Đại hội XIV diễn ra khi đất nước đạt nhiều thành tựu nhưng cũng đối mặt không ít thách thức mới. Trong bối cảnh đó, củng cố niềm tin xã hội không chỉ là yêu cầu chính trị – tư tưởng, mà còn là “vốn tinh thần” quyết định sức mạnh nội sinh và phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Niềm tin xã hội - “vốn tinh thần” của quốc gia
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: đất nước đã đi qua gần bốn thập niên đổi mới với nhiều thành tựu to lớn, song đồng thời cũng đang đứng trước những thách thức chưa từng có về kinh tế, xã hội, an ninh, văn hóa và đặc biệt là niềm tin xã hội.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu củng cố niềm tin xã hội không chỉ mang ý nghĩa chính trị – tư tưởng, mà đã trở thành một đòi hỏi mang tính chiến lược đối với sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Niềm tin xã hội không phải là một khái niệm trừu tượng hay cảm tính. Đó là sự tin cậy cụ thể của Nhân dân đối với vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước, tính nghiêm minh và công bằng của pháp luật, cũng như niềm tin vào triển vọng phát triển ổn định, bền vững của đất nước. Niềm tin ấy được hình thành và củng cố qua từng quyết sách đúng đắn, từng hành động nhất quán, từng kết quả cụ thể trong đời sống kinh tế – xã hội.
Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, mỗi khi Đảng và Nhà nước ban hành những chủ trương sát thực tế, đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội, thì niềm tin xã hội được củng cố rõ rệt. Những chương trình phục hồi và phát triển kinh tế, các gói hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động, hay việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh biến động toàn cầu đã được báo chí chính thống nhiều lần ghi nhận như những minh chứng cụ thể cho năng lực điều hành và bản lĩnh quản trị quốc gia.
Ngược lại, niềm tin xã hội cũng có thể bị bào mòn khi thực tiễn quản lý bộc lộ những hạn chế, khi một bộ phận cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật, pháp luật, làm tổn hại đến lợi ích của Nhà nước và Nhân dân. Thời gian qua, nhiều vụ việc tiêu cực, tham nhũng nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận. Chính những vụ việc đó cho thấy niềm tin của Nhân dân không phải là điều mặc nhiên tồn tại, mà luôn gắn chặt với chất lượng đội ngũ cán bộ và hiệu quả thực thi quyền lực.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: đất nước đã đi qua gần bốn thập niên đổi mới với nhiều thành tựu to lớn.
Tuy nhiên, việc các vụ án lớn được điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh, công khai, đúng pháp luật cũng là một yếu tố quan trọng góp phần củng cố niềm tin xã hội. Có thể thấy tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực chính là thông điệp mạnh mẽ nhất để khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng trong việc tự chỉnh đốn, tự làm trong sạch đội ngũ, qua đó lấy lại và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Trong bối cảnh hiện nay, khi thông tin đa chiều, mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, niềm tin xã hội càng gắn chặt với yêu cầu minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình của các cơ quan công quyền. Nhân dân không chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng, mà còn theo dõi cách thức ban hành và tổ chức thực hiện chính sách. Khi người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, khi tiếng nói chính đáng được lắng nghe và phản hồi, niềm tin xã hội sẽ được nuôi dưỡng một cách tự nhiên và bền vững.
Có thể khẳng định, niềm tin xã hội không hình thành từ những lời hứa suông, mà được tạo dựng từ hiệu quả quản lý, từ kỷ cương pháp luật, từ sự liêm chính của bộ máy và từ những chuyển biến tích cực, có thể kiểm chứng trong đời sống hằng ngày. Đây chính là nền tảng tinh thần quan trọng để tạo sự đồng thuận xã hội, huy động sức mạnh toàn dân trong thực hiện các mục tiêu phát triển mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đề ra.
Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, được thể hiện rõ qua các chỉ số phát triển kinh tế – xã hội và thực tiễn điều hành. Những năm gần đây, tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao trong khu vực, đặc biệt giai đoạn phục hồi sau đại dịch ghi nhận kết quả tích cực.
Năm 2024, kinh tế tăng trưởng trên 7%; năm 2025 tiếp tục bứt phá với mức tăng trưởng khoảng 8%, thuộc nhóm cao trong khu vực. Quy mô nền kinh tế không ngừng được mở rộng, GDP ước đạt trên 500 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD. Các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, thương mại, dịch vụ và du lịch phục hồi mạnh mẽ, tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng chung.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động phức tạp, Việt Nam vẫn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, duy trì an ninh tài chính, tiền tệ và từng bước nâng cao chất lượng tăng trưởng. Những kết quả này phản ánh năng lực điều hành linh hoạt, chủ động của Đảng và Nhà nước, đồng thời là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân vào triển vọng phát triển ổn định, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Song song với phát triển kinh tế, ổn định chính trị – xã hội tiếp tục được giữ vững, quốc phòng – an ninh được tăng cường, trật tự an toàn xã hội cơ bản được bảo đảm. Việt Nam cũng không ngừng nâng cao vị thế và uy tín quốc tế, trở thành đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, tham gia sâu rộng vào các cơ chế hợp tác đa phương, ký kết và thực thi nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
Những kết quả này đã được nhiều cơ quan báo chí trung ương khẳng định là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân vào đường lối lãnh đạo của Đảng và năng lực quản lý, điều hành của Nhà nước.
