Dư địa giảm thêm lãi suất sẽ vẫn còn trong thời gian tới

Thời gian tới lạm phát sẽ tiếp tục được kiểm soát, cầu tín dụng yếu, thanh khoản hệ thống dồi dào… theo các chuyên gia đây sẽ là những yếu tố để giảm thêm lãi suất điều hành.

Cuộc đua giảm lãi suất tiền gửi

Trong ngày 12/6 ghi nhận Sacombank và HDBank là 2 ngân hàng (NH) thương mại tiếp theo hạ lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn, mức giảm lần lượt 0,45 điểm và 0,2 điểm phần trăm so với trước đó. Hiện lãi suất tiền gửi cao nhất tại Sacombank còn 7,25% cho kỳ hạn 36 tháng và tại HDBank là 7%/năm cho kỳ hạn 18 tháng.

Trong khi đó hàng loạt ngân hàng khác cũng điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi như Techcombank, OCB, NCB, SHB, VPBank, SCB, VietABank… Thậm chí có nhiều NH đã 2 lần thay biểu lãi suất huy động chỉ trong 2 tuần trở lại đây.

Mặc dù giảm lãi suất tiền gửi diễn ra liên tục nhưng nhiều chuyên gia vẫn khẳng định dư địa để lãi suất giảm vẫn còn.

Trong một lần trả lời báo chí, ông Brian Lee Shun Rong, chuyên gia kinh tế, Tập đoàn Maybank IBG, dự báo lạm phát năm 2023 ở mức 3,4%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 4,5% của NH Nhà nước. Do đó, lãi suất điều hành được kỳ vọng sẽ hạ thêm từ 0,5 - 1 điểm % trong vòng 3 tháng tới trong bối cảnh tăng trưởng GDP năm nay có thể thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 6,5% của Chính phủ.

Trong khi đó, bà Trần Thị Hà My, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô, Công ty Chứng khoán Rồng Việt, cũng tin rằng NH Nhà nước sẽ giảm thêm 0,5 -1 điểm % lãi suất điều hành trong quý III. Kỳ vọng này xuất phát từ triển vọng hoạt động kinh doanh phụ thuộc vào xuất khẩu, vốn đầu tư nước ngoài (FDI), niềm tin tiêu dùng và kinh doanh đều đang chịu ảnh hưởng bởi sự trầm lắng của thị trường bất động sản trong nước và rủi ro suy thoái kinh tế ở các thị trường phát triển. 

"Trong 5 tháng đầu năm nay, lạm phát chung và lạm phát cơ bản tăng lần lượt 3,6% và 4,8% so với cùng kỳ. Dù lạm phát lõi vẫn đang ở mức tương đối cao nhưng xu hướng giảm của lạm phát là yếu tố quan trọng để nhìn về chính sách tiền tệ. Trong điều kiện giá dầu thế giới ổn định ở vùng 70-80 USD/thùng và giá hàng hóa trong nước khó tăng do nhu cầu giảm, NH Nhà nước có thể mở rộng chính sách tiền tệ thông qua việc tiếp tục giảm lãi suất điều hành" - bà Trần Thị Hà My nói.

Theo số liệu của NH Nhà nước, tính đến hết 5 tháng đầu năm, tăng trưởng tín dụng chỉ khoảng 3%, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu cả năm từ 14%-15%. Lãi suất cho vay đối với các khoản vay thương mại mới vẫn ở mức 9,3%/năm, dù giảm 0,65 điểm % so với cuối năm ngoái.

Giảm thêm lãi suất để hỗ trợ nhu cầu vay vốn

Chuyên gia tài chính, TS. Cấn Văn Lực cũng đưa ra nhận định, dư địa giảm lãi suất vẫn sẽ còn. Không nên quá lo lãi suất giảm thì lạm phát sẽ tăng cao vì sức cầu từ thị trường và nền kinh tế vẫn rất yếu. Đồng thời, lạm phát trên thế giới đang giảm nhiệt tương đối tích cực và tỉ giá tương đối ổn định. 

