Trong bối cảnh nền kinh tế dần phục hồi sau giai đoạn khó khăn, ngành ngân hàng đã cho thấy những tín hiệu khởi sắc rõ rệt trong quý III/2025. Lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng niêm yết được dự báo tăng hơn 22% so với cùng kỳ, đánh dấu mức tăng trưởng mạnh mẽ so với nửa đầu năm. Động lực chính đến từ đà tăng trưởng tín dụng vượt trội, biên lãi ròng (NIM) ổn định và sự cải thiện từng bước về chấ
Tín dụng tăng tốc, lợi nhuận bật mạnh từ nền thấp
Theo báo cáo ngành của MBS Research, tính đến ngày 29/8/2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã tăng 11,82% so với cuối năm 2024, tương đương mức tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Đây là con số ấn tượng, phản ánh nhu cầu vốn của nền kinh tế đang trở lại, được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ môi trường lãi suất thấp được duy trì ổn định trong thời gian dài. Theo ước tính, tín dụng của các ngân hàng niêm yết sẽ đạt mức tăng trưởng 14,8% so với đầu năm tính đến cuối quý III/2025, tương đương mức tăng 4,6% so với quý II. Động lực tăng trưởng đến từ cả tín dụng doanh nghiệp và bán lẻ, trong đó mảng bán lẻ – đặc biệt là cho vay mua nhà và tiêu dùng – được dự báo sẽ bắt kịp tốc độ tăng của tín dụng doanh nghiệp trong nửa cuối năm.
Sự phân hóa giữa nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân và nhóm quốc doanh tiếp tục rõ nét. Các ngân hàng tư nhân được dự báo tăng trưởng tín dụng khoảng 18% so với đầu năm, vượt xa so với mức 12% của nhóm quốc doanh. Điều này cho thấy khả năng linh hoạt trong mở rộng dư nợ của khối tư nhân, nhất là khi các sản phẩm bán lẻ có biên lợi nhuận cao đang phục hồi mạnh. Trong số này, VPB, HDB, LPB và TCB là những ngân hàng có mức tăng trưởng tín dụng nổi bật, củng cố vị thế dẫn đầu trong nhóm.
Một yếu tố quan trọng khác hỗ trợ lợi nhuận ngân hàng trong quý III/2025 là biên lãi ròng (NIM) được duy trì ổn định, thậm chí có xu hướng cải thiện nhẹ. Dù áp lực cạnh tranh tín dụng gia tăng, lãi suất cho vay vẫn được giữ ở mức thấp nhờ sự ổn định của mặt bằng huy động vốn. Tăng trưởng huy động chậm hơn tín dụng, cùng với việc nhiều ngân hàng đẩy mạnh tỷ lệ CASA và tái cơ cấu danh mục cho vay trung – dài hạn, giúp NIM không chịu áp lực giảm như nhiều lo ngại trước đó.
Theo dự báo, lợi nhuận sau thuế của các ngân hàng niêm yết trong quý III/2025 sẽ tăng khoảng 21,5% so với cùng kỳ, vượt qua mức tăng 18,7% của quý II. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận toàn ngành ước tăng 15,6% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm ngân hàng có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ nhất gồm HDB, TCB, BID, VPB, LPB và CTG – đều là những đơn vị có tín dụng tăng nhanh và NIM duy trì ở mức tốt. Tuy nhiên, thách thức vẫn tồn tại khi chất lượng tài sản chưa hoàn toàn cải thiện như kỳ vọng. Nợ xấu và nợ nhóm 2 toàn ngành có xu hướng bật tăng từ cuối quý I, khiến chi phí dự phòng trong quý III được dự báo tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Dẫu vậy, tỷ lệ nợ xấu của toàn hệ thống nhiều khả năng sẽ giảm xuống dưới 2% vào cuối quý III, với tỷ lệ bao phủ nợ xấu duy trì quanh mức 80% – cho thấy sự kiểm soát rủi ro ở mức chấp nhận được.
Diễn biến nổi bật tại các ngân hàng niêm yết
Trong nhóm ngân hàng quốc doanh, BIDV ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng khoảng 10,2% so với đầu năm, cao hơn cùng kỳ năm trước. Biên lãi ròng duy trì ở mức 2,1% nhờ môi trường lãi suất thuận lợi. Tổng thu nhập hoạt động quý III dự kiến tăng 15,7% so với cùng kỳ, được thúc đẩy bởi cả thu nhập lãi thuần và ngoài lãi. Dù chi phí dự phòng tăng gần 8%, lợi nhuận trước thuế vẫn được kỳ vọng đạt khoảng 8.268 tỷ đồng, tăng hơn 27%. Nền lợi nhuận thấp của năm trước cùng với nỗ lực thu hồi nợ xấu là hai yếu tố chính thúc đẩy kết quả khả quan này.
