Nhiều công trình năng lượng mặt trời kết hợp sản xuất nông nghiệp, trang trại ở Khánh Hòa chỉ tập trung bán điện mà không sản xuất nông nghiệp bên dưới. Mặc dù các dự án này xây dựng trái quy hoạch sử dụng đất nhưng vẫn được ngành điện mua điện.
Nhiều dự án điện mặt trời “núp bóng” trang trại
Thời gian qua, ở tỉnh Khánh Hòa có nhiều dự án điện năng lượng mặt trời mọc lên, trong đó không ít dự án do người ở nơi khác đến mua đất, làm dự án.
Theo đó, những chủ đầu tư này đi mua gom đất nông nghiệp của các hộ dân, rồi làm thủ tục xin đấu nối với Điện lực. Điều kiện để được đấu nối là phải có dự án nông nghiệp (chăn nuôi, trồng trọt), tận dụng tầng mái công trình lắp pin năng lượng.
Trên thực tế, dưới mái tôn, chủ đầu tư chưa trồng bất cứ cây gì ngoài những cọc sắt đỡ những tấm pin năng lượng.
Nhiều dự án núp bóng trang trại để xây dựng công trình điện mặt trời áp mái.
Ông Lê Ngọc Thạch – Phó Chủ tịch UBND TP.Cam Ranh thông tin, vào cuối năm 2020, thành phố tổ chức kiểm tra ở xã Cam Thịnh Đông phát hiện 7 dự án năng lượng mặt trời xây dựng trái phép, qua đó ban hành quyết định xử phạt hành chính vì xây dựng trái quy hoạch đất đai.
Không chỉ riêng tại TP. Cam Ranh, một số dự án điện mặt trời ở Khánh Hòa xây dựng với hình thức núp bóng trang trại, sản xuất nông nghiệp bên dưới.
Như trường hợp của ông P.V.M (trú TP.Hà Nội) xây dựng công trình năng lượng mặt trời với diện tích gần 20.000m2 tại xã Cam Thịnh Đông. Khi đoàn liên ngành của chính quyền TP.Cam Ranh vào kiểm tra, dự án này chỉ có trụ cột ximăng, khung giàn thép, mái lợp tấm pin năng lượng mặt trời.
Ngoài ra, còn 1 số dự án khác dù đã đóng điện nhưng xây dựng sai quy hoạch đất đai, không sản xuất nông nghiệp, đầu tư trang trại như đã cam kết.
Cần sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành chức năng
Hiện ở Khánh Hòa có khoảng hơn 3.000 dự án năng lượng mặt trời lớn nhỏ, trong đó có khoảng 2.600 dự án của người dân có công suất không quá 1 MWp.
Ngành điện trước khi mua điện mặt trời của dân thì căn cứ vào hồ sơ xác nhận của chính quyền địa phương. Trong khi đó, chính quyền địa phương khi xác nhận sai về quy hoạch đất lại đi xử phạt hành chính mà chưa xử lý những người xác nhận.
Đến khi phát hiện dự án năng lượng mặt trời xây sai quy hoạch thì giữa chính quyền và ngành điện thiếu sự phối hợp xử lý hậu quả các sai phạm nói trên.
Các công trình điện mặt trời áp mái nông nghiệp đã được vận hành thương mại nhưng không trồng trọt hay chăn nuôi như cam kết tại dự án.
Ông Nguyễn Chí Diễu - Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty Cổ phần Điện lực Khánh Hòa (Điện lực Khánh Hòa) cho rằng, ngành điện chỉ căn cứ vào hồ sơ có sự xác nhận của chính quyền với các tiêu chí là mái của công trình xây dựng, khả năng tải thì thực hiện thỏa thuận đấu nối.
Còn việc công trình có phù hợp với đất đai, có thực hiện đúng quy trình xây dựng, an toàn phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường hay không thì chủ đầu tư phải tự chịu trách nhiệm với các cấp chính quyền địa phương.
LÊ HÀ