Chính phủ đã thông qua gói tín dụng 120.000 tỷ đồng, cho vay ưu đãi đối với chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội, nhà ở công nhân. Vậy nhưng, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, sau gần 2 tháng triển khai đến nay chưa thể giải ngân vì khan hiếm nguồn cung nhà ở xã hội và nhiều lý do khác.
Sáng nay (19/5), Bộ Xây dựng đã tổ chức hội nghị triển khai đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030".
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Xuân Bắc, phó vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước cho biết, đã có văn bản chỉ đạo các ngân hàng triển khai gói tín dụng 120.000 tỉ đồng từ 1/4. Cụ thể, với chủ lực là 4 ngân hàng thương mại nhà nước (Agribank, BIDV, Vietcombank, Vietinbank). Theo đó, lãi suất cho vay thấp hơn từ 1,5% đến 2% so với lãi suất cho bình quân của 4 ngân hàng nhà nước (NHNN) trong từng thời kỳ.
“Lãi suất cho vay không cố định. Cụ thể, từ nay đến 30/6/2023, lãi suất cho vay trong thời gian hỗ trợ đối với chủ đầu tư 8,7%/năm và người mua nhà 8,2%/năm. Kể từ ngày 1/7/2023, định kỳ 6 tháng, NHNN thông báo lãi suất cho vay trong thời gian hỗ trợ”, ông Bắc nói.
Theo ông Bắc, gói tín dụng này giải ngân khi hết số tiền nhưng không quá ngày 31/12/2030. Chủ đầu tư được vay ưu đãi 3 năm còn người mua nhà được 5 năm.
Ông Bắc khẳng định, chương trình được thực hiện bằng nguồn vốn tự huy động của các ngân hàng thương mại, đơn giản hóa thủ tục và các điều kiện thuận lợi nhất, dễ dàng nhất từ trước tới nay, tạo điều kiện cho các đối tượng thụ hưởng nhanh chóng tiếp cận chương trình. NHNN cũng đã quy định rất rõ các nội dung chính về lãi suất, thời gian ưu đãi để đảm bảo triển khai thống nhất cho các ngân hàng thương mại và các khách hàng thuộc đối tượng vay vốn.
Còn trước đó, hệ thống các ngân hàng đã triển khai cho vay một số chương trình đối với nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp. Đơn cử như chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định 100/2015 đến 31/3, dư nợ của chương trình đạt 10.935 tỷ đồng. Trong đó bao gồm dư nợ được thực hiện theo Nghị quyết số 43/2022 của Quốc hội và Nghị quyết số 11 của Chính phủ ngày 30/1/2022 là 4.381 tỷ đồng.
Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho vay đối với chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội, nhà ở công nhân chưa phát sinh dư nợ. (Ảnh minh họa)
Về khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai gói tín dụng 120.000 tỷ đồng, ông cho rằng, hiện nay, nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở công nhân còn hạn chế do những khó khăn, vướng mắc đã được nêu tại Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội như liên quan tới việc lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội. Tiếp đó, quỹ đất dành cho nhà ở xã hội và ưu đãi dành cho chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội còn chưa thực sự thu hút; việc xác định giá bán nhà ở xã hội...
"Những vướng mắc này có thể ảnh hưởng đến nguồn cung nhà ở xã hội cũng như đến tiến độ triển khai dự án, đến nay, Ngân hàng Nhà nước chưa nhận được danh mục các dự án theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng. Do đó, mặc dù được triển khai từ ngày 1/4/2023 nhưng đến nay chưa phát sinh dư nợ thuộc chương trình cho vay 120.000 tỷ đồng", ông Bắc nêu.
Ngoài ra, theo ông Bắc, các quy định về điều kiện được mua nhà ở xã hội cũng đang gặp nhiều ý kiến phản ánh như: Điều kiện về cư trú và điều kiện về thu nhập thuộc diện không phải đóng thuế thu nhập cá nhân không còn phù hợp trong bối cảnh giá nhà ngày một tăng cao.
"Những khó khăn, vướng mắc này cũng sẽ là những nguyên nhân chính, ảnh hưởng tới khả năng hấp thụ chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng", ông Bắc nhấn mạnh.
Để chương trình cho vay 120.000 tỷ đồng thực sự đi vào đời sống, góp phần vào mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân đến năm 2030, đại diện Ngân hàng Nhà nước đề xuất cần có sự phối hợp của các Bộ, ngành, địa phương.
Trong đó, các Bộ, ngành rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan để tháo gỡ vướng mắc về mặt pháp lý, trình tự, thủ tục trong đầu tư, xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, tăng nguồn cung phân khúc bất động sản này cho thị trường, đáp ứng nhu cầu thực của người dân.
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm, bố trí quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Sớm công bố danh mục các dự án để các đối tượng thụ hưởng có điều kiện tiếp cận vốn vay tại các ngân hàng thương mại.
Trước đó, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cũng cho biết hầu hết các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân thuộc diện vay vốn từ gói tín dụng 120.000 tỉ đồng đang trong giai đoạn phê duyệt chủ trương đầu tư, cấp phép đầu tư, cấp phép xây dựng.
Theo ông Sinh, đến nay có 87 dự án nhà ở xã hội được cấp phép xây dựng, đây là những dự án sẵn sàng tiếp nhận vốn vay ưu đãi từ gói tín dụng 120.000 tỉ đồng thời gian tới.
Tuy nhiên, một số chuyên gia kinh tế lại cho rằng lãi vay từ 8,2-8,7%/năm với các dự án nhà ở xã hội từ gói tín dụng 120.000 tỉ đồng vẫn quá cao. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn tới gói tín dụng ưu đãi này chưa thể giải ngân.
Hồng Quang