Tuy nhiên, thực tế cũng chỉ ra rằng niềm tin xã hội ở một số lĩnh vực đã và đang chịu những tác động tiêu cực không nhỏ. Mặt trái của kinh tế thị trường, sự phân hóa giàu nghèo, những bất cập trong quản lý đất đai, đầu tư, tài chính, cùng với sai phạm của một bộ phận cán bộ, đảng viên đã tạo ra những “điểm nghẽn” về niềm tin.
Trong những năm gần đây, hàng trăm cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ cấp cao thuộc diện Trung ương quản lý, đã bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự do vi phạm pháp luật, tham nhũng, tiêu cực. Những con số này phản ánh mức độ nghiêm trọng của các sai phạm, đồng thời cũng cho thấy quyết tâm làm trong sạch bộ máy của Đảng.
Cùng với đó, sự bùng nổ của không gian mạng và mạng xã hội đã đặt ra thách thức mới đối với niềm tin xã hội. Việt Nam hiện có hàng chục triệu người sử dụng mạng xã hội, với tốc độ lan truyền thông tin rất nhanh. Đồng thời, tin giả, thông tin sai lệch, xuyên tạc, thù địch không chỉ gây nhiễu loạn nhận thức xã hội mà còn trực tiếp tác động đến tâm lý, niềm tin của một bộ phận người dân nếu không được kịp thời nhận diện và xử lý.
Chính từ thực tiễn đó cho thấy, niềm tin xã hội không chỉ chịu tác động từ thành tựu phát triển, mà còn bị thử thách bởi những hạn chế, yếu kém trong quản lý, trong đạo đức công vụ và trong công tác thông tin, truyền thông. Nhìn thẳng vào những tác động hai mặt này là điều kiện tiên quyết để Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đề ra những giải pháp căn cơ, nhằm vừa phát huy những thành tựu đã đạt được, vừa chủ động khắc phục những yếu tố làm suy giảm niềm tin xã hội trong giai đoạn phát triển mới.
Những vụ việc tham nhũng, tiêu cực lớn bị phanh phui và xử lý nghiêm minh trong thời gian qua vừa thể hiện quyết tâm rất cao của Đảng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, vừa đặt ra yêu cầu phải củng cố mạnh mẽ hơn nữa niềm tin của Nhân dân. Đó là niềm tin rằng không có “vùng cấm”, không có “ngoại lệ”; niềm tin rằng kỷ cương, phép nước và sự công bằng xã hội luôn được bảo vệ đến cùng.
Củng cố niềm tin – động lực cho phát triển trong kỷ nguyên mới
Một điểm nổi bật trong tư duy lãnh đạo của Đảng những năm gần đây là tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng sự thật, xử lý nghiêm minh sai phạm, bất kể người đó là ai, giữ cương vị nào. Đây chính là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin xã hội một cách bền vững và thực chất.
Niềm tin không thể được xây dựng bằng khẩu hiệu hay tuyên truyền một chiều. Niềm tin chỉ được tạo lập khi Nhân dân thấy rõ những chuyển biến cụ thể trong kỷ luật, kỷ cương, trong đạo đức công vụ và trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Việc kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thời gian qua đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: Đảng không né tránh khuyết điểm, không dung túng sai phạm và không bao giờ đánh đổi niềm tin của Nhân dân lấy bất kỳ lợi ích cục bộ nào.
Củng cố niềm tin – động lực cho phát triển trong kỷ nguyên mới.
Bên cạnh đó, kỷ nguyên số đang đặt ra những thách thức mới đối với niềm tin xã hội. Tin giả, thông tin xấu độc, các luận điệu xuyên tạc, chống phá ngày càng tinh vi, có tổ chức, có chủ đích, nhằm làm xói mòn niềm tin của Nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ. Trong bối cảnh ấy, củng cố niềm tin xã hội không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan tuyên giáo hay báo chí, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.
Mỗi chính sách phải thực sự hướng tới người dân; mỗi quyết định quản lý phải đặt dưới sự giám sát của Nhân dân; mỗi cán bộ phải ý thức sâu sắc rằng uy tín cá nhân gắn liền với uy tín của Đảng. Đại hội XIV vì vậy cần tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng “sức đề kháng xã hội” trước thông tin sai trái, thù địch, thông qua nâng cao dân trí, tăng cường minh bạch thông tin và đặc biệt là bằng hiệu quả quản trị quốc gia trong thực tiễn.
Lịch sử phát triển của đất nước cho thấy, khi niềm tin xã hội được củng cố, sức mạnh nội sinh của dân tộc được khơi dậy mạnh mẽ. Bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn về hiện đại hóa, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tri thức và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, Việt Nam chỉ có thể thành công nếu xã hội có niềm tin, nếu Nhân dân sẵn sàng đồng hành, chia sẻ và đóng góp.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV mang trên mình trách nhiệm lịch sử trong việc định hình con đường phát triển của đất nước trong nhiều thập niên tới. Trong tổng thể các nhiệm vụ lớn lao ấy, củng cố niềm tin xã hội phải được đặt ở vị trí trung tâm, xuyên suốt mọi chủ trương, chính sách.
Khi niềm tin xã hội được củng cố vững chắc, đó sẽ là nền tảng tinh thần to lớn, là “sức mạnh mềm” đặc biệt, giúp đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên của khát vọng, đổi mới và thịnh vượng.
Quang Anh