Thực hiện chỉ đạo từ Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường và các ngành chức năng tại nhiều địa phương trên cả nước đang đồng loạt triển khai các đợt cao điểm nhằm đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô (huyện Bình Liêu) phát hiện và bắt giữ một vụ vận chuyển hàng cấm qua biên giới (Ảnh: Tạp chí SHTT)
Trong bối cảnh hoạt động buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến ngày càng tinh vi, các cơ quan chức năng trên cả nước đang đồng loạt mở các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm thương mại theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 65/CĐ-TTg ngày 15/5/2025.
Đây không chỉ là phản ứng trước thực trạng hàng hóa kém chất lượng tràn lan trên thị trường, mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ người tiêu dùng, ổn định thị trường nội địa và giữ gìn môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.
Nguy cơ hàng giả, hàng lậu ngày càng lan rộng
Hoạt động buôn bán hàng lậu, hàng giả hiện không còn giới hạn ở biên giới hay chợ truyền thống mà đang len lỏi vào nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, thậm chí cả trong các kênh bán lẻ hiện đại. Các đối tượng vi phạm ngày càng chuyên nghiệp, sử dụng nhiều thủ đoạn che giấu nguồn gốc hàng hóa, giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Thời gian gần đây, một số vụ việc liên quan đến buôn bán hàng hóa có dấu hiệu gian lận, sai phạm đã thu hút sự chú ý của dư luận. Có thể kể đến các vụ việc như "lòng se điếu" giả, kinh doanh thuốc tây vi phạm về điều kiện bảo quản, nguồn gốc hay mỹ phẩm giả cho thấy mức độ phức tạp của thị trường hàng hóa hiện nay.
Sự gia tăng vi phạm này đặt ra thách thức lớn cho lực lượng quản lý thị trường, khi mà nguồn lực kiểm tra còn hạn chế, trong khi hàng hóa vi phạm có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, quyền lợi người tiêu dùng và ngân sách nhà nước.
Phản ứng quyết liệt từ lực lượng chức năng: Kích hoạt các đợt cao điểm
Để đối phó, các tỉnh thành trên cả nước đã đồng loạt triển khai đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm trong khoảng thời gian từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 6/2025. Đáng chú ý, thay vì kiểm tra dàn trải, lần này các địa phương tập trung vào các nhóm hàng có rủi ro cao và những điểm nóng về vi phạm thương mại.
Tại Thanh Hóa, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 54/KH-CCQLTT, triển khai đợt cao điểm kéo dài đến ngày 15/6. Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, thuốc chữa bệnh, phân bón, xăng dầu cùng với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ hàng giả, hàng nhái.
Đại diện Chi cục QLTT tỉnh cho biết, các đội quản lý thị trường đã xây dựng kế hoạch cụ thể theo từng địa bàn, từng nhóm hàng để đảm bảo hiệu quả giám sát.
Lực lượng Quản lý thị trường Thanh Hóa tăng cường kiểm tra các mặt hàng dược phẩm trên địa bàn (Ảnh: QLTT Thanh Hóa)
Tỉnh Thái Bình lựa chọn phương thức tổ chức kiểm tra liên ngành gồm lực lượng quản lý thị trường, công an, hải quan và các sở ngành liên quan. Các đoàn kiểm tra chủ yếu tập trung vào chợ đầu mối, kho chứa hàng hóa, cơ sở sản xuất có dấu hiệu vi phạm.
Việc phối hợp chặt chẽ giữa các ngành giúp tăng hiệu quả kiểm tra, đồng thời phát hiện sớm các đường dây buôn bán hàng không rõ nguồn gốc, hàng nhập lậu.
Tại Thừa Thiên Huế, các lực lượng chức năng đang tập trung xử lý vi phạm về nhãn hàng hóa, nguồn gốc xuất xứ và sở hữu trí tuệ. Đồng thời, Sở Công Thương tỉnh cũng chỉ đạo giám sát kỹ các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, đặc biệt trong thời điểm mùa hè khi sức mua tăng cao.
Là địa phương có vị trí giáp biên, Quảng Ninh luôn được xem là điểm nóng về buôn lậu. Trong đợt cao điểm lần này, Cục QLTT Quảng Ninh phối hợp chặt với lực lượng biên phòng và công an để trấn áp hoạt động buôn lậu, hàng nhái tại các tuyến đường mòn, lối mở biên giới.
Lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển hàng hóa nhập lậu, không có hóa đơn chứng từ, đồng thời xử lý nghiêm các điểm kinh doanh hàng giả trên địa bàn thành phố Hạ Long và Móng Cái. Việc kết hợp giữa kiểm tra hành chính và điều tra chuyên sâu giúp khoanh vùng và ngăn chặn các đối tượng vi phạm từ sớm.
Hướng đi dài hạn: Tăng cường chế tài và nâng cao năng lực phát hiện vi phạm
Mặc dù các đợt cao điểm bước đầu ghi nhận hiệu quả rõ rệt, song để xử lý tận gốc vấn nạn hàng giả, hàng nhái, cần có sự phối hợp liên ngành lâu dài và kiên định. Nâng cao năng lực phát hiện vi phạm từ xa với công nghệ dữ liệu và tăng cường chế tài xử phạt là điều kiện cần để răn đe hiệu quả.
Đặc biệt, việc tuyên truyền tới người tiêu dùng và doanh nghiệp về hậu quả của hàng giả cũng đóng vai trò không nhỏ trong việc tạo ra sức ép xã hội, góp phần dẹp bỏ môi trường dung dưỡng cho vi phạm thương mại.
Các đợt cao điểm chống buôn lậu, hàng giả trong tháng 5 và 6 năm 2025 là bước đi mạnh mẽ và kịp thời của cơ quan chức năng trong nỗ lực lập lại trật tự thị trường. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, cần tiếp tục duy trì cơ chế phối hợp liên ngành, hiện đại hóa phương pháp kiểm tra và nâng cao nhận thức toàn xã hội về phòng, chống hàng giả, gian lận thương mại.
Tiến Kiên