Năm 2020, đại dịch Covid-19 đã khiến du lịch chịu tổn thất nặng nề nhất trong các ngành kinh tế. Mặc dù có đóng góp rất lớn cho nền kinh tế và ngân sách nhà nước nhưng việc tiếp cận nguồn vốn vay của các doanh nghiệp lữ hành rất khó khăn
Tại tọa đàm "Kết nối doanh nghiệp du lịch và ngân hàng - Gỡ khó về vốn, chính sách" diễn ra ngày 23/12, các doanh nghiệp phản ánh mặc dù có đóng góp rất lớn cho nền kinh tế và ngân sách nhà nước nhưng việc tiếp cận nguồn vốn vay của các doanh nghiệp lữ hành rất khó khăn do đặc thù không có tài sản cố định có giá trị lớn để thế chấp tại các ngân hàng, ngay cả khi có tài sản thế chấp cũng khó vay vốn.
Là một DN có những công ty con hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch, ông Võ Anh Tài, Phó Tổng giám đốc, Tổng công ty du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group), cho biết hầu hết các DN trong lĩnh vực du lịch, lưu trú, khu nghỉ dưỡng, lữ hành, khu vui chơi giải trí, hội chợ triển lãm… của đơn vị đều bị tác động rất lớn bởi đại dịch COVID-19. Một số doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành khách sạn, du lịch phải hoạt động cầm chừng, doanh thu giảm nghiêm trọng. Mặc dù đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ, nhưng các doanh nghiệp này vẫn khó để khôi phục kinh doanh hoàn toàn. Vì vậy, đơn vị mong muốn các doanh nghiệp du lịch sẽ được hỗ trợ tiếp cận về vốn, cơ chế, chính sách dễ dàng hơn để khôi phục lại hoạt động trong mùa kinh doanh cao điểm cuối năm.
Ông Trương Quang Cường, Chủ tịch HĐTV Công ty cổ phần Du thuyền Việt Princess cho biết, các doanh nghiệp khai thác khách du thuyền có tài sản cố định rất lớn. Mỗi con tàu trị giá khoảng 60 tỉ đồng, trước đây doanh nghiệp có thể mang đi thế chấp vay vốn rất dễ. Tuy nhiên, từ khi có dịch bệnh Covid-19, 3 tàu du lịch chuyên đón khách quốc tế từng chiếm khoảng 85% doanh thu của doanh nghiệp phải nằm chờ, muốn đem thế chấp vay vốn nhưng ngân hàng không nhận.
"Chúng tôi có 4 con tàu du lịch, trừ khấu hao, giá trị còn khoảng 180 tỉ đồng nhưng không được ngân hàng chấp nhận cho thế chấp vay vốn. Trong khi đó, những chiếc tàu này hàng tháng vẫn phải tốn chi phí duy trì, bảo dưỡng, trả phí neo đậu, đăng kiểm hằng năm… Để duy trì hoạt động, các thành viên Hội đồng quản trị của công ty phải lấy tài sản cá nhân đem thế chấp vay ngân hàng, sau đó lấy nguồn vốn để quay trở lại duy trì hoạt động của công ty", ông Cường cho biết thêm.
Nhiều vướng mắc khiến doanh nghiệp lữ hành khó tiếp cận vốn vay
Trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó do tác động của đại dịch, nhà nước đã ban hành không ít chính sách hỗ trợ. Nhưng thực tế, những gói hỗ trợ này chưa tới tay được doanh nghiệp du lịch, như gói hỗ trợ 62.000 tỉ đồng, gói hỗ trợ cho doanh nghiệp vay trả lương cho người lao động ngừng việc 16.000 tỉ đồng… Mới đây, TP HCM thông tin về gói tín dụng 4.000 tỉ đồng hỗ trợ các doanh nghiệp vượt khó trong dịch Covid-19 nhưng doanh nghiệp du lịch chưa dám trông đợi nhiều.
Theo thống kê của Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, trong bối cảnh DN gặp khó do tác động của đại dịch, nhà nước đã ban hành những gói hỗ trợ như: gói 62.000 tỉ đồng, gói hỗ trợ cho DN vay trả lương cho người lao động ngừng việc… Tuy nhiên, đến nay thành phố mới có khoảng 453 cơ sở lưu trú được hỗ trợ giảm giá điện; 600 hướng dẫn viên du lịch nhận được gói hỗ trợ; 21 DN được hỗ trợ giảm phí, lệ phí. Một số DN được ân hạn, giảm lãi vay nhưng số này không nhiều do phần lớn DN du lịch không có tài sản thế chấp…
Sau khi lắng nghe các doanh nghiệp chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động kinh doanh dưới tác động của đại dịch Covid-19, khó khăn về vốn tín dụng, tiếp cận các gói hỗ trợ, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết những ý kiến này có thể được bộ tổng hợp để trở thành khung chính sách, trình Chính phủ trong thời gian tới.
Với khó khăn của doanh nghiệp, thực tế vốn luôn mang tính chất quyết định vì doanh nghiệp muốn phát triển phải có vốn. Dưới góc độ cơ quan quản lý nhà nước, khi ban hành chính sách về tín dụng cũng đã cung cấp đủ, kịp thời các nguồn vốn cho các thành phần kinh tế.
Vậy các chính sách này có chậm với doanh nghiệp không? "Thực sự là không chậm, trong bối cảnh tác động của đại dịch Covid-19, đã có nhiều cuộc khảo sát cho thấy trong thực tiễn có nhiều doanh nghiệp du lịch cần vốn, nhưng cũng có những doanh nghiệp không biết dùng vốn làm gì. Đây là nghiệt ngã của thị trường. Vì khi thị trường khách quốc tế đóng băng, vay vốn để làm gì, chuyển đổi mô hình cũng không hẳn hiệu quả. Nên bài toán sử dụng đồng vốn cũng cần tính toán kỹ" - ông Hùng phân tích.
Về những chính sách tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp du lịch, Thứ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước, phối hợp các bộ - ngành sửa đổi Thông tư 01 về cơ cấu lại nợ, miễn giảm lãi vay… cho các doanh nghiệp. Hiện Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến của Bộ Tài chính để sửa đổi Thông tư này.
Về chính sách đối với doanh nghiệp lữ hành, Bộ VH-TT-DL là cơ quan chủ trì đề xuất, đến nay cũng đã báo cáo trình Chính phủ kiến nghị giảm 80% số tiền ký quỹ của doanh nghiệp lữ hành (số tiền ký quỹ hiện nay từ 100-500 triệu đồng tùy loại hình doanh nghiệp) và sẽ giảm trong 2 năm để tạo dòng tiền hỗ trợ doanh nghiệp.
"Hiện các bộ, ngành đang họp bàn, thống nhất để trình Chính phủ sớm ban hành các chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi" - Thứ trưởng Nguyễn Văn Hùng nói.
Phương Lê (t/h)