Doanh nghiệp hàng không, du lịch chịu cú đánh bồi

Đại dịch Covid-19 bùng phát trở lại khiến các doanh nghiệp lữ hành, du lịch càng thêm khó khăn.

Vietnam Airlines lỗ gần 5.000 tỉ đồng, cổ phiếu HVN có thể bị hủy niêm yết

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, việc đóng cửa biên giới để phòng tránh nguy cơ lây nhiễm của đại dịch đã khiến lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong năm 2020 chỉ đạt khoảng 3,7 triệu lượt, giảm gần 80% so với năm 2019, khách du lịch nội địa giảm 34%. Tổng thu du lịch đạt 312.000 tỷ đồng, giảm 58,7%, tương đương mức giảm 19 tỷ USD. Có khoảng 40 - 60% lao động ngành du lịch mất việc làm.

Trong kỳ, HVN phải trả thu bán chứng từ vận chuyển hành khách, hành lý, MCO đến 3.062 tỷ đồng. Đây chính là khoản hoàn trả tiền vé cho những khách hàng hủy vé vì lý do bất khả kháng là dịch bệnh Covid-19.

Từ nửa cuối tháng 3, khi dịch bệnh được kiểm soát tốt hơn, các hãng hàng không đua nhau triển khai các chương trình kích cầu giảm giá vé để đón cơ hội đẩy mạnh doanh thu vào mùa du lịch hè, người dân cũng hứng khởi đặt vé đi chơi. Tuy nhiên, đợt dịch bùng phát từ cuối tháng 4 trở lại đây, nhu cầu đi lại sụt giảm hẳn.

Vietnam Airlines vừa công bố Báo cáo tài chính (BCTC) hợp nhất quí 1/2021 với kết quả tiếp tục lỗ. Dù đạt doanh thu thuần 7.460 tỉ đồng  (giảm 60% so với cùng kỳ) thì hãng này vẫn chịu khoản lỗ gộp 3.869 tỉ đồng, kéo theo lỗ sau thuế 4.975 tỉ đồng, và lỗ lũy kế đến 31-3-2021 là 14.219 tỉ đồng. Số lỗ này đã vượt vốn điều lệ, âm 5.319 tỉ (vốn điều lệ của HVN là 8942 tỉ đồng) và kéo vốn chủ sở hữu của hãng từ hơn 6.000 tỉ đồng xuống còn 1.031 tỉ đồng.

Theo quy định của Luật chứng khoán, nếu doanh nghiệp có tổng số lỗ lũy kế vượt quá vốn điều lệ thực góp trong BCTC kiểm toán gần nhất trước thời điểm xem xét sẽ bị hủy niêm yết bắt buộc nên HVN có thể rơi vào trường hợp này nếu không tăng vốn điều lệ 8000 tỉ đồng nữa như kế hoạch đề ra.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết, nếu tình trạng thua lỗ không sớm được khắc phục, HVN sẽ bị huỷ niêm yết bắt buộc. Khi đó, HVN có hai phương án: hoặc rời khỏi sàn chứng khoán hoặc quay trở về UPCoM. Nhiều khả năng, HVN sẽ xuống sàn UPCoM, nếu tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp.

Bên cạnh lỗ, hãng còn gánh khoản nợ phải trả gần 60.000 tỉ đồng. Trong số này có 12.690 tỉ đồng là nợ vay ngắn hạn và 21.640 tỉ là nợ vay dài hạn, khiến cho nợ/vốn chủ là 57,7 lần, ở mức rủi ro đặc biệt. Tuy nhiên, tiền mặt của hãng trên tài khoản vẫn duy trì 2.077 tỉ.

Theo kế hoạch, hãng phải tăng vốn điều lệ thêm 8.000 tỉ đồng nữa vì việc thua lỗ đã được dự báo trước do thị trường hàng không vẫn chưa thể phục hồi vì dịch bệnh. Cuối năm 2020, hãng đã thông báo sẽ phát hành cổ phiếu chào bán cho cổ đông hiện hữu với quy mô 8.000 tỉ đồng và Tổng công ty đầu tư - kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thay mặt Chính phủ đầu tư mua cổ phiếu.

Dự kiến, sau khi phát hành phần vốn tăng thêm, SCIC sẽ nắm giữ 25,39% tổng số cổ phần tại Vietnam Airlines và có đại diện trong Hội đồng quản trị của hãng. Tổng số tỷ lệ cổ phần mà Nhà nước có tại hãng vẫn là 86,1%, ANA Holdings 8,77%; 5,04% còn lại thuộc về các cổ đông khác.

