Ngành ngân hàng bước vào năm 2026 với nền tảng lợi nhuận tăng trưởng hai chữ số, chất lượng tài sản cải thiện và mặt bằng định giá vẫn thấp hơn lịch sử. Bối cảnh này đang mở ra chu kỳ đầu tư mới cho cổ phiếu ngân hàng, đặc biệt ở nhóm có tăng trưởng tín dụng mạnh, biên lãi cải thiện và room vốn được mở rộng.
Tín dụng tăng tốc
Theo báo cáo ngành mới công bố của Chứng khoán Agriseco, tín dụng toàn hệ thống trong 10 tháng 2025 tăng 15,1%, mức cao nhất trong 5 năm gần đây. Động lực chính đến từ sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế, nhu cầu vốn gia tăng, đặc biệt trong xây dựng, thương mại và bất động sản.
Trong khối ngân hàng tư nhân, VPB tăng trưởng tín dụng tới 28%, TCB đạt 20%, MBB tăng 19% và LPB tăng 17%, vượt xa mức bình quân ngành. Ở nhóm quốc doanh, CTG duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định 15,6%, trong khi BID và VCB chỉ đạt 7–9%, phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa các ngân hàng.
Tỷ lệ tín dụng/GDP đã đạt mức 135% vào giữa năm 2025, tăng mạnh so với giai đoạn đại dịch và cho thấy hệ thống ngân hàng tiếp tục là kênh cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế. Báo cáo dự phóng năm 2026 tín dụng có thể tăng 18–20%, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số giai đoạn 2026–2030. Sự trở lại mạnh của thị trường bất động sản từ quý II/2025 là điểm mấu chốt khi nhu cầu vay mua nhà, vay xây dựng và vay kinh doanh bất động sản gia tăng trở lại, góp phần tạo thêm dư địa tăng trưởng lớn cho các ngân hàng có tỷ trọng cho vay bán lẻ cao.
Ngoài ra, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công tiếp tục là điểm tựa quan trọng. Với nhu cầu vốn hạ tầng ước đạt 280 tỷ USD/năm và tiến độ triển khai các dự án giao thông trọng điểm được thúc đẩy mạnh mẽ, dư địa cho vay xây dựng – cơ sở hạ tầng cải thiện đáng kể trong năm tới. Trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp phục hồi với 482 nghìn tỷ đồng phát hành trong 10 tháng 2025, dòng vốn huy động qua kênh trái phiếu cũng hỗ trợ tích cực, giúp giảm áp lực cho tín dụng ngân hàng và tạo môi trường thuận lợi cho các ngân hàng mở rộng danh mục cho vay.
Lợi nhuận phục hồi, chất lượng tài sản ổn định
Lợi nhuận trước thuế toàn ngành năm 2026 được dự báo đạt 464.000 tỷ đồng, tăng khoảng 20% so với 2025. Yếu tố quan trọng nhất nằm ở thu nhập lãi thuần – chiếm gần 80% tổng thu nhập hoạt động. Nhờ tín dụng tăng mạnh và chi phí vốn giảm theo mặt bằng lãi suất, NIM toàn ngành được kỳ vọng tăng trở lại, vượt mức 3% sau khi chạm đáy trong năm 2024.
Thu nhập ngoài lãi tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng. Xu hướng thu hồi nợ xấu tăng mạnh trong 9 tháng 2025 dự kiến duy trì khi Nghị quyết 42 được luật hóa, tháo gỡ nhiều vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm. Các mảng ngân hàng số, bancassurance, dịch vụ thanh toán và giao dịch ngoại hối cũng phục hồi theo nhịp kinh tế. Đặc biệt, thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh trong nửa cuối 2025 tạo thêm nguồn thu đáng kể cho nhiều ngân hàng có công ty chứng khoán thành viên.
Trong khi đó, tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập (CIR) giảm về mức 31%, thấp nhất trong nhiều năm. Sự cải thiện này đến từ quá trình số hóa mạnh mẽ, tự động hóa quy trình và kiểm soát nhân sự chặt chẽ. Các ngân hàng như MBB, ACB, CTG, SHB hay VPB đều đang duy trì biên hiệu quả tốt hơn mức bình quân, nhờ tối ưu hóa vận hành và đầu tư mạnh vào công nghệ.
Chất lượng tài sản toàn ngành tiếp tục cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) duy trì ở mức 2% đến cuối quý III/2025, không tăng lên dù tín dụng mở rộng nhanh. Đáng chú ý, tỷ lệ nợ nhóm 2 – “vùng cảnh báo” – đã giảm mạnh từ 1,95% xuống 1,62%, giúp giảm rủi ro hình thành nợ xấu mới trong năm 2026 khi nhu cầu vốn, tiêu dùng và đầu tư tiếp tục gia tăng.
Bộ đệm dự phòng cũng được củng cố đáng kể. Hệ số bao phủ nợ xấu LLR đạt 84%, tạo vùng an toàn vững chắc cho các ngân hàng. Trong khối quốc doanh, VCB đạt mức bao phủ hơn 200%, cao nhất toàn hệ thống, trong khi CTG đạt 176%, cho thấy khả năng chống chịu rủi ro tốt và dư địa hoàn nhập dự phòng lớn trong kỳ tới. Môi trường pháp lý cải thiện nhờ Nghị quyết 42 được luật hóa cũng giúp hoạt động thu hồi nợ hiệu quả hơn, giảm áp lực chi phí dự phòng trong giai đoạn tiếp theo.
