâng hạng từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), sau khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí trong khung phân loại thị trường cổ phiếu FTSE (FTSE Equity Country Classification Framework).
Sự kiện này đánh dấu cột mốc lịch sử đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, khép lại hành trình hơn 7 năm kể từ khi được FTSE Russell đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng vào tháng 9/2018. Khi đó, Việt Nam còn tồn tại hai tiêu chí chưa đạt yêu cầu gồm chu kỳ thanh toán (DvP) và phương thức – chi phí xử lý giao dịch thất bại, đều bị đánh giá ở mức “Hạn chế” (Restricted).
Trong suốt giai đoạn 2019–2025, các cơ quan quản lý thị trường chứng khoán Việt Nam đã thực hiện nhiều biện pháp cải cách quan trọng, trong đó bước ngoặt lớn diễn ra vào tháng 11/2024, khi mô hình giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-Prefunding) được chính thức triển khai. Cơ chế này cho phép các công ty chứng khoán trong nước bảo đảm nguồn vốn cần thiết để hỗ trợ nhà đầu tư tổ chức nước ngoài thực hiện lệnh mua mà không cần đặt cọc trước, qua đó loại bỏ hoàn toàn yêu cầu ký quỹ trước – một rào cản lớn đối với dòng vốn ngoại.
Cùng với đó, quy trình xử lý giao dịch thất bại cũng được thiết lập và vận hành hiệu quả, giúp hoàn thiện cơ chế thanh toán và giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.
Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell (Index Governance Board – IGB) ghi nhận những thành quả cải cách vượt bậc của Việt Nam trong việc hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện hệ thống hạ tầng và cơ chế giao dịch, đồng thời xác nhận Việt Nam hiện đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để được xếp hạng là thị trường mới nổi thứ cấp.
Trong quá trình xem xét, IGB cũng đánh giá phản hồi từ các Ủy ban Tư vấn của FTSE Russell liên quan đến vấn đề vai trò của các công ty chứng khoán toàn cầu (global brokers) tại Việt Nam. Dù việc sử dụng global brokers làm đối tác duy nhất không phải là điều kiện bắt buộc để được nâng hạng, nhưng FTSE Russell lưu ý rằng nhà đầu tư cần có khả năng mô phỏng chỉ số (index replication) một cách đầy đủ, tuân thủ nguyên tắc minh bạch và khả năng tiếp cận.
Phát biểu về sự kiện quan trọng này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhấn mạnh việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng là bước ngoặt chiến lược, khẳng định vị thế và sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong khu vực và trên toàn cầu. Đây cũng là kết quả của quá trình nỗ lực cải cách toàn diện của cơ quan quản lý, các Sở Giao dịch Chứng khoán, Trung tâm Lưu ký Chứng khoán, cùng sự đồng hành của các thành viên thị trường trong việc xây dựng một thị trường minh bạch, hiện đại, hiệu quả và tiệm cận chuẩn quốc tế cao nhất.
UBCKNN cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với FTSE Russell để đảm bảo quá trình chuyển đổi chính thức diễn ra theo đúng lộ trình, đồng thời đẩy mạnh các biện pháp cải thiện chất lượng hạ tầng giao dịch, khung khổ pháp lý và tính minh bạch thông tin.
Cơ quan này cũng cam kết sẽ tiếp tục tạo điều kiện tối đa cho nhà đầu tư trong và ngoài nước tiếp cận thị trường, thúc đẩy số hóa toàn diện, mở rộng quy mô và chiều sâu thị trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu.
Theo giới phân tích, việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ giúp thu hút dòng vốn hàng chục tỷ USD từ các quỹ ETF toàn cầu, mà còn là bước đệm quan trọng để Việt Nam tiến tới mục tiêu cao hơn – trở thành thị trường mới nổi theo MSCI, dự kiến trong vài năm tới.
Trung Anh