UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành quy định về việc xác định lại diện tích đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trước ngày 1/7/2004 nhưng chưa ghi rõ diện tích đất ở.
Theo quyết định được ban hành ngày 27/5, việc xác định lại diện tích đất ở sẽ áp dụng đối với các trường hợp giấy chứng nhận chỉ ghi chung với các loại đất khác như “thổ cư”, “thổ tập trung”, “làm nhà ở”, “đất ở + vườn”, “T”, “TV”, “TQ”, “TTT” nhưng chưa xác định cụ thể diện tích đất ở.
Đối với các thửa đất hình thành trước ngày 18/12/1980, nếu diện tích ghi trên giấy chứng nhận bằng hoặc lớn hơn hạn mức công nhận đất ở thì diện tích đất ở được xác định bằng hạn mức theo quy định của Luật Đất đai. Trường hợp diện tích nhỏ hơn hạn mức thì công nhận toàn bộ là đất ở.
Với các trường hợp sử dụng đất từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993, nguyên tắc xác định tương tự theo quy định hiện hành của Luật Đất đai.
Đà Nẵng gỡ vướng xác định đất ở cho người dân có “sổ đỏ” cũ.
Riêng đối với đất sử dụng từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004, nếu diện tích ghi trên giấy chứng nhận bằng hoặc lớn hơn hạn mức giao đất ở thì phần diện tích đất ở được xác định theo hạn mức do UBND TP. Đà Nẵng quy định; trường hợp nhỏ hơn sẽ được công nhận toàn bộ là đất ở.
Phần diện tích còn lại sau khi xác định đất ở sẽ được xử lý theo quy định hiện hành. Quyết định cũng nêu rõ, nếu người sử dụng đất đã chuyển nhượng hoặc Nhà nước đã thu hồi một phần diện tích đất ở trước đó thì phần diện tích này sẽ được trừ khi xác định lại.
Trước khi sáp nhập vào TP. Đà Nẵng, tại tỉnh Quảng Nam cũ từng phát sinh nhiều tranh cãi liên quan đến việc xác định “đất thổ cư” có được xem là đất ở hay không.
Nhiều hộ dân sở hữu giấy tờ cũ ghi “thổ cư”, “thổ tập trung” hoặc “đất ở + vườn”, song khi thực hiện bồi thường, giải tỏa lại không được xác định đầy đủ là đất ở. Điều này khiến giá trị đền bù chênh lệch lớn so với kỳ vọng của người dân.
Đặc biệt trong giai đoạn triển khai nhiều dự án đô thị, giao thông và du lịch tại Quảng Nam trước đây, không ít vụ việc khiếu nại, kiến nghị kéo dài xoay quanh việc xác định loại đất để áp giá bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Có những trường hợp người dân sử dụng đất ổn định hàng chục năm, có nhà ở thực tế nhưng do giấy chứng nhận không ghi rõ diện tích đất ở nên cơ quan chức năng xác định phần lớn diện tích là đất vườn hoặc đất khác. Điều này khiến mức bồi thường thấp hơn đáng kể so với đất ở.
Theo Công văn số 5219/UBND-KTN năm 2016 của chính quyền Quảng Nam cũ, “đất thổ cư” không mặc định là “đất ở”, mà bao gồm cả đất ở và đất vườn. Khi thu hồi đất, nếu người dân muốn công nhận toàn bộ diện tích là đất ở để được bồi thường cao hơn thì phải thực hiện nghĩa vụ tài chính chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần đất vườn.
Chính cách hiểu và áp dụng này đã tạo ra nhiều điểm nghẽn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, đồng thời làm phát sinh khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ nhiều dự án.
Theo phân công, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng sẽ chủ trì hướng dẫn, kiểm tra việc triển khai thực hiện. UBND cấp xã thực hiện các thủ tục hành chính xác định lại diện tích đất ở cho người dân.
Trong khi đó, Văn phòng Đăng ký đất đai TP. Đà Nẵng có trách nhiệm cập nhật hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai theo kết quả giải quyết; cơ quan thuế xác định và thông báo nghĩa vụ tài chính phát sinh nếu có.
Thiên An