ĐBQH: Sau dịch COVID-19, nhiều cơ sở y tế liên tục bị doanh nghiệp đòi nợ

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông thông tin về một nỗi lo khác của các cơ sở y tế là làm sao trả nợ cho doanh nghiệp những vật tư y tế, ôxy, thuốc men đã mượn để chữa trị bệnh nhân. Theo ông, hiện nay, các doanh nghiệp liên tục đòi nợ nhưng không có cơ sở để hoàn trả.

Cơ sở y tế liên tục bị doanh nghiệp đòi nợ

Quốc hội dành trọn ngày 29/5 để thảo luận về việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19; việc thực hiện chính sách, pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng. Các đại biểu cho rằng, tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, khiến bệnh nhân phải ra ngoài mua thuốc; máy móc, thiết bị hư hỏng cũng không thể sửa chữa.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TPHCM) đánh giá, trong cơ chế đấu thầu được Quốc hội thảo luận vừa qua cũng chưa thấy điểm nào để gỡ rối. Bà lo ngại, nếu có dịch bệnh tương tự xảy ra sẽ lại “tiếp tục thiếu”. “Dịch bệnh thì thiếu vắc xin, bây giờ bình thường thì các cơ sở y tế điều trị tiếp tục thiếu thuốc, thiếu vắc xin thì biết bao giờ tình trạng này mới khắc phục được?”, bà Lan đặt câu hỏi.

Bà Lan đề nghị báo cáo cần cân bằng giữa “xây” và “chống”. “Tuy nhiên, phần “xây” làm rất chậm và chỉ tập trung phần “chống”, làm tôi liên tưởng đến một bệnh nhân thập tử nhất sinh, như đất nước chúng ta trong cơn đại dịch. Song thay vì bồi bổ để nâng cao thể trạng bệnh nhân thì tập trung từng đoạn, cắt bỏ phần hoại tử rồi cho dùng thuốc nặng, kết quả chắc chắn bệnh nhân sẽ chết”, bà nói.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan đề nghị việc giám sát phải đi vào thực tế rằng trong tương lai, dịch bệnh có thể quay trở lại, sẽ đối phó tốt hơn, bảo vệ được người dân, bớt người chết. “Cứ e dè, sợ hãi, tự làm khó mình như thế, không biết chuyện gì sẽ xảy ra khi dịch bệnh quay trở lại, nhất là hiện nay không chỉ có COVID-19 mà còn nguy cơ khác”, bà Lan nói.

Về công tác phòng, chống dịch, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia khống chế thành công đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, cũng có những sai phạm nghiêm trọng. Thậm chí, có những sai phạm xảy ra trong những lĩnh vực hiếm khi có sai phạm như nghiên cứu khoa học, nghiệm thu, chuyển giao công nghệ, với những cú lừa ngoạn mục của Cty Việt Á trong tổ chức cơ sở sản xuất, test kit. “Thật đau đớn, thật đáng lên án và sự trả giá là quá đắt, quá lớn”, ông Trí nói.

Bày tỏ sự đồng tình việc xử lý thật nghiêm khắc những người đã tham ô, tham nhũng trong hoạt động phòng, chống dịch COVID-19, tuy nhiên, ông Trí cũng đề nghị xem xét “thật có lý, có tình, thật công bằng với những ai có sai sót nhưng không phải vụ lợi mà vì để kịp thời chống dịch vì lợi ích cộng đồng”. “Chúng ta nên chấm dứt sớm việc này để xã hội ổn định, cán bộ vững lòng thực hiện những công vụ mới”, đại biểu đoàn Hà Nội đề nghị.

Trong khi đó, đại biểu Dương Văn Phước (Quảng Nam) cho rằng, với những việc chưa từng có tiền lệ thì không tránh khỏi thiếu sót. “Nếu chúng ta áp dụng chính sách pháp luật trong thời bình để giải quyết, để đánh giá những quyết định trong “thời chiến” thì thật không công bằng”, ông Phước nói.

Đại biểu Dương Văn Phước đề nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, cơ quan tập trung chỉ đạo giải quyết khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, đồng cảm, chia sẻ với những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở; tiếp tục nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách hướng dẫn giải quyết những tồn tại.

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông (Bình Thuận) bày tỏ trăn trở trước những bất cập, lỗ hổng của các quy định pháp luật và những vấn đề tồn tại khác. Theo ông, khi đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Thuận đi giám sát chuyên đề trên, một bác sĩ kể rằng, trong quá trình phòng, chống dịch, đội ngũ y sĩ, bác sĩ của đơn vị đã cố gắng hết sức mình, động viên nhau, làm mọi cách để có thuốc, ôxy, sinh phẩm để cứu bệnh nhân, vì sinh mệnh con người là quý nhất. Thời điểm đó, xã hội xem họ là những “anh hùng áo trắng”. Tuy nhiên khi hết dịch, nhiệm vụ chiếm nhiều thời gian, tâm trí và công sức nhất của các bác sĩ, nhà quản lý y tế là viết báo cáo giải trình cho cơ quan chức năng…

“Vị bác sĩ này cũng cám ơn Trung ương đã ban hành kịp thời những hướng dẫn xử lý, phân hóa đối tượng nên rất nhiều trường hợp không vướng vào vòng lao lý. Vị bác sĩ nói thêm rằng, nếu chỉ đạo trên có sớm hơn thì hay biết bao nhiêu”, ông Thông kể lại.

