Việt Nam - Campuchia hướng tới mục tiêu thương mại 20 tỷ USD: Đẩy mạnh kết nối chuỗi cung ứng, mở rộng đầu ra hàng hóa

Kim ngạch thương mại Việt Nam - Campuchia đạt 8,67 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Để tiến tới mục tiêu 20 tỷ USD vào năm 2030, hai nước cần thúc đẩy liên kết sâu hơn giữa sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu dùng, thay vì chỉ dừng ở hoạt động trao đổi hàng hóa.

Hội nghị “Kết nối giao thương Việt Nam - Campuchia năm 2026” diễn ra ngày 13/11 tại tỉnh An Giang, trong khuôn khổ chương trình được tổ chức từ ngày 12 đến 14/11. Sự kiện do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Sở Công Thương tỉnh An Giang tổ chức, nhằm tạo diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, qua đó thúc đẩy giao thương, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường.

Hoạt động nằm trong khuôn khổ Đề án đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới, xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Campuchia năm 2026, được Bộ trưởng Bộ Công Thương phê duyệt tại Quyết định số 2162/QĐ-BCT ngày 25/7/2025. Một trong những mục tiêu trọng tâm của đề án là góp phần đưa kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Campuchia đạt 20 tỷ USD vào năm 2030.

Thương mại hai chiều tăng trưởng, dư địa hợp tác còn lớn

Theo thông tin tại hội nghị, quan hệ thương mại Việt Nam - Campuchia tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 11,33 tỷ USD, tăng 11,7% so với năm trước.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt khoảng 8,67 tỷ USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Campuchia đạt 4,28 tỷ USD, tăng 13,8%; nhập khẩu từ thị trường này đạt 4,38 tỷ USD, tăng 3,4%.

Những con số trên cho thấy hoạt động giao thương giữa hai nước đang có nền tảng tăng trưởng khá, đồng thời phản ánh khả năng bổ sung lẫn nhau về nguồn cung hàng hóa và nhu cầu tiêu dùng. Với lợi thế vị trí địa lý gần gũi, hệ thống cửa khẩu kết nối thuận lợi và quan hệ giao thương lâu đời, Việt Nam và Campuchia có điều kiện mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Tuy nhiên, dư địa phát triển không chỉ nằm ở việc gia tăng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để doanh nghiệp hai nước hình thành được các chuỗi cung ứng ổn định, mở rộng hệ thống phân phối và đưa sản phẩm tiếp cận sâu hơn với người tiêu dùng.

Chia sẻ tại hội nghị về xu hướng tiêu dùng và giải pháp tăng cường liên kết thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa giữa hai nước, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho rằng cần nhìn nhận Campuchia không đơn thuần là thị trường tiêu thụ hàng xuất khẩu của Việt Nam, mà còn là đối tác để xây dựng chuỗi cung ứng, chuỗi phân phối và hợp tác đầu tư lâu dài.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam có quy mô thị trường lớn cùng hệ thống phân phối đa dạng, có khả năng tiếp nhận và tiêu thụ nhiều sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm, nguyên liệu và hàng hóa có lợi thế của Campuchia.

Theo bà Lan, quan hệ thương mại giữa hai nước cần chuyển từ trao đổi hàng hóa đơn thuần sang hợp tác sâu hơn trong sản xuất, chế biến, phân phối và phát triển thị trường. Đây cũng là hướng đi giúp doanh nghiệp khai thác tốt hơn lợi thế của mỗi bên, đồng thời nâng cao giá trị hàng hóa trong chuỗi thương mại song phương.

Một trong những yếu tố doanh nghiệp cần quan tâm là sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Người mua ngày càng chú trọng chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Bên cạnh đó, xu hướng tiết kiệm, ưu tiên giá trị sử dụng, chất lượng ổn định và sự tiện lợi cũng ngày càng rõ nét.