VietinBank cũng bứt phá mạnh mẽ khi dự kiến đạt mức tăng trưởng tín dụng hơn 15% vào cuối tháng 9/2025, với kỳ vọng được nới thêm hạn mức 3% cho quý IV. Biên lãi ròng ổn định ở mức 2,5%. Dù chi phí dự phòng trong quý III tăng mạnh lên khoảng 6.500 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế vẫn có thể đạt 9.500 tỷ đồng, tăng gần 45% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế của VietinBank dự kiến đạt 28.400 tỷ đồng, hoàn thành 75% kế hoạch cả năm.
Ở nhóm tư nhân, VPBank giữ vững lợi thế nhờ danh mục cho vay bán lẻ lớn. Tín dụng trong quý III dự kiến tăng 6% so với quý II, nâng mức tăng trưởng lũy kế 9 tháng lên 12–13%. Biên lãi ròng duy trì ở mức cao 5,3%, trong khi chi phí dự phòng gần như đi ngang. Kết quả là lợi nhuận quý III có thể đạt 7.900 tỷ đồng, đưa lợi nhuận 9 tháng lên 19.100 tỷ đồng, tương đương 75% kế hoạch năm. Với mảng bán lẻ phục hồi mạnh, VPBank tiếp tục là cái tên nổi bật trong khối tư nhân.
HDBank cũng khẳng định vị thế khi ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng mạnh nhất nhóm, khoảng 8% so với quý II và 25% lũy kế 9 tháng. NIM duy trì ở mức 5,1%, trong khi chi phí dự phòng giảm so với quý II, tạo dư địa lớn cho lợi nhuận. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt 15.700 tỷ đồng, tăng 24% và hoàn thành 75% kế hoạch năm. Đây là một trong những ngân hàng có triển vọng lợi nhuận bền vững nhờ tốc độ tăng trưởng tín dụng cao và biên lợi nhuận hấp dẫn.
Trong khi đó, Vietcombank vẫn giữ vị thế dẫn đầu về quy mô lợi nhuận và chất lượng tài sản. Tín dụng dự kiến tăng 11% so với cùng kỳ, được hỗ trợ bởi giải ngân đầu tư công và nhu cầu vốn phục hồi. Biên lãi ròng duy trì ở mức 2,6%. Tỷ lệ nợ xấu thấp dưới 1% cho thấy khả năng quản trị rủi ro vượt trội. Tổng thu nhập hoạt động quý III dự kiến đạt 18.886 tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ. Dù chi phí dự phòng tăng cao, lợi nhuận trước thuế vẫn tăng khoảng 11%, đưa lũy kế 9 tháng hoàn thành 77% kế hoạch năm.
Nhìn tổng thể, bức tranh quý III/2025 cho thấy ngành ngân hàng đã thoát khỏi nhịp tăng trưởng chậm của nửa đầu năm, với tín dụng và lợi nhuận cùng bứt phá. Triển vọng cả năm 2025 được giữ ở mức tích cực, khi lợi nhuận toàn ngành dự báo tăng khoảng 15% so với cùng kỳ. Tuy vậy, mặt bằng định giá hiện không còn quá hấp dẫn, khi hệ số P/B của ngành đã cao hơn mức trung bình ba năm.
Với góc nhìn thận trọng, khuyến nghị chung cho toàn ngành vẫn là trung lập. Tuy nhiên, một số ngân hàng vẫn có thể là lựa chọn tiềm năng cho nhà đầu tư, bao gồm VietinBank và Vietcombank trong nhóm quốc doanh nhờ hưởng lợi từ đầu tư công và khả năng kiểm soát chất lượng tài sản, cùng với HDBank trong nhóm tư nhân nhờ tốc độ tín dụng cao và mức định giá hợp lý.
Ngành ngân hàng bước vào quý IV/2025 với nền tảng lợi nhuận vững chắc, được củng cố bởi tín dụng mở rộng và NIM ổn định. Tuy nhiên, rủi ro từ nợ xấu vẫn cần được theo dõi sát sao, bởi chỉ khi chất lượng tài sản thực sự cải thiện, đà tăng trưởng lợi nhuận mới có thể bền vững trong trung và dài hạn.
Trung Anh