Hạn hán và sự phụ thuộc toàn cầu vào nguồn cung từ một số ít khu vực, được cho là những động lực chính dẫn đến sự tăng giá mạnh của cà phê, loại hạt vốn tạo ra thứ thức uống được ưa chuộng nhất thế giới này.
Giá cà phê tiếp tục tăng cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi hạn hán và nguồn cung ít càng làm cho giá loại quả này khó có thể giảm trong thời gian ngắn. Ảnh: Getty Images
Theo các nhà phân tích, đà tăng giá cà phê phá kỷ lục không có dấu hiệu chậm lại, đồng thời có một số chuyên gia cảnh báo, rằng có thể mất nhiều năm để một trong những mặt hàng được giao dịch nhiều nhất thế giới này phục hồi.
Giá cà phê tương lại, với dòng Arabica hợp đồng giao hàng tháng 3 hiện đã đạt mức cao mới trong ngày là 348,35 cent/pound (tương đương khoảng 180.000 đồng/1kg), đạt mức cao nhất trong gần 50 năm. Dù đã cắt giảm một số khoản tăng, nhưng cho đến nay, hợp đồng cà phên tương lai này vẫn tăng tới 70%.
Lần gần nhất giá hạt cà phê arabica, loại cà phê phổ biến nhất thế giới, đạt mức cao như vậy là vào năm 1977 khi tuyết rơi phá hủy nhiều diện tích đồn điền trồng cà phê ở Brazil.
Nổi tiếng với hương vị êm dịu và ngọt ngào, hạt cà phê arabica chiếm từ 60% - 70% thị trường cà phê toàn cầu. Chúng thường được sử dụng trong cà phê espresso và các loại cà phê pha chế khác.
Bối cảnh hạn hán và nhiệt độ cao, cùng với sự phụ thuộc toàn cầu vào nguồn cung từ một số ít khu vực, được coi là những động lực chính dẫn đến đợt tăng giá gần đây.
Trong khi đó, giá cà phê Robusta tương lai cũng tăng lên mức cao kỷ lục mới vào cuối tháng 11. Hạt cà phê Robusta nổi tiếng với hương vị đậm đà và đắng, thường được dùng trong các loại cà phê pha sẵn.
Đợt tăng giá bất thường của cà phê, được coi là mặt hàng được giao dịch nhiều thứ hai theo khối lượng, sau dầu thô, diễn ra trong bối cảnh lo ngại về vụ mùa năm 2025 ở Brazil, quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới.
Các nhà phân tích cho rằng thời tiết trồng trọt kém ở Brazil cũng đồng nghĩa với việc giá cà phê có thể phải mất một thời gian dài mới có thể giảm xuống.
Trong một báo cáo nghiên cứu được công bố vào ngày 29/11, chuyên gia kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, ông David Oxley, cho biết: “Lịch sử cho thấy giá cà phê sẽ chỉ giảm khi nguồn cung được cải thiện và lượng dự trữ được bổ sung”.
Theo vị chuyên gia này, thì đây là một quá trình có thể mất nhiều năm chứ không phải vài tháng để giá cà phê có thể giảm.
Cà phê vốn là thức uống chính của hàng tỷ người trên thế giới, nhu cầu về cà phê đã tăng mạnh trong những năm gần đây do mức tiêu thụ ngày càng tăng ở Trung Quốc. Tuy nhiên, sản lượng vẫn chưa theo kịp.
Các chuyên gia tại Ngân hàng Saxo, cho biết: “Giống như ca cao, cà phê được trồng ở một dải nhiệt đới tương đối hẹp, với các nhà sản xuất chính bao gồm Brazil, Việt Nam, Colombia và Ethiopia. Cà phê đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết bất lợi, đặc biệt là ở Brazil và Việt Nam, nơi chiếm khoảng 56% sản lượng toàn cầu”.
Trong báo cáo thường niên mới đây, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), cho biết dự kiến sản lượng cà phê của Brazil trong năm tiếp thị 2024/2025 sẽ đạt 66,4 triệu (60 kg/bao) bao, gồm 45,4 triệu bao arabica và 21 triệu bao robusta.
USDA dự báo mức sản lượng cà phê sẽ giảm 5,8% so với dự báo trước đó, do thời tiết bất thường ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của cây cà phê, đặc biệt là cây arabica.
Trong khi đó, chia sẻ với CNBC, người đứng đầu thị trường hàng hóa nông sản tại Rabobank, ông Carlos Mera, cho biết: “Tại Brazil, đây sẽ là vụ thu hoạch arabica thứ 5 liên tiếp không đạt kỳ vọng vì thời tiết bất lợi”. Do đó, ông Mera cho rằng sẽ rất khó để đo lường chính xác, nhưng ngành này ngày càng lo ngại rằng thời tiết khắc nghiệt có thể ngăn cản sự phát triển bình thường của cây cà phê.
Vì vậy, giá cà phê “chắc chắn có thể tăng cao hơn nữa” so với mức kỷ lục hiện tại.
Trước tình hình giá