Nhu cầu đối với thực phẩm chế biến, thực phẩm đóng gói, đồ uống, sản phẩm chăm sóc cá nhân và hàng tiêu dùng nhanh được đánh giá có nhiều cơ hội phát triển cùng quá trình đô thị hóa và thay đổi thói quen mua sắm.

Trong đó, thương mại điện tử, mạng xã hội, bán hàng đa kênh và thanh toán số đang mở rộng phương thức tiếp cận khách hàng. Xu hướng tiêu dùng xanh, ưu tiên nguyên liệu tự nhiên, bao bì thân thiện môi trường và quy trình sản xuất có trách nhiệm cũng đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp hai nước.

Từ những thay đổi này, cơ hội hợp tác không chỉ phụ thuộc vào số lượng hàng hóa trao đổi mà còn nằm ở khả năng đáp ứng đúng thị hiếu, tiêu chuẩn và nhu cầu của từng phân khúc khách hàng.

Từ kết nối giao thương đến hợp đồng và chuỗi cung ứng dài hạn

Một trong những nội dung được đặt ra tại hội nghị là phát huy vai trò của hệ thống phân phối và bán lẻ trong kết nối sản xuất với người tiêu dùng. Theo Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, bán lẻ không chỉ đảm nhiệm khâu tiêu thụ cuối cùng mà còn có khả năng cung cấp dữ liệu thị trường, phản hồi nhu cầu khách hàng và góp phần định hướng hoạt động sản xuất.

Hiện Việt Nam có nhiều kênh phân phối như siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, chợ biên giới và nền tảng thương mại điện tử. Đây là những kênh có thể hỗ trợ hàng hóa Campuchia tiếp cận người tiêu dùng Việt Nam. Ngược lại, kinh nghiệm tổ chức chuỗi cung ứng, quản trị hàng hóa, kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu của doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam cũng có thể phát huy trong quá trình hợp tác với các đối tác Campuchia.

Để tăng hiệu quả liên kết, bà Trần Thị Phương Lan đề xuất tập trung vào ba hướng chính, gồm kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất và nhà phân phối; thúc đẩy hợp tác giữa các hệ thống bán lẻ hai nước; đồng thời mở rộng liên kết thông qua nền tảng số và thương mại điện tử xuyên biên giới.

Theo đó, doanh nghiệp bán lẻ cần tăng cường kết nối với nhà sản xuất, hợp tác xã và cơ sở chế biến để chủ động nguồn hàng, kiểm soát chất lượng, giảm bớt khâu trung gian và xây dựng chính sách giá cạnh tranh. Các hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, chuỗi cửa hàng tiện lợi và nhà phân phối cũng cần hướng tới những thỏa thuận hợp tác dài hạn, thay vì chỉ dừng ở việc giới thiệu sản phẩm hoặc đưa hàng vào hệ thống bán lẻ.

Một số giải pháp được đề xuất gồm xây dựng khu vực trưng bày sản phẩm Việt Nam tại Campuchia và sản phẩm Campuchia tại Việt Nam; tổ chức Tuần hàng Việt Nam tại Campuchia, Tuần hàng Campuchia tại Việt Nam; khuyến khích doanh nghiệp ký kết hợp đồng phân phối dài hạn và phát triển mạng lưới đại lý tại các đô thị, khu vực kinh tế trọng điểm.

Trong các nhóm hàng có tiềm năng, nông sản, rau quả, trái cây tươi và chế biến, gạo, hạt điều, cà phê, cao su, thực phẩm chế biến, thủy sản, đồ uống và hàng tiêu dùng được xác định là những lĩnh vực cần ưu tiên kết nối. Ngoài ra, dệt may, giày dép, đồ gia dụng, vật liệu xây dựng, sản phẩm thủ công mỹ nghệ và hàng quà tặng cũng có thể mở rộng cơ hội giao thương.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm, hai nước có thể phát triển liên kết theo chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu, thu mua, sơ chế, chế biến, bảo quản đến vận chuyển và phân phối. Campuchia có lợi thế về đất đai, nguồn nguyên liệu nông nghiệp và các sản phẩm đặc trưng; trong khi Việt Nam có thế mạnh về công nghệ chế biến, hệ thống phân phối và kinh nghiệm phát triển thị trường.

