Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô giúp 'hút' dân ra khỏi nội đô

Các chuyên gia cho rằng, đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô góp phần đẩy nhanh quá trình đô thị hóa ở nhiều huyện, làm tiền đề cho tiến trình "lên quận" của các huyện ngoại thành như Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn. Việc này cũng gián tiếp thúc đẩy quá trình "hút" dân ra khỏi nội đô, góp phần để giải quyết bài toán ùn tắc bao năm nay.

Thêm gần 4.000 tỷ đồng cho dự án Vành đai 4 - Vùng Thủ đô

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh mới đây đã ký quyết định điều chỉnh Kế hoạch đầu tư công năm 2023. Theo đó, Hà Nội điều chỉnh giảm 4.240 tỷ đồng nguồn vốn bồi thường, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. Đồng thời, điều chỉnh tăng 4.240 tỷ đồng để bố trí vốn cho một số nhiệm vụ, dự án.

Cụ thể, TP Hà Nội sẽ bố trí cho Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô 3.840 tỷ đồng. Trong đó, dự án thành phần 1.1 được bố trí 3.290 tỷ đồng, nguồn ngân sách T.Ư 1.999 tỷ đồng; dự án thành phần 2.1 được bố trí 550 tỷ đồng.

Thành phố cũng bố trí 100 tỷ đồng thực hiện tạm ứng giải ngân linh hoạt cho công tác chuẩn bị đầu tư; tăng 200 tỷ đồng cho vốn thanh quyết toán dự án hoàn thành thanh toán theo cơ chế linh hoạt; bố trí 100 tỷ đồng thực hiện tạm ứng giải ngân linh hoạt các nhiệm vụ: lập thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, lập dự toán.

Với dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, TP Hà Nội giao Sở KH&ĐT chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở GTVT và các đơn vị liên quan tham mưu UBND thành phố ban hành văn bản hướng dẫn các đơn vị triển khai và hoàn trả phần vốn đã được ứng cho công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đảm bảo đúng quy định pháp luật.

Về tiến độ triển khai, trong lộ trình 5 năm làm "siêu dự án" vành đai 4 (2022-2027), Hà Nội đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng, cắm mốc chỉ giới đỏ. Đây là tiền đề quan trọng để dự án liên kết vùng. Bên cạnh những tính toán tập trung vào đường sá, Thành phố cần có quy hoạch tổng thể về phát triển đô thị xung quanh dự án vì "đường chạy đến đâu, nhà sẽ mọc theo đến đó".

Chuyên gia quản lý đô thị Phan Trường Thành phân tích, có thể thấy rõ, Hà Nội đang chịu áp lực rất lớn khi đảm nhiệm vai trò phân bổ, trung chuyển các luồng lưu thông của Vùng Thủ đô mà thiếu đi những mảnh ghép hạ tầng giao thông khung có tính quyết định. “Khi các mạch máu giao thông “nghẽn” tại Hà Nội, ảnh hưởng sẽ lan rộng đến tất cả các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô. Thực tế bức thiết đó đòi hỏi Chính phủ và các địa phương phải có kế hoạch cụ thể, đẩy nhanh tiến độ xây dựng Vành đai 4-Vùng Thủ đô vì hiện tại và cả tương lai”, chuyên gia Phan Trường Thành nói.

Ngoài ra, việc đầu tư xây dựng Vành đai 4 sẽ giúp mở rộng không gian phát triển, phân bổ áp lực đô thị cho Hà Nội, góp phần hình thành nên chuỗi đô thị mới cực kỳ tiềm năng. Quỹ đất khoảng 6.500ha phía Tây đường Vành đai 4 đang được nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch. Các đô thị vệ tinh tại huyện: Mê Linh, Đan Phượng, Hoài Đức (Hà Nội) cũng như nhiều khu đô thị, công nghiệp dọc tuyến trên địa phận tỉnh: Hưng Yên, Bắc Ninh... sẽ phát triển rất nhanh khi dự án Vành đai 4 được triển khai.

