Sau 8 tháng, xuất khẩu hầu hết các nhóm hàng nông nghiệp đều tăng nên kim ngạch xuất khẩu cũng tăng, đạt hơn 40 tỷ USD, tăng 18,6%. Để thực hiện các mục tiêu tăng trưởng trong các tháng cuối năm, ngoài những nỗ lực của doanh nghiệp, các chuyên gia cho rằng cần có thêm trợ lực cho doanh nghiệp.
Xuất khẩu tăng trưởng ấn tượng
Báo cáo của Bộ Công thương cho biết, xuất khẩu hàng hóa tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh chung của nền kinh tế. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 7 ước đạt 35,92 tỷ USD, tăng 6,7% so với tháng trước. Đáng chú ý, trong 7 tháng, xuất khẩu tăng trưởng mạnh và đồng đều ở cả 3 nhóm hàng.
Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến chế tạo ước gần 192 tỷ USD, chiếm 84,6% tổng kim ngạch xuất khẩu và tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2023. Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nhiên liệu khoáng sản ước đạt 2,35 tỷ USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm 2023 (tăng 0,6%).
Nhóm hàng nông sản kéo dài đà tăng trưởng từ năm 2023 đến nay, tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này ước đạt 21,4 tỷ USD, tăng 19,6% so với cùng kỳ năm 2023, chiếm 9,4% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Do giá xuất khẩu tăng nên hầu hết các mặt hàng trong nhóm này đạt tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cao ở mức hai con số so với cùng kỳ năm trước tăng như: cà phê tăng 30,9%; gạo tăng 25,1%; chè các loại tăng 34,8%; rau quả tăng 24,3%; nhân điều tăng 22,1%...
Xuất khẩu nông sản lập kỳ tích hơn 40 tỷ USD sau 8 tháng.
Kim ngạch xuất khẩu tới hầu hết các thị trường, nhất là các thị trường là đối tác thương mại lớn của Việt Nam trong 7 tháng đều có sự phục hồi tốt và đạt mức tăng trưởng cao.
Trong đó, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước ta với kim ngạch ước đạt 66,09 tỷ USD, chiếm 29% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước và tăng tới 24,4% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ năm trước giảm gần 20%); tiếp đến là thị trường Trung Quốc với kim ngạch ước đạt 33,38 tỷ USD, tăng 7,2%; thị trường EU ước đạt 29,34 tỷ USD, tăng 15,8%; Hàn Quốc ước đạt 14,39 tỷ USD, tăng 9%; Nhật Bản ước 13,46 tỷ USD, tăng 2,8%.
Trong số các nhóm hàng xuất khẩu tăng trưởng ấn tượng, ngành nông nghiệp có khởi đầu khá tốt khi duy trì được mức tăng trưởng ổn định, nhất là khi sản xuất nông nghiệp được cả mùa lẫn giá.
Sự tăng trưởng đều đặn ở mức hai con số đã giúp xuất khẩu rau quả Việt liên tục lập những kỳ tích mới. 7 tháng xuất khẩu rau quả đã đạt 3,83 tỷ USD, tăng 24,3% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, trong top 10 thị trường xuất khẩu rau quả Việt Nam (trừ Hà Lan), mặt hàng này đều có sự tăng trưởng với hai con số.
Đặc biệt khi mới đây, Hàn Quốc đã đồng ý nhập khẩu trái bưởi tươi của Việt Nam. Trong khi đó, trái sầu riêng bắt đầu bước vào chính vụ... Với những động lực và đà tăng trưởng như hiện nay, xuất khẩu rau quả Việt Nam được dự báo có khả năng đạt tới kỷ lục 7 tỷ USD trong năm nay.
Cục Chất lượng - Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thống kê, trong nửa đầu năm 2024, Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản tiếp tục là những thị trường dẫn đầu về xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Mức tăng của các thị trường này dao động từ 20-60% so với cùng kỳ năm 2023. Trong số này, Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu cả về tổng giá trị lẫn tốc độ tăng trưởng. Hiện Việt Nam xuất khẩu chính ngạch hơn 10 loại trái cây vào thị trường Trung Quốc, gồm: dưa hấu, măng cụt, sầu riêng, chuối tươi, khoai lang, thanh long, chôm chôm, xoài, vải, nhãn, mít. Chưa hết, hiện rau quả Việt Nam còn có sức tăng mạnh mẽ tại thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản.
Nhiều cơ hội thị trường cuối năm
Càng về những tháng cuối năm, các sản phẩm nông nghiệp có nhiều cơ hội lớn để bước vào chu kỳ tăng tốc xuất khẩu, sớm đạt mục tiêu xuất khẩu cả năm. Ngay lúc này, ngành thuỷ sản đã tăng tốc với giải pháp xúc tiến thương mại nhằm sớm chạm mốc 10 tỷ USD trong năm nay.
Một doanh nghiệp cho biết, bên cạnh những sản phẩm đang được xuất khẩu đi các thị trường Mỹ, EU..., doanh nghiệp vẫn mang các sản phẩm đi triển lãm nhằm tìm kiếm thêm khách hàng tiềm năng. Theo kinh nghiệm từ doanh nghiệp, những buổi xúc tiến thương mại sẽ có nhiều cơ hội để ký kết thành công đơn hàng hơn.
Trước những khó khăn và thách thức do suy giảm kinh tế thế giới thì tập trung xúc tiến thương mại cũng đang là đích đến của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm nay. Mục tiêu để hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển các đơn hàng của Mỹ và các lợi thế đẩy mạnh xuất khẩu vào Trung Quốc.
Ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cho biết: "Sản lượng hơn, xuất khẩu hơn thì chúng ta sẽ về đích sớm".
Dù đã có khởi sắc về thị trường, về giá xuất khẩu, nhưng các doanh nghiệp thủy sản vẫn còn phải đối mặt nhiều thách thức từ nay đến cuối năm. Do vậy, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để tránh sự phụ thuộc vào một thị trường; hướng đến mở rộng và đẩy mạnh phát triển thị trường nội địa.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục đẩy mạnh quảng bá hình ảnh sản phẩm đến người tiêu dùng, xây dựng hình ảnh và độ nhận diện cho thủy sản Việt Nam.
Xuất khẩu sầu riêng tăng trưởng mạnh.
Với khí hậu thuận lợi, thổ nhưỡng đa dạng, Việt Nam có nhiều lợi thế về sản xuất các loại rau, quả. Trong nhóm ngành nông sản, rau quả là một trong những ngành hàng có bứt phá mạnh về năng lực sản xuất trong 5 năm trở lại đây, ngày càng mở rộng diện tích và nâng cao sản lượng. Cùng với tiến bộ khoa học công nghệ, các loại rau, quả trái mùa cũng có thể trồng và thu hoạch được, đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Hàn Quốc, Nhật Bản ngày càng có xu hướng tăng. Bên cạnh xây dựng thương hiệu, vị thế tại thị trường truyền thống Trung Quốc, ngành hàng rau quả ngày càng được mở rộng ở khu vực Đông Bắc Á.
Trong tương lai, Đông Bắc Á là thị trường chiến lược của rau quả Việt Nam. Các doanh nghiệp xuất khẩu không những hưởng lợi từ thuế quan mà còn giảm chi phí vận chuyển, logistics so với các thị trường như: EU, Mỹ…
Với thị trường Thái Lan, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, Thái Lan không chỉ là quốc gia nông sản hàng đầu thế giới mà còn là đối thủ cạnh tranh của Việt Nam trong xuất khẩu rau quả. Hiện Thái Lan đang chi tiền lớn để mua nông sản Việt Nam. Theo ông Nguyên, những mặt hàng trái cây Việt Nam xuất khẩu nhiều sang Thái Lan gồm có: Sầu riêng đông lạnh, tiếp đến là nhãn, thanh long, vải…
Đánh giá về kết quả đạt được cũng như dự báo xuất khẩu trái cây trong thời gian tới, ở góc độ DN, ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Vina T&T Group chia sẻ, nhờ mở rộng thị trường tiêu thụ liên tục, nên xuất khẩu trái cây của doanh nghiệp tăng trưởng khá ấn tượng trong nửa đầu năm. Trong đó, nhiều loại trái cây thâm nhập vào các thị trường mới như Trung Đông, Australia, New Zealand…
“Vina T&T đã đưa được trái sầu riêng cấp đông vào thị trường Mỹ và xuất khẩu vải thiều sang Thái Lan. Với mặt hàng sầu riêng xuất sang Trung Quốc, đơn hàng của doanh nghiệp tăng đột biến, dự kiến xuất khẩu 2.500 tấn sầu riêng tươi trong năm nay. Nhờ đó, trong nửa đầu năm, doanh thu của chúng tôi tăng trưởng đến hai con số so với cùng kỳ năm ngoái” - ông Tùng chia sẻ.
Cùng với ngành rau quả, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam lũy kế 7 tháng đầu năm 2024 đạt 23,9 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ, tương ứng với mức tăng 1,33 tỷ USD. Tháng 7/2024 là tháng đầu tiên trong năm đạt kim ngạch xuất khẩu dệt may vượt mốc 4 tỷ USD, mức cao nhất kể từ tháng 8/2022.
Ông Cao Hữu Hiếu - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam cho hay, đến thời điểm này, hầu hết DN ngành dệt may đã có đủ đơn hàng sản xuất hết quý III/2024 và đang tiếp tục đàm phán ký kết cho quý IV/2024, mùa cao điểm sản xuất các đơn hàng dịp Noel và Tết Nguyên đán. Dự báo, kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam năm 2024 tăng từ 8 - 10% so với năm 2023.
Không chỉ dệt may, các ngành khác như da giày, thủy sản cũng đặt nhiều kỳ vọng bứt phá trong năm 2024. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), nửa đầu năm, thủy sản có thể cán đích khoảng 4,4 tỷ USD, toàn ngành phấn đấu cả năm là 10 tỷ USD.
Để thực hiện các mục tiêu tăng trưởng trong các tháng cuối năm, ngoài những nỗ lực của doanh nghiệp, các chuyên gia cho rằng cần có thêm trợ lực cho doanh nghiệp.
Theo đó, ông Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, cho rằng nửa cuối năm thường là giai đoạn cầu thị trường tăng mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu bình quân đạt 31,68 tỷ USD/tháng. Nếu duy trì được xu thế này trong nửa cuối năm 2024, tổng kim ngạch XK hàng hóa năm nay ước đạt 380,16 tỷ USD, vượt mốc lịch sử 371,82 tỷ USD của năm 2022. Cũng theo ông Lâm, chiến lược tăng trưởng dựa vào xuất khẩu có vai trò quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa, định hình lại chuỗi cung ứng và căng thẳng thương mại gia tăng. Để phát huy tối đa lợi thế này, Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về xuất nhập khẩu; thực hiện chính sách tài khóa và tiền tệ để hỗ trợ doanh nghiệp gia tăng nguồn cung, tiết giảm chi phí nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường quốc tế.
Hồng Quang