Với việc phát hành 8.000 tỉ, vốn chủ sở hữu của hãng sẽ ở mức 8.278 tỉ đồng (đến hết năm 2020) và 8.242 tỉ đồng (hết năm 2021). Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu hết 2020 dự kiến ở mức 6,19 lần sẽ giảm xuống còn 5,22 lần (cuối năm 2021).

Bối cảnh dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, nhu cầu đi lại của khách hàng hạn chế, biên giới vẫn đóng cửa cho thấy một bức tranh kinh doanh chưa thấy sáng của Vietnam Airlines.

Khác với những hãng hàng không khác có thể lấy mảng cho thuê máy bay hay đầu tư tài chính để bù cho khoản hụt từ mảng khai thác vận chuyển hành khách hàng hóa, doanh thu chủ lực của Vietnam Airlines đến từ vận chuyển hành khách và hàng hóa. Mảng cho thuê máy bay không ghi nhận doanh thu.

Vietravel tách mảng hàng không để tránh bù lỗ

Doanh nghiệp lữ hành Vietravel vừa có một năm suy giảm mạnh về hiệu quả kinh doanh, với doanh thu 1.518 tỷ đồng, giảm 80% so với cùng kỳ năm ngoái; lỗ gần 99 tỷ đồng.

Tại đại hội cổ đông thường niên dự kiến tổ chức vào 26/5/2021, doanh nghiệp sẽ trình cổ đông kế hoạch kinh doanh 2021 với mục tiêu doanh thu 6.243 tỷ đồng, tăng 411% so với năm ngoái; lợi nhuận sau thuế 10 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Vietravel có tờ trình lấy ý kiến cổ đông về việc chuyển nhượng phần vốn góp tại Công ty TNHH Hàng không lữ hành Việt Nam (Vietravel Airlines, Vietravel nắm giữ 100% vốn).

Năm 2021, hãng hàng không Vietravel Airlines bắt đầu đi vào hoạt động. Theo kế hoạch kinh doanh Vietravel, Vietravel Airlines dự kiến sẽ lỗ trong những năm đầu hoạt động.

Công ty này cho biết, hiện nay, hoạt động kinh doanh từ mảng lữ hành của Vietravel chưa hồi phục như dự kiến, dẫn đến kết quả hoạt động kinh doanh của công ty mẹ tương đối thấp, không thể bù đắp cho các khoản lỗ đến từ các mảng đầu tư khác như Vietravel Airlines.

Trên cơ sở đó, nếu giữ nguyên cấu trúc sở hữu như hiện nay, Vietravel là công ty mẹ sở hữu 100% vốn điều lệ của Vietravel Airlines thì toàn bộ khoản lỗ của Vietravel Airlines sẽ được hợp nhất trên báo cáo tài chính của Vietravel. Với kết quả kinh doanh còn thấp của công ty mẹ hiện nay, việc hợp nhất thêm khoản lỗ của Vietravel Airlines sẽ ảnh hưởng mạnh đến kết quả kinh doanh chung của toàn công ty. Do đó, Vietravel cho rằng, việc tái cấu trúc, tách Vietravel Airlines không còn thuộc sở hữu trực tiếp của Vietravel là việc cần thiết và phải triển khai thực hiện sớm.

Thông qua việc tái cấu trúc, Vietravel Airlines không còn thuộc sở hữu trực tiếp của Vietravel. Vietravel vẫn tiếp tục duy trì hoạt động kinh doanh bình thường như hiện nay, không còn bị ảnh hưởng bởi khoản lỗ của Vietravel Airlines. Khi thị trường du lịch hồi phục, hoạt động kinh doanh cũng như lợi nhuận của công ty cũng sẽ hồi phục theo kế hoạch.

Vietravel Holdings sẽ trở thành công ty mẹ, sở hữu chi phối cổ phần tại Vietravel và Vietravel Airlines. Theo đó, Vietravel và Vietravel Airlines vẫn thuộc hệ sinh thái chung của tập đoàn, cùng hỗ trợ cho sự phát triển của Vietravel theo mô hình hàng không lữ hành, đúng như định hướng đề ra ban đầu khi thành lập Vietravel Airlines.

Bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Phó ban Tiếp thị Công ty Vietravel từng cho biết: "Sau Tết, tình hình du lịch tháng 3 - 4 có dấu hiệu khởi sắc. Bên cạnh việc đăng ký du lịch dịp lễ, phần lớn khách hàng đã đăng ký tour dịp hè khởi hành vào tháng 5. Chúng tôi kỳ vọng một mùa hè vô cùng sôi động”.

