Cộng đồng doanh nghiệp Việt kiều đang đóng vai trò như một "cầu nối" quan trọng, đưa hàng Việt vươn ra thị trường quốc tế thông qua mạng lưới bán lẻ mà bà con sở hữu. Các chuyên gia kinh tế đã khẳng định vai trò thiết yếu của kiều bào trong việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm Việt Nam tại các thị trường toàn cầu.
Sầu riêng, vải thiều thâm nhập thị trường châu Âu, Úc
Theo thông tin từ Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao), sau 5 năm triển khai Đề án "Huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài, giai đoạn 2020-2024" (đề án 197) của Thủ tướng Chính phủ, doanh nghiệp Việt kiều đã thành công trong việc đưa các sản phẩm như vải tươi, xoài cát chu, chuối... vào thị trường châu Âu. Đặc biệt, doanh nghiệp kiều bào đã xuất khẩu sầu riêng tươi nguyên trái sang EU, tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ với các đối thủ như Thái Lan, Malaysia.
Tổng Giám đốc Tập đoàn Mekong châu Âu BV (MCE) Nguyễn Thanh Tấn cho biết, từ năm 2022, doanh nghiệp đã ký kết hợp tác với tỉnh Đồng Tháp để xuất khẩu xoài sang 24 quốc gia châu Âu. Tương tự, hệ thống siêu thị Thanh Hùng (Hà Lan) cũng bắt đầu đưa quả vải tươi vào thị trường Hà Lan từ năm 2021.
Vải thiều tươi Việt Nam được bày bán trên kệ siêu thị Nhật Bản.
Chủ tịch Tập đoàn Tamda Foods (Cộng hòa Czech) Hoàng Đình Toàn chia sẻ, nhờ việc triển khai đề án, số lượng các sản phẩm Việt Nam tiêu thụ qua hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp đã tăng từ 2-3 lần. Điều này đã giúp sản phẩm Việt Nam có mặt tại hơn 10.000 cửa hàng bán lẻ của người Việt ở Cộng hòa Séc và Slovakia.
Ông Hoàng Đình Toàn cũng khẳng định, hệ thống bán lẻ Tamda Foods sẽ tiếp tục hợp tác với các doanh nghiệp trong nước để đưa hàng Việt Nam vào các thị trường châu Âu, làm cầu nối giữa các doanh nghiệp trong nước và các nhà bán lẻ châu Âu.
Nhờ sự kết nối của cộng đồng Việt kiều, sản phẩm Việt Nam không chỉ có mặt tại các hệ thống bán lẻ của người Việt ở nước ngoài mà còn bắt đầu xuất hiện tại các siêu thị của người bản địa và các sàn thương mại lớn. Những mặt hàng Việt Nam như cà phê Trung Nguyên, phở ăn liền Vifon, thực phẩm chế biến đã có mặt tại nhiều quốc gia, góp phần nâng cao vị thế kinh tế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Vẫn còn nhiều việc phải làm
Mặc dù hàng hóa Việt Nam có nhiều tiềm năng tiêu thụ ở nước ngoài, đặc biệt qua các doanh nghiệp Việt kiều, nhưng quá trình thâm nhập thị trường quốc tế vẫn gặp không ít thách thức, theo các chuyên gia kinh tế.
Chủ tịch Liên hiệp Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại châu Âu, ông Hoàng Mạnh Huê, cho rằng mặc dù các doanh nghiệp Việt kiều đã có những đóng góp tích cực trong việc kết nối tiêu thụ hàng Việt, mối liên kết giữa họ và các doanh nghiệp trong nước vẫn còn lỏng lẻo, khiến nhiều cơ hội kinh doanh bị bỏ lỡ.
Cũng theo Giám đốc Công ty LNS US LLC (Hoa Kỳ), Jolie Nguyễn, hiện tại Hoa Kỳ đang dần hạn chế nhập khẩu nông sản từ Trung Quốc, tạo cơ hội cho Việt Nam tăng trưởng xuất khẩu hàng nông sản. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp trong nước cần nắm vững các quy định pháp lý của tiểu bang và liên bang cũng như các quy định ngành tại thị trường Mỹ.
Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (BAOOV), bà Nguyễn Hồng Huệ, đề xuất Chính phủ nên triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp kiều bào, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ kiều bào tham gia vào hệ sinh thái phát triển hàng Việt.
Rất nhiều loại sản phẩm nông sản, thực phẩm nổi bật của Queesland đã được giới thiệu.
Bà Huệ cũng gợi ý tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp quốc tế gắn với sản phẩm Việt dành cho thanh niên kiều bào. Các hoạt động này không chỉ thúc đẩy xuất khẩu hàng Việt sang các thị trường tiềm năng như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, mà còn góp phần củng cố lòng yêu nước trong cộng đồng kiều bào trẻ.
Cùng quan điểm, ông Võ Văn Nam, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Tamda Group (Cộng hòa Czech), mong muốn Chính phủ tập trung vào đào tạo thế hệ kiều bào thứ hai, thứ ba, giúp họ thực tập tại các doanh nghiệp Việt Nam để cập nhật các chính sách hỗ trợ quảng bá hàng Việt.
Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thương hiệu và cạnh tranh, ông Võ Trí Thành, cũng đề nghị các cơ quan chức năng tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại tại các tỉnh có cộng đồng kiều bào sinh sống.
Điều này sẽ giúp nâng cao nhu cầu tiêu thụ sản phẩm Việt Nam tại các địa phương, đồng thời giới thiệu các doanh nghiệp xuất khẩu uy tín để kiều bào tìm hiểu và hợp tác.
Ngoài ra, cần đẩy mạnh đàm phán thương mại với các thị trường tiềm năng, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các hàng rào kỹ thuật và chính sách bảo hộ, thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa Việt Nam theo đường chính ngạch.
Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại CHLB Đức, ông Võ Văn Long, đề xuất doanh nghiệp trong nước muốn xuất khẩu sang Đức và châu Âu có thể hợp tác với các hội doanh nghiệp Việt Nam tại khu vực này.
Ông Long cũng khuyến khích doanh nghiệp tận dụng các trung tâm thương mại của người Việt tại nước ngoài như Incentra (Liên bang Nga), Đồng Xuân ở Berlin (CHLB Đức), Sapa (Cộng hòa Czech) và Thanh Bình Jeune (Pháp) để đưa nông sản Việt vào các thị trường này.
Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, bà Nguyễn Kiều Oanh, chia sẻ rằng TP Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền và huy động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm Việt.
Ban chỉ đạo cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" sẽ phối hợp với cộng đồng kiều bào để kết nối giao thương và quảng bá hàng Việt tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Nga, Đông Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Bà Oanh cho biết Sở Công Thương Hà Nội sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt kiều trở thành đầu mối nhập khẩu hoặc trung gian đưa hàng hóa Việt Nam vào các hệ thống bán lẻ tại các thị trường quốc tế.
Thanh Cao