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông cũng thông tin thêm về một nỗi lo khác của các cơ sở y tế là làm sao trả nợ cho doanh nghiệp những vật tư y tế, ôxy, thuốc men đã mượn để chữa trị bệnh nhân. “Bây giờ, các doanh nghiệp liên tục đòi nợ nhưng không có cơ sở để hoàn trả”, ông Thông nói.

Hỗ trợ tối đa doanh nghiệp và người dân

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc báo cáo trước Quốc hội làm rõ một số vấn đề liên quan đến huy động, quản lý, sử dụng nguồn lực cho phòng, chống dịch COVID-19 nhằm giải quyết những vướng mắc thực tế hiện nay.

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, qua 3 năm phòng chống dịch, nguồn lực của NSNN và các nguồn ủng hộ của người dân, tài trợ từ các doanh nghiệp, viện trợ của các quốc gia là là hết sức to lớn. Chính phủ đã hết sức linh hoạt, kịp thời huy động được nguồn kinh phí, tìm kiếm nguồn vaccine phòng dịch cũng như các loại thuốc chữa bệnh cùng hàng loạt chính sách miễn giãn hoãn và hoàn thuế, phí cùng các gói trợ người dân và doanh nghiệp sau dịch.

Mặc dù công tác phòng chống dịch đã đạt được nhiều thành công, song Bộ trưởng Hồ Đức Phớc chia sẻ vẫn còn nhiều vướng mắc trong quá trình huy động và sử dụng nguồn lực phòng chống dịch. Giải thích đề nghị xem xét Mặt trận Tổ quốc cấp dưới nộp kinh phí về Mặt trận Tổ quốc cấp trên, để nộp vào ngân sách hoặc nộp vào quỹ vaccine, Bộ trưởng cho biết, Mặt trận cấp dưới chỉ nộp khoản tiền các doanh nghiệp và người dân hỗ trợ để Mặt trận Tổ quốc mua vaccine. Tuy nhiên, ngân sách Trung ương đã bỏ tiền mua và chi từ Quỹ Vaccine, nên khoản hỗ trợ này phải được chuyển trở lại.

“Đối với các nguồn lực chống dịch khác, địa phương được phép để lại thực hiện chống dịch. Trong trường hợp còn dư, các địa phương sẽ đề xuất với Thủ tướng Chính phủ để nguồn này đưa vào chương trình hiện đại hóa trang thiết bị y tế hoặc sử dụng cho công tác phòng, chống dịch…”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc làm rõ.

Làm rõ vấn đề xác định giá trị tài sản tài trợ hoặc thẩm định giá đối với tài sản công, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, đơn vị tiếp nhận căn cứ vào hóa đơn xuất của bên viện trợ để ghi tăng tài sản công và không thẩm định lại. Chỉ khi tài sản không sử dụng hoặc hoặc sử dụng đến khi thanh lý mới cần phải xác định giá tối thiểu để bán đấu giá.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng giải trình làm rõ việc mua vaccine tiêm chủng. Theo đó, trước năm 2020 vaccine được đưa vào Chương trình mục tiêu,  nhưng sau năm 2020 việc mua vaccine được bố trí từ ngân sách, Bộ Tài chính đã bố trí nguồn cho Bộ Y tế đến năm 2021 là 132.000 tỷ đồng; năm 2022 là 176.176 tỷ đồng.

“Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đang phối hợp với Bộ Y tế để và sẽ chuyển tiền để thực hiện gói mua vaccine phục vụ cho công tác tiêm chủng mở rộng”, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết. 

Liên quan đến đầu tư cơ sở vật chất y tế, Bộ trưởng cho biết, trong Nghị quyết 43 đã bố trí 14.000 tỷ đồng trong tổng số 176.000 tỷ gói phục hồi để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng y tế cơ sở. Ngoài ra, Bộ Tài chính còn bố trí ngân sách địa phương và ngân sách Trung ương cho việc đầu tư nâng cấp sửa chữa, hiện đại hóa cơ sở y tế cơ sở.  

Giải đáp về chính sách cho cán bộ y tế và phụ cấp y tế, ưu đãi nghề và bảo hiểm y tế, trước Quốc hội Bộ Trưởng Hồ Đức Phớc tiếp thu và sẽ hoàn thiện. Riêng về bảo hiểm y tế, do Quỹ Bảo hiểm y tế có hạn trong khi chi ra gần như không hạn chế nên phải quản lý theo dự toán. Khi sửa Luật Bảo hiểm, Bộ Tài chính sẽ lưu ý đến vấn đề này với phương án cấp bù bằng ngân sách cho y tế tuyến cuối, đảm bảo cho vấn đề thanh toán y tế một cách thuận lợi nhất.

Thông tin về Quỹ vaccine, Bộ trưởng Tài chính cho biết, Quỹ thu được 10.791 tỷ đồng sau đó đã chi mua vaccine 7.672 tỷ và đang còn dư 3.118,9 tỷ đồng trên tổng số là 693.476 lượt ủng hộ. Về xuất hàng viện trợ, Bộ Tài Chính cũng phải áp dụng biện pháp xuất hàng trước, lấy chứng từ, hồ sơ sau, trên tinh thần “chống dịch như chống giặc” để đảm bảo cứu người dân mắc COVID-19.

Đối với vấn đề chính sách phục hồi kinh tế, Trưởng ngành Tài chính cho biết, Nghị quyết 43 của Quốc hội ra đời ngày 11/1/2022 thì 17 ngày sau, Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định số 15/2022/NĐ-CP quy định chính sách miễn, giảm thuế theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội.

“Chỉ gần 20 ngày sau khi có Nghị quyết của Quốc hội thì Nghị định của Chính phủ đã được ban hành để thực hiện hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh.

Hồng Quang