Dịch vụ thu phí không dừng: Người dùng cần chủ động bảo vệ quyền lợi

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa đưa ra một loạt khuyến nghị đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng, sau quá trình giám sát cho thấy vẫn tồn tại một số bất cập liên quan đến minh bạch thông tin, hợp đồng và điều kiện giao dịch.

Trong bối cảnh hệ thống giao thông ngày càng hiện đại, dịch vụ thu phí không dừng đang trở thành phương thức phổ biến, gắn liền với hoạt động di chuyển hằng ngày của người dân. Tuy nhiên, cùng với tốc độ mở rộng nhanh chóng, yêu cầu tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng đặt ra rõ ràng hơn đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ.

Theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, qua hoạt động giám sát thị trường và làm việc với các doanh nghiệp thời gian qua, cơ quan này đã ghi nhận một số vấn đề đáng chú ý. Các tồn tại chủ yếu liên quan đến việc thu thập, sử dụng thông tin cá nhân của khách hàng, cách thức cung cấp và công khai thông tin dịch vụ, cũng như việc xác lập và cung cấp hợp đồng chưa đầy đủ, đồng bộ.

Đáng chú ý, trong một số trường hợp, cơ chế xin ý kiến người tiêu dùng về việc sử dụng dữ liệu cá nhân chưa bảo đảm tính minh bạch, khi các lựa chọn thường được thiết lập sẵn theo hướng “đồng ý”. Bên cạnh đó, thông tin về phí dịch vụ, điều kiện giao dịch hoặc các tài liệu liên quan chưa được công bố tập trung, gây khó khăn cho người dùng trong việc tra cứu và đối chiếu.

Ngoài ra, việc cung cấp hợp đồng dịch vụ trong một số trường hợp chưa được thực hiện đầy đủ theo quy định, đặc biệt với các giao dịch điện tử. Một số điều khoản trong hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung cũng được đánh giá là chưa bảo đảm cân bằng quyền và nghĩa vụ giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Người dùng cần lưu trữ thông tin giao dịch, doanh nghiệp phải minh bạch hơn

Từ kết quả giám sát, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng khi sử dụng dịch vụ thu phí không dừng cần chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Cụ thể, người dùng nên yêu cầu doanh nghiệp cung cấp hợp đồng dịch vụ bằng văn bản và nhận đầy đủ bản hợp đồng ngay sau khi giao kết, đồng thời chủ động lưu trữ các tài liệu liên quan như điều kiện giao dịch, thông tin tài khoản và lịch sử giao dịch.

Đối với các giao dịch thực hiện trên môi trường điện tử, người tiêu dùng cần kiểm tra kỹ các chức năng của ứng dụng hoặc hệ thống để bảo đảm có thể truy cập, tra cứu và lưu giữ thông tin khi cần thiết. Việc lưu trữ đầy đủ chứng cứ giao dịch được xem là yếu tố quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong trường hợp phát sinh tranh chấp.

Về phía doanh nghiệp, cơ quan quản lý yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện toàn bộ quy trình cung cấp dịch vụ nhằm bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. Trong đó, cần điều chỉnh cơ chế thu thập và sử dụng dữ liệu cá nhân theo hướng minh bạch, bảo đảm quyền lựa chọn thực chất cho người tiêu dùng.

Đồng thời, doanh nghiệp phải công khai đầy đủ, tập trung các thông tin liên quan đến phí dịch vụ, điều kiện giao dịch và các tài liệu cần thiết, đặc biệt trên các kênh giao dịch chính như ứng dụng điện tử. Việc xác lập và cung cấp hợp đồng dịch vụ cần được thực hiện đầy đủ, kể cả với hình thức giao kết trực tuyến, bảo đảm người tiêu dùng nhận được hợp đồng ngay sau khi giao dịch hoàn tất.

Bên cạnh đó, các hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung cũng cần được rà soát, sửa đổi theo hướng rõ ràng, cụ thể, bảo đảm cân bằng quyền và nghĩa vụ giữa các bên, tránh các điều khoản bất lợi cho người tiêu dùng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ hoạt động cung cấp dịch vụ thu phí không dừng, qua đó kịp thời phát hiện và yêu cầu khắc phục các tồn tại, góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.

Đinh Toàn