Nhưng với diễn biến dịch bệnh phức tạp hiện tại, cơ hội hồi phục của các doanh nghiệp hàng không, lữ hành như Vietravel lùi xa hơn.

Ba tháng đầu năm nay, Vietravel báo lỗ 25,2 tỷ đồng, doanh thu trong kỳ chỉ đạt 170 tỷ đồng, sụt giảm 76,6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Vietjet trông vào đầu tư tài chính

Kết thúc quý I/2021, công ty mẹ Vietjet ghi nhận doanh thu sụt giảm 61% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 2.845 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế đạt 110 tỷ đồng, tăng 111%. Tại báo cáo tài chính hợp nhất của Vietjet, doanh thu giảm 44% đạt 4.048 tỷ đồng; lợi nhuận 123 tỷ đồng, tăng 112% so với con số lỗ 989 tỷ đồng trong cùng kỳ năm ngoái.

Vietjet là hãng hàng không hiếm hoi báo lãi trong bối cảnh Covid-19 đang hết sức căng thẳng.

Theo lý giải của Vietjet, lợi nhuận có được từ việc Công ty đầu tư dự án, đầu tư tài chính, phát triển dịch vụ hàng không, bù đắp cho các hoạt động khai thác vận tải hàng không. Trong quý I/2021, Vietjet đã vận chuyển gần 3,6 triệu lượt khách, thực hiện hơn 21.000 chuyến bay, vận chuyển 18.000 tấn hàng hoá…

Vietjet đang thực hiện chuyển nhượng toàn bộ cổ phiếu quỹ đang sở hữu nhằm tăng cường nguồn lực và tập trung nguồn vốn hỗ trợ cho dịch vụ vận tải hàng không. Doanh nghiệp này đã quản lý tốt chi phí, tăng cường chuyển đổi số nhằm tối ưu hoá năng lực, hiệu quả khai thác, đàm phán giảm giá dịch vụ từ các nhà cung cấp…

Nhận định về nhóm cổ phiếu ngành du lịch, hàng không, chuyên gia phân tích Nguyễn Thế Minh cho biết, dưới tác động của dịch bệnh Covid-19 phức tạp và chưa biết khi nào kết thúc, nhà đầu tư cần cẩn trọng khi đầu tư vào nhóm cổ phiếu này.

Trong quý 1, công ty đã thực hiện chuyển nhượng toàn bộ cổ phiếu quỹ đang sở hữu nhằm tăng cường nguồn lực và tập trung nguồn vốn hỗ trợ cho dịch vụ vận tải hàng không.

Công ty tiếp tục quản lý tốt chi phí thông qua các chương trình cải tiến, đổi mới, sáng tạo; thực hiện các giải pháp tiết giảm chi phí, tối ưu hóa chi phí khai thác theo giờ bay, giảm bình quân chi phí hoạt động 52%, giảm chi phí bán hàng và hành chính trên 39% so với cùng kỳ năm trước.

Ba tháng đầu năm, Vietjet đã thực hiện hơn 21.000 chuyến bay, vận chuyển gần 3,6 triệu lượt hành khách. Hãng cho hay các chuyến bay đạt tỉ lệ đúng giờ trên 90%.

Vietjet là một trong những hãng bay đầu tiên khôi phục hoàn toàn mạng bay nội địa và mở thêm nhiều đường bay mới để phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao sau Tết Nguyên đán và dịp hè. Các đường bay này cũng góp phần cùng các địa phương khôi phục hoạt động kinh tế.

Ngoài ra, công ty đưa ra nhiều chương trình khuyến mãi để tri ân hành khách gồm các chương trình vé 0 đồng, chương trình mua vé tặng voucher 100.000 và 500.000 đồng sử dụng cho lần đặt vé tiếp theo, tặng 20kg hành lý ký gửi miễn phí…

Bên cạnh vận tải hành khách, công ty tiếp tục tăng cường các giải pháp tăng doanh thu phụ trợ, đưa cơ cấu doanh thu phụ trợ đạt gần 50%, góp phần tăng doanh thu chung của hãng.

Hãng cũng cung cấp các dịch vụ vận chuyển hàng hóa ngày càng đa dạng về cách thức, phong phú loại sản phẩm, bám sát sự phát triển của thị trường logistics để đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng cao.

Diệu Ly