Việc khuyến khích doanh nghiệp hai nước hợp tác đầu tư cơ sở chế biến, kho bảo quản, trung tâm thu mua nông sản và hệ thống logistics được xem là hướng đi để nâng cao giá trị sản phẩm. Thay vì tập trung vào xuất khẩu nguyên liệu thô, phát triển chế biến sâu sẽ góp phần gia tăng giá trị thương mại và cải thiện hiệu quả hợp tác.

Bên cạnh kết nối trực tiếp, ứng dụng công nghệ số cũng được đặt ra như một giải pháp mở rộng thị trường. Doanh nghiệp cần tăng cường xây dựng cơ sở dữ liệu về nhà cung cấp, sản phẩm và nhu cầu thị trường; kết nối trên các nền tảng giao thương xuyên biên giới; ứng dụng công nghệ trong quản lý kho hàng, đơn hàng, vận chuyển và truy xuất nguồn gốc. Các giải pháp thanh toán điện tử thuận tiện, an toàn và phù hợp quy định của mỗi nước cũng cần được thúc đẩy.

Dù vậy, để hàng hóa có thể đứng vững tại thị trường của nhau, chất lượng và uy tín vẫn là điều kiện quyết định. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu, đáp ứng các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch, nhãn mác, bao bì và xuất xứ hàng hóa. Việc nghiên cứu thị hiếu, ngôn ngữ và văn hóa tiêu dùng của từng thị trường cũng cần được chú trọng.

Một điểm nghẽn khác là chi phí logistics và thời gian lưu thông hàng hóa. Theo đề xuất của Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, hai nước cần tiếp tục nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối cửa khẩu, hiện đại hóa hoạt động thông quan, phát triển kho bãi, kho lạnh, trung tâm phân phối và dịch vụ vận tải xuyên biên giới. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp trong đơn giản hóa thủ tục hành chính, kiểm tra chuyên ngành và trao đổi chứng từ phù hợp với quy định hiện hành.

Tại hội nghị, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cùng Sở Công Thương tỉnh An Giang cũng tập trung trao đổi về xu hướng thị trường, điều kiện tiếp cận thị trường, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm và những khó khăn trong hoạt động giao thương.

Song song với hội nghị, Hội chợ kết nối giao thương Việt Nam - Campuchia được tổ chức tại cùng địa điểm từ ngày 12 đến 14/11, với không gian trưng bày sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng và các mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu của doanh nghiệp hai nước. Các chương trình khuyến mại, hoạt động tương tác với người tiêu dùng, livestream và truyền thông trên nền tảng số cũng được triển khai nhằm quảng bá sản phẩm, kích cầu mua sắm.

Về phía Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, đơn vị này cam kết phối hợp tổ chức các chương trình kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và hệ thống bán lẻ hai nước; thúc đẩy tuần hàng song phương; kết nối siêu thị, nhà phân phối và doanh nghiệp thương mại; đồng thời tổ chức các đoàn khảo sát thị trường, trao đổi kinh nghiệm quản trị bán lẻ và chuyển đổi số.

Mục tiêu đặt ra là đưa hoạt động kết nối giao thương từ những cuộc gặp gỡ mang tính sự kiện sang hợp tác theo ngành hàng, chuỗi giá trị và hợp đồng cụ thể. Khi nhà sản xuất, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ và người tiêu dùng được kết nối chặt chẽ hơn, hàng hóa hai nước sẽ có thêm cơ hội mở rộng thị trường, tạo dựng đầu ra ổn định và nâng cao giá trị.

Thiên An