Định giá cổ phiếu hấp dẫn và cơ hội dẫn dắt thị trường
Chuyên gia tại Agriseco cho rằng định giá ngành ngân hàng đã trở về vùng hấp dẫn sau nhịp điều chỉnh mạnh từ đỉnh tháng 8/2025. P/B bình quân hiện ở mức 1,6 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm là 1,8 lần. Trong khi lợi nhuận dự báo tăng 20% trong năm 2026, mặt bằng P/B thấp mở ra cơ hội cho dòng tiền lớn quay lại nhóm cổ phiếu ngân hàng.
Từ đầu năm đến 19/11/2025, cổ phiếu nhóm tư nhân như LPB, SHB, MBB, VPB và TCB tăng mạnh và thu hút dòng tiền lớn. Ở nhóm quốc doanh, CTG tăng 32%, vượt xa BID và VCB, phản ánh kỳ vọng của thị trường về sức bật lợi nhuận trong 2026. Báo cáo cho rằng xu hướng phân hóa này tiếp tục kéo dài khi nhà đầu tư ưu tiên ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, NIM cải thiện và CASA bền vững.
Biến động thị trường 2025 cho thấy cổ phiếu ngân hàng vẫn đang định giá chiết khấu so với hiệu quả sinh lời. Dù VN-Index tăng 30% từ đầu năm, nhóm NHTMCP chỉ tăng khoảng 21%, cho thấy dòng tiền vẫn chưa quay lại mạnh mẽ như giai đoạn trước. Điều này giúp mặt bằng giá hiện tại trở nên phù hợp hơn cho nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt khi ROE ngành duy trì ở vùng cao, nhiều ngân hàng đạt mức 20–25%/năm.
Biểu đồ định giá cũng cho thấy P/B ngành ngân hàng ổn định hơn VN-Index và duy trì mối tương quan tích cực trong chu kỳ hồi phục vĩ mô 2024–2026. Với kỳ vọng lợi nhuận năm 2026 tăng hai chữ số và NIM cải thiện nhẹ, mặt bằng P/B hiện tại được đánh giá đang dưới vùng hợp lý theo lịch sử 5 năm gần nhất.
Theo báo cáo của Agriseco, nhóm cổ phiếu có định giá hấp dẫn nhất giai đoạn này bao gồm:
ACB đang giao dịch ở mức P/B chỉ 1,4x, thấp hơn mức trung bình 5 năm, trong khi chất lượng tài sản đứng đầu hệ thống với tỷ lệ nợ xấu 1,03% tại cuối quý 3/2025 và dự kiến giảm dưới 1% trong năm 2026. Biên lãi ròng NIM duy trì trên 3,2% và lợi nhuận trước thuế 2026 dự báo tăng 20%. Với hiệu quả hoạt động vượt trội (CIR thấp), định giá hiện tại được xem là có dư địa mở rộng trở lại theo đà tăng lợi nhuận.
Nhờ sở hữu tỷ lệ CASA cao thứ hai hệ thống và hệ sinh thái số mạnh, MBB được kỳ vọng cải thiện NIM lên 4,3% năm 2026. Tăng trưởng tín dụng 2026 dự báo đạt 28%, đặc biệt từ mảng BĐS và cho vay doanh nghiệp. Dù tốc độ tăng trưởng cao, P/B của MBB vẫn đang ở vùng chiết khấu hơn so với hiệu quả hoạt động, tạo cơ hội tái định giá khi lợi nhuận dự kiến tăng 20% năm 2026.
VPB tiếp tục duy trì biên lãi ròng cao nhất nhóm ngân hàng (dự báo NIM 2026 đạt 5,6%) nhờ tỷ trọng lớn cho vay BĐS kinh doanh và bán lẻ. LNTT 2026 dự báo tăng 30%, trong khi tiến trình tái cấu trúc FeCredit và hồi phục BĐS giúp nợ xấu giảm về 3,5–3,6%. Với tốc độ tăng trưởng vượt trội nhưng P/B chưa phản ánh đầy đủ, VPB là một trong những cổ phiếu còn nhiều dư địa định giá lại theo chu kỳ mới của toàn ngành.
CTG ghi nhận kết quả cải thiện rõ rệt cả về tăng trưởng tín dụng (+15,6%) và chất lượng tài sản. Tỷ lệ nợ xấu dự kiến giảm xuống 0,8% năm 2026, mức thấp nhất trong nhóm ngân hàng quốc doanh. Với vị thế lớn, tốc độ xử lý nợ xấu cao và ROE cải thiện, định giá P/B của CTG đang thấp hơn đáng kể so với VCB và BID, mở ra cơ hội thu hẹp khoảng cách định giá trong chu kỳ mới của ngành
Với triển vọng tăng trưởng mạnh mẽ của tín dụng, khả năng sinh lời cải thiện và rủi ro tài sản giảm, ngành ngân hàng được đánh giá là nhóm ngành dẫn dắt thị trường chứng khoán trong năm 2026. Đây sẽ là nhóm cổ phiếu trọng tâm trong danh mục của nhà đầu tư dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh định giá vẫn ở vùng hấp dẫn.
Trung Anh