Theo ông Lực, bài toán về giảm lãi suất vừa hỗ trợ doanh nghiệp, người dân giảm bớt khó khăn, thách thức trong năm nay cũng vừa kích cầu tín dụng, đầu tư và tiêu dùng. Chỉ có vậy mới đảm bảo được phục hồi và tăng trưởng kinh tế tích cực hơn, đi cùng với đồng bộ nhiều giải pháp khác như những chính sách tháo gỡ khó khăn cho DN, hỗ trợ đầu ra cho hàng hóa.

Đại diện của một ngân hàng thương mại cổ phần cũng phân tích, dư địa giảm thêm lãi suất điều hành là có cơ sở trong bối cảnh NHNN vừa qua đã liên tục mua vào ngoại tệ, tăng cung VNĐ cho thị trường. Điều này sẽ giúp thanh khoản các ngân hàng dồi dào hơn.

“Mức lãi suất điều hành giảm thêm có thể từ 0,25 đến 0,5 điểm % và cũng nên giảm thêm lãi suất để hỗ trợ nhu cầu vay vốn của DN, người dân trong bối cảnh lạm phát được kiểm soát. Năm 2023, mục tiêu kiểm soát lạm phát đặt ra không quá 4,5% và số liệu 5 tháng đầu năm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng hơn 3,5% cho thấy nỗ lực kiểm soát lạm phát đã đạt hiệu quả" – Vị này cho biết thêm.

Số liệu được Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) đưa ra trong báo cáo chiến lược tháng 6 cho thấy chỉ trong tháng 5-2023, NH Nhà nước đã bơm ròng 104.000 tỉ đồng ra thị trường chủ yếu thông qua tín phiếu đáo hạn, đồng thời tiếp tục mua vào USD. Ước tính, đã có khoảng 140.000 tỉ đồng trong 5 tháng đầu năm được cơ quan quản lý bơm ra thị trường thông qua mua ngoại tệ để ổn định thanh khoản, bổ sung dự trữ ngoại hối và kéo lãi suất đi xuống nhằm hỗ trợ DN.

Tuy nhiên, vẫn có những chuyên gia cho rằng không dễ để giảm thêm lãi suất huy động vì mức giảm vừa qua là đã quá nhiều. Như tại một số ngân hàng, lãi suất huy động giảm 1 mạch từ 9,5%/năm xuống còn khoảng 7,2%/năm; lãi suất cho vay cũng giảm tương ứng. Do đó, muốn giảm thêm lãi suất huy động là không dễ. 

Việc tìm giải pháp kích cầu tín dụng, trong khi đầu ra của doanh nghiệp còn rất khó khăn, cụ thể doanh nghiệp thiếu đơn hàng, sức tiêu thụ trên thị trường kém.

Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Vietravel Corporation, cũng cho rằng phải giải quyết bài toán tiếp cận vốn tín dụng của các DN nhưng khúc mắc lại đến từ phía NH. 

Ông Kỳ cho biết khi vay vốn, các NH thường yêu cầu DN phải có tài sản thế chấp trong khi du lịch là ngành dịch vụ hoàn toàn có thể được nghiên cứu cơ chế, chính sách hỗ trợ theo hướng chứng minh dòng tiền trong tương lai. Đơn cử, mỗi tour du lịch hoặc mỗi chuyến bay thuê bao (charter) chở khách du lịch sẽ đem về doanh thu ngay cho DN vì khách đã đặt dịch vụ và thanh toán trước khi khởi hành… 

 "Những yếu tố này đều có thể được xem xét, nghiên cứu để NH đẩy mạnh cho vay tín chấp, cũng như cần có chính sách hỗ trợ du lịch phát triển đúng tầm ngành kinh tế mũi nhọn" - ông Nguyễn Quốc Kỳ phân tích. 

Quang Anh