Thời gian đóng BHXH ảnh hưởng trực tiếp đến mức hưởng lương hưu của người tham gia. Vậy người lao động phải tham gia đóng bảo hiểm bao nhiêu năm để hưởng mức lương hưu tối đa là 75% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH?
Theo quy định tại Điều 54 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 được sửa đổi bởi điểm a khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu và có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên thì được hưởng lương hưu.
Điều 65 và Điều 74 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định, mức lương hưu hàng tháng đối với trường hợp đóng BHXH bắt buộc và đóng BHXH tự nguyện đều được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội và tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội như sau:
- Lao động nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm;
- Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm.
Sau đó cứ thêm mỗi năm, người lao động được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.
Như vậy, mức hưởng lương hưu phụ thuộc vào mức đóng BHXH (mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH) và số năm đóng BHXH.
Cách tính số năm đóng bảo hiểm xã hội để nghỉ hưu được hưởng lương tối đa:
Số năm đóng BHXH để hưởng lương tối đa
= (Số năm đóng BHXH để hưởng lương 45%, xét theo năm về hưu) + 15
Như vậy, lao động nam đủ điều kiện về hưu năm 2021, đóng đủ 34 năm BHXH sẽ nhận được lương hưu với tỷ lệ 75% tiền lương tháng đóng BHXH, đây là tỷ lệ tối đa. Lao động nam đủ điều kiện về hưu năm 2022 trở đi, đóng đủ 35 năm BHXH mới nhận được lương hưu tối đa.
Lao động nữ đủ điều kiện về hưu từ năm 2018 trở đi, đóng đủ 30 năm BHXH sẽ nhận được lương hưu tối đa.
Lưu ý: Đối với trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, về hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, bị trừ tỷ lệ hưởng lương hưu thì theo nguyên tắc mức hưởng lương hưu được tính như trên với mức tối đa 75%; sau đó cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 2%. Vì vậy những trường hợp bị trừ tỉ lệ lương hưu sẽ không được hưởng lương hưu với mức tối đa.
Đóng BHXH bao nhiêm năm để nghỉ hưu được hưởng lương tối đa?
Đóng càng nhiều, lương hưu càng cao
Trường hợp tham gia BHXH bắt buộc
Mức đóng BHXH bắt buộc là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Mức này càng cao thì mức hưởng lương hưu cũng cao tương ứng.
Theo tiết 2.6 khoản 2 và khoản 3 Điều 6 Quyết định 595/QĐ-BHXH, mức tiền lương tháng tối thiểu không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng và tối đa không quá 20 lần mức lương cơ sở.
Cần lưu ý, mức lương tháng đóng bảo hiểm xã hội không phải là mức lương thực nhận của người lao động, nhưng thông thường là mức thấp hơn (không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng).
Tuy nhiên, cũng có một số đơn vị sử dụng lao động muốn thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao đã đóng BHXH cho người lao động bằng với mức lương thực tế (tối đa không quá 20 lần mức lương cơ sở).
Ví dụ: Anh A được nhận mức lương là 15 triệu đồng/tháng, thì mức lương đóng BHXH cũng là 15 triệu đồng/tháng. Tương ứng, lương hưu của anh này cũng sẽ cao theo mức lương đóng BHXH.
Trường hợp tham gia BHXH tự nguyện
Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 134/2015/NĐ-CP, mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn (thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng).
Trong đó, chuẩn nghèo ở khu vực nông thôn theo Nghị định 07/2021/NĐ-CP hiện nay là 700.000 đồng/tháng.
Khác với BHXH bắt buộc, người tham gia BHXH tự nguyện được tự lựa chọn mức thu nhập để làm căn cứ đóng. Nếu mức thu nhập được lấy làm căn cứ đóng càng cao thì mức hưởng lương hưu cũng càng nhiều.
Minh Phương