Khi Vành đai 4-Vùng Thủ đô hình thành, hàng loạt điểm “đen” ùn tắc giao thông của Hà Nội sẽ được giải quyết như cửa ngõ phía Nam, cầu Thanh Trì, Quốc lộ 2, Quốc lộ 5… Đặc biệt, sân bay Nội Bài - cửa ngõ hàng không quốc tế của cả Vùng Thủ đô sẽ được kết nối trực tiếp đến các tỉnh, thành lân cận, giảm thiểu chi phí logistic cho doanh nghiệp vận tải, giảm áp lực giao thông cho các cửa ngõ Hà Nội”, ông Phan Trường Thành nói.

Giúp "hút" dân ra khỏi nội đô

TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội cho rằng, ngoài hiệu quả với giao thông vùng, giao thông quốc gia, tuyến đường Vành đai 4 sẽ giúp Hà Nội có điều kiện phát triển đô thị trung tâm, hình thành chuỗi đô thị mới ở phía Tây Hà Nội, khai thác hiệu quả quỹ đất hơn 6.500ha; đồng thời thúc đẩy sự liên kết với các đô thị vệ tinh đã được quy hoạch và các khu công nghiệp dọc tuyến đường thuộc địa phận tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh.

Như vậy, mở Vành đai 4 sẽ tạo ra "mục tiêu kép", không chỉ phát triển khu đô thị dọc 2 tuyến, mà còn tạo cơ hội cho các huyện như Đan Phượng, Sóc Sơn trở thành các quận. Hà Nội đang có định hướng phát triển mô hình thành phố trong thành phố, chính quyền đô thị thí điểm.

Cùng quan điểm, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam nhấn mạnh,, tuyến Vành đai 4 đóng vai trò quan trọng để phát triển kinh tế-xã hội của Hà Nội và các tỉnh trong vùng. Tuyến đường này sẽ giúp giảm tải cho vành đai 3 vốn đã quá tải vì phải gánh hàng nghìn xe trọng tải lớn di chuyển mỗi ngày. Vì vậy, trong thiết kế mới, vành đai 4 cần được bảo đẩm chất lượng, quy mô mặt cắt, thiết kế mật độ xe trong một giờ để giải tỏa giao thông cửa ngõ giữa Hà Nội và địa phương lân cận.

Ngoài vai trò kết nối, chuyên gia cho rằng, đường vành đai 4 góp phần đẩy nhanh quá trình đô thị hóa ở nhiều huyện, làm tiền đề cho tiến trình "lên quận" của các huyện ngoại thành như Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn. Việc này cũng gián tiếp thúc đẩy quá trình "hút" dân ra khỏi nội đô, góp phần để giải quyết bài toán ùn tắc bao năm nay.

Và nếu nhìn rộng hơn, đây là tuyến đường giúp vận hành nhiều loại hình vận tải hành khách quan trọng từ nội đô ra khắp các hướng. Vì vậy, vành đai 4 hình thành sẽ giúp giải quyết nhiều điểm đen về ùn tắc giao thông của Hà Nội, đặc biệt ở khu vực cửa ngõ như cầu Thanh Trì, QL 2, QL 5...

Với quan điểm "đường chạy đến đâu, nhà mọc đến đó", chuyên gia góp ý bên cạnh việc tập trung vào đường sá, Hà Nội cần có quy hoạch tổng thể về phát triển đô thị xung quanh dự án. Bởi vậy, từ vành đai 4 trở vào nội đô, Hà Nội có thể làm những công trình hạ tầng mang tính thu hút người dân như bảo tàng, triển lãm, sân bóng hiện đại, trung tâm thể thao… Giá trị của Vành đai 4 vẫn phải là kết nối giao thông vùng, còn những mục tiêu khác như thu hút dân cư từ nội đô sẽ được thực hiện bằng cách thêm hạ tầng xung quanh nhằm phục vụ cho người dân.

Đức Minh (t/h)