Hoạt động đăng ký doanh nghiệp trong quý I/2026 ghi nhận sự gia tăng mạnh ở số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cho thấy tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn duy trì ở mức cao, phản ánh những khó khăn trong môi trường kinh doanh và áp lực duy trì hoạt động của doanh nghiệp.
Theo Cục Thống kê, trong tháng 3/2026, cả nước có gần 22,0 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký 224,9 nghìn tỷ đồng và gần 98,4 nghìn lao động đăng ký. So với tháng trước, số doanh nghiệp tăng 94,1%, vốn đăng ký tăng 69,4% và lao động tăng 65,7%. So với cùng kỳ năm trước, mức tăng lần lượt là 40,5%, 78,1% và 12,4%.
Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng đạt 10,2 tỷ đồng, giảm 12,8% so với tháng trước nhưng tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, có hơn 7,9 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 28,3% so với tháng trước nhưng giảm 13,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Ở chiều ngược lại, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong tháng 3 tiếp tục gia tăng. Có 5.059 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 18,8% so với tháng trước và tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể là 6.304 doanh nghiệp, tăng mạnh 80,5% so với tháng trước và tăng 28,7% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, có 3.818 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 16,0% so với tháng trước và tăng tới 78,7% so với cùng kỳ năm trước.
Tính chung quý I/2026, cả nước có hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký gần 538,6 nghìn tỷ đồng và hơn 265,9 nghìn lao động đăng ký. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp tăng 57,8%, vốn đăng ký tăng 51,0% và lao động tăng 16,5%. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp đạt 9,4 tỷ đồng, giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước.
Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong quý I đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng, giảm 5,1% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, có hơn 38,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 5,7%, nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động lên khoảng 96,0 nghìn doanh nghiệp, tăng 31,7%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 32,0 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường.
Xét theo khu vực kinh tế, số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh ở tất cả các lĩnh vực. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 623 doanh nghiệp, tăng 89,4%; khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 13,8 nghìn doanh nghiệp, tăng 60,1%; khu vực dịch vụ có hơn 43,0 nghìn doanh nghiệp, tăng 56,6% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao. Trong quý I/2026, có gần 63,5 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước; hơn 16,6 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể, tăng 44,9%; và hơn 11,7 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng tới 98,8%. Bình quân mỗi tháng có khoảng 30,6 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Xét theo ngành nghề, lĩnh vực bán buôn, bán lẻ và sửa chữa ô tô, xe máy dẫn đầu về số doanh nghiệp thành lập mới với 25.110 doanh nghiệp, tăng 98,8% so với cùng kỳ, đồng thời cũng có 4.406 doanh nghiệp giải thể, tăng 100,4%. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có 7.809 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 67,0% và 1.253 doanh nghiệp giải thể, tăng 96,1%. Ngành xây dựng có 5.199 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 48,0% và 819 doanh nghiệp giải thể, tăng 98,8%.
Lĩnh vực kinh doanh bất động sản ghi nhận 1.563 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 54,3% và 726 doanh nghiệp giải thể, tăng 100,0%. Một số lĩnh vực khác như vận tải kho bãi có 3.518 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 85,5%; dịch vụ lưu trú và ăn uống có 2.498 doanh nghiệp thành lập mới, tăng mạnh 135,7%.
Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chế biến, chế tạo quý I năm 2026
Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cho thấy 23,8% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh quý I/2026 tốt hơn quý trước, trong khi 46,1% cho rằng ổn định và 30,1% nhận định gặp khó khăn. Dự báo cho quý II/2026, có 40,8% doanh nghiệp kỳ vọng tình hình sẽ cải thiện, 37,5% dự báo ổn định và 21,7% cho rằng khó khăn hơn.
Về sản xuất, có 23,8% doanh nghiệp cho biết khối lượng sản xuất tăng so với quý trước, 45,3% ổn định và 30,9% giảm. Đối với đơn đặt hàng mới, 21,9% doanh nghiệp ghi nhận tăng, 49,6% ổn định và 28,5% giảm. Đơn hàng xuất khẩu có 17,7% doanh nghiệp tăng, 55,0% ổn định và 27,3% giảm.
Triển vọng quý II/2026 được đánh giá tích cực hơn khi 40,0% doanh nghiệp dự báo sản lượng sản xuất tăng, 37,7% doanh nghiệp kỳ vọng đơn hàng mới tăng và 30,3% doanh nghiệp dự báo đơn hàng xuất khẩu cải thiện. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tỏ ra lạc quan nhất, với khoảng 80% doanh nghiệp dự báo tình hình sản xuất kinh doanh sẽ tốt hơn hoặc ổn định trong quý II/2026.
Trung Anh