Để quản lý và có các chỉ đạo điều tiết thị trường bất động sản một cách kịp thời, TS. Nguyễn Minh Phong Phó Ban tuyên truyền lý luận, Tiến sĩ kinh tế, Biên tập viên Cao cấp, Thư ký Hội đồng khoa học - nghiệp vụ Báo Nhân Dân kiến nghị, Việt Nam cần xây dựng bộ chỉ số giá về nhà ở, giá đất và bất động sản thương mại, để đo lường mức độ thay đổi về giá theo thời gian.
Bất động sản tăng giá vì nhiều nguyên nhân
Thời gian gần đây, giá bất động sản ở hầu hết cả phân khúc tại các thành phố lớn đều tăng mạnh. Thậm chí, tại nhiều dự án, khi chủ đầu tư mở bán, số căn hộ đã được “khớp lệnh” hết chỉ trong 48 giờ. Với thị trường căn hộ thứ cấp, nhà thấp tầng và các khu vực nhà tập thể cũ, giá bất động sản cũng không ngừng tăng.
Tình trạng này đặt ra nghi vấn có hay không tình trạng đẩy giá và làm gây nhiễu loạn trên thị trường bất động sản, đặc biệt tại các khu vực có sức hút đầu tư lớn như thành phố Hà Nội và TP. HCM.
Điều này đã gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản vì làm tăng chi phí nhà ở, đẩy giá bất động sản vượt khỏi tầm với của nhiều người dân, nhất là những người có nhu cầu ở thực sự.
Môi giới bất động sản không phải là nguyên nhân chính khiến bất động sản bị đẩy giá trong thời gian qua. (Ảnh minh họa)
Lý giải nguyên nhân, nhiều ý kiến cho rằng cho rằng chính môi giới bất động sản là nguyên nhân chính của việc đẩy giá, gây nhiễu loạn thị trường thị trường bất động sản. Tuy nhiên, TS. Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) khẳng định, môi giới bất động sản không phải là nguyên nhân chính khiến bất động sản bị đẩy giá trong thời gian qua.
Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam nêu rõ vai trò của môi giới trong việc kết nối cung - cầu, giúp thị trường lưu thông hàng trăm nghìn giao dịch mỗi năm, với giá trị lên đến hàng triệu tỷ đồng. "Môi giới không chỉ đẩy nhanh tốc độ giao dịch mà còn phản ánh thông tin hai chiều, nhằm nâng cao chất lượng và tính phù hợp của sản phẩm bất động sản, giúp thị trường phát triển bền vững", ông Đính nhấn mạnh.
TS Nguyễn Văn Đính cũng cho biết, các quy định mới từ Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Luật Nhà ở 2023, và Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, tăng cường tính chuyên nghiệp và minh bạch cho nghề môi giới. Để hành nghề, các cá nhân phải có chứng chỉ hành nghề môi giới và phải làm việc trong một doanh nghiệp dịch vụ môi giới chính thức.
"Các doanh nghiệp này phải tuân thủ những yêu cầu khắt khe về cơ sở vật chất, quy chế hoạt động và có ít nhất một cá nhân có chứng chỉ hành nghề. Những quy định này giúp kiểm soát chặt chẽ hoạt động môi giới, từ đó giảm thiểu các hành vi thiếu minh bạch và đảm bảo tính công khai, minh bạch của thị trường", ông cho hay.
Đề xuất xây dựng bộ chỉ số giá về nhà ở, giá đất và bất động sản thương mại
Cụ thể hơn về việc định giá bất động sản, ông Đính khẳng định việc quyết định giá bán là quyền của chủ đầu tư, nhà phát triển bất động sản. Môi giới bất động sản không được phép tham gia mà chỉ biết giá bán khi chủ đầu tư công bố bảng giá để tư vấn cho khách hàng.
Chủ tịch VARS cho biết giá bán được xác định dựa trên giá trị của sản phẩm, chi phí sản xuất, chi phí tiếp thị, lợi nhuận mong muốn và các yếu tố khác liên quan. Giá bán có thể được áp dụng cho các mặt hàng đơn lẻ, gói sản phẩm hoặc dịch vụ được cung cấp.
"Bán giá cao hay thấp, là tùy vào chiến lược kinh doanh của từng doanh nghiệp, tại từng thời điểm nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh. Theo đó, doanh nghiệp có thể định giá cao, để tối đa hóa lợi nhuận. Cũng có thể định giá thấp, nhằm tăng tính cạnh tranh", ông Đính nêu.
Ông Đính cũng cho biết thêm, trong quá trình định giá đó, "chi phí cho kênh trung gian" là một yếu tố cấu thành, được doanh nghiệp sản xuất cân đối mức phù hợp đưa vào giá bán để đảm bảo sau khi trừ đi chi phí, mức lợi nhuận thu về đạt như kỳ vọng. Mức phí này hầu hết được các doanh nghiệp dự kiến và khống chế để đảm bảo không vượt quá định mức, gây ảnh hưởng tới lợi nhuận của doanh nghiệp.
Đề xuất xây dựng bộ chỉ số giá về nhà ở, giá đất và bất động sản thương mại. (Ảnh minh họa)
Về giải pháp điều tiết thị trường BĐS, TS. Nguyễn Minh Phong, Phó Ban tuyên truyền lý luận, Tiến sĩ kinh tế, Biên tập viên Cao cấp, Thư ký Hội đồng khoa học - nghiệp vụ Báo Nhân Dân cho biết, thực tế hiện nay, tất cả các chủ thể trên thị trường, từ các cá nhân, tổ chức đầu tư, kinh doanh, các tổ chức xã hội nghề nghiệp tới cấp quản lý Nhà nước, đều khẳng định giá BĐS tăng cao bất hợp lý.
Thế nhưng, trên thực tế, hiện hành lang pháp luật của nước ta vẫn chưa có bất kỳ một công cụ chính thức nào để chứng minh sự tăng trưởng bất hợp lý về giá của BĐS.
Do đó, để quản lý và có các chỉ đạo điều tiết kịp thời, TS. Nguyễn Minh Phong kiến nghị, Việt Nam cần xây dựng bộ chỉ số giá về nhà ở, giá đất và BĐS thương mại, để đo lường mức độ thay đổi về giá theo thời gian.
Đây cũng là bộ chỉ số quan trọng, đã được nhiều quốc gia trên thế giới xây dựng, sử dụng để phân tích kinh tế vĩ mô, phản ánh sự tăng trưởng kinh tế, đo lường rủi ro,... cũng như hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong việc ra quyết định liên quan đến BĐS.
Ngoài ra TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, để thị trường có thể vận hành một cách thực sự minh bạch thì cơ sở thông tin, dữ liệu là vô cùng quan trọng. Cần có một kho dữ liệu đủ lớn, đảm bảo tính chính xác, như vậy công tác nghiên cứu thị trường mới hiệu quả. Từ đó, các cơ chế, chính sách nhằm điều tiết thị trường mới có thể đúng và trúng.
Hồng Quang