Ngành Công Thương phía Nam tăng tốc cuối năm, thúc đẩy liên kết vùng

Các địa phương phía Nam tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, bảo đảm nguồn cung năng lượng, thúc đẩy xuất khẩu và phát triển thị trường trong nước. Trong đó, TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò kết nối nguồn lực, thị trường và chuỗi cung ứng, tạo động lực tăng trưởng chung cho khu vực phía Nam.

Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng ngành Công Thương

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII năm 2026 vào sáng 22/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng yêu cầu các Sở Công Thương rà soát kỹ từng chỉ tiêu ngành, gồm chỉ số sản xuất công nghiệp, bán lẻ, xuất khẩu và điện thương phẩm; thiết lập cơ chế giám sát theo tuần, tháng đối với các nhóm doanh nghiệp, dự án lớn có khả năng đóng góp ngay vào sản lượng từ nay đến cuối năm.

Với các chỉ tiêu có nguy cơ khó đạt, chủ động tham mưu UBND tỉnh, thành phố phương án, giải pháp bù đắp khả thi, cũng như xây dựng kế hoạch năm 2027 bám sát năng lực thực tế.

Bên cạnh đó, quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư. Tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đất đai, môi trường thuộc thẩm quyền địa phương đối với các dự án công nghiệp, hạ tầng khu, cụm công nghiệp và dự án nguồn, lưới điện. Các đơn vị chức năng thuộc Bộ hướng dẫn trực tiếp, rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục thẩm định, không để tồn đọng hồ sơ quá thời hạn quy định.

Thứ Trưởng Bộ Công Thương cũng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng dầu. Các Sở Công Thương phối hợp chặt chẽ với ngành điện xây dựng phương án vận hành an toàn hệ thống điện trong mùa bão lũ và cao điểm sản xuất cuối năm; ưu tiên cấp điện ổn định cho các khu, cụm công nghiệp và dự án sản xuất lớn. Đồng thời, đổi mới công tác quản lý, giám sát chặt chẽ hệ thống phân phối và thương nhân đầu mối, đại lý xăng dầu; chủ động phương án dự trữ, không để xảy ra đứt gãy nguồn cung cục bộ trong mọi tình huống.

Đặc biệt, phát triển bền vững thị trường trong nước, tăng cường quản lý thị trường và bảo vệ người tiêu dùng. Chủ động phương án dự trữ hàng hóa thiết yếu, triển khai sớm chương trình bình ổn thị trường Tết Nguyên đán 2027; đẩy mạnh kết nối cung cầu với hệ thống phân phối lớn, đưa hàng về vùng nông thôn, biên giới, hải đảo. Phát triển thương mại điện tử gắn với kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra trước, trong và sau Tết.

Cùng với đó, tập trung tăng tốc xuất khẩu và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Các địa phương chủ động nắm bắt đơn hàng, nhu cầu nguyên liệu, vận tải và thay đổi chính sách tại các thị trường lớn; phối hợp với hệ thống Thương vụ và các đơn vị thuộc Bộ để cảnh báo sớm, hướng dẫn xuất xứ, ứng phó điều tra phòng vệ thương mại. Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, RCEP; khai thác thị trường Halal; nâng cao tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, chế biến đối với gạo, thủy sản, nông sản; mở rộng thị trường cho dệt may, da giày, đồ gỗ và các sản phẩm công nghiệp. Hoạt động xúc tiến thương mại phải gắn với nhà mua hàng, kênh phân phối và hợp đồng cụ thể.

Đồng thời, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng yêu cầu thực chất hóa liên kết vùng bằng các sản phẩm cụ thể. Khẩn trương hình thành các chuỗi liên kết giữa các địa phương trong vùng; kết nối vùng nguyên liệu Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ với hệ thống kho lạnh, trung tâm logistics và hạ tầng cảng biển; phát huy vai trò đầu mối kết nối tiêu thụ, xuất khẩu của TP Hồ Chí Minh. Mỗi Sở Công Thương nghiên cứu lựa chọn từ 1 đến 2 dự án, chương trình liên kết trọng điểm để đưa vào kế hoạch công tác năm 2027.

Kết nối sản xuất với thị trường, nâng cao hiệu quả hợp tác vùng

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà cho rằng mỗi địa phương đều có những tiềm năng, thế mạnh riêng. Tuy nhiên, nếu phát triển riêng lẻ, thiếu sự kết nối, những nguồn lực và cơ hội sẽ khó được khai thác đầy đủ. 

Ngược lại, khi các địa phương phối hợp chặt chẽ, phát huy được những lợi thế bổ trợ, khu vực phía Nam có điều kiện hình thành các chuỗi cung ứng hiệu quả hơn, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho hàng hóa.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà cho rằng mỗi địa phương đều có những tiềm năng, thế mạnh riêng. Tuy nhiên, nếu phát triển riêng lẻ, thiếu sự kết nối, những nguồn lực và cơ hội sẽ khó được khai thác đầy đủ. Ngược lại, khi các địa phương phối hợp chặt chẽ, phát huy được những lợi thế bổ trợ, khu vực phía Nam có điều kiện hình thành các chuỗi cung ứng hiệu quả hơn, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho hàng hóa.

Đối với TP Hồ Chí Minh, lợi thế nổi bật nằm ở quy mô thị trường tiêu dùng, thương mại dịch vụ, hệ thống phân phối, logistics và khả năng kết nối quốc tế. Trong khi đó, nhiều địa phương phía Nam sở hữu thế mạnh về sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, chế biến, nguồn nguyên liệu cùng các sản phẩm đặc trưng.

Chính sự khác biệt về lợi thế phát triển tạo ra cơ sở để các địa phương bổ trợ cho nhau, thay vì hoạt động riêng rẽ. Khi sản xuất được kết nối hiệu quả với chế biến, phân phối và tiêu thụ, hàng hóa có thêm cơ hội mở rộng thị trường, doanh nghiệp có điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh.

Từ góc độ phát triển vùng, yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng số lượng chương trình hợp tác, mà còn phải nâng cao chất lượng kết nối. Một chuỗi liên kết chỉ thực sự phát huy giá trị khi giải quyết được nhu cầu của doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và đem lại lợi ích cụ thể cho các địa phương tham gia.

Trong những tháng cuối năm 2026, thành phố đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, khuyến mại tập trung, hội chợ triển lãm, hoạt động mua sắm cuối năm và các sự kiện thương mại, du lịch. Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành phố nhằm quảng bá sản phẩm, kết nối doanh nghiệp và mở rộng hệ thống phân phối, qua đó tạo thêm cơ hội tiếp cận thị trường cho hàng hóa của các địa phương.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh, kích cầu tiêu dùng không đơn thuần là giải pháp thúc đẩy sức mua tại một địa phương, mà cần được đặt trong mối liên kết của toàn bộ nền kinh tế. Khi thị trường TP Hồ Chí Minh mở rộng sức mua, các địa phương có thêm điều kiện tham gia sâu vào chuỗi cung ứng. Ngược lại, khi hàng hóa được tiêu thụ thuận lợi, hoạt động sản xuất, chế biến, vận chuyển và các dịch vụ phụ trợ cũng có cơ hội phát triển.

Để phát huy được vai trò đó, sự phối hợp phải hướng đến nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và những vấn đề đang đặt ra trong quá trình phát triển. Việc kết nối nguồn lực, trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ mô hình hiệu quả cần được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác có khả năng triển khai trong thực tiễn.

TP Hồ Chí Minh luôn xác định sự phát triển của thành phố gắn với sự phát triển chung của vùng và cả nước. Vai trò đầu tàu không chỉ thể hiện ở quy mô kinh tế, mà còn ở trách nhiệm kết nối, chia sẻ cơ hội và tạo điều kiện để các địa phương cùng phát triển.

Trên tinh thần đó, thành phố mong muốn hội nghị tiếp tục là diễn đàn hợp tác thường xuyên, nơi các địa phương không chỉ chia sẻ thông tin mà còn cùng tìm kiếm giải pháp, tháo gỡ khó khăn và nâng cao hiệu quả phối hợp.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu ngày càng cao, sự phát triển của ngành Công Thương khu vực phía Nam sẽ phụ thuộc không nhỏ vào khả năng phát huy lợi thế của từng địa phương trong một không gian kinh tế có tính kết nối chặt chẽ hơn.

Từ yêu cầu tăng tốc cuối năm đến định hướng phát triển dài hạn, điều quan trọng là chuyển hóa những lợi thế hiện có thành động lực tăng trưởng cụ thể, để liên kết vùng không chỉ được nhấn mạnh trong các diễn đàn hợp tác mà thực sự phát huy hiệu quả đối với doanh nghiệp và nền kinh tế.

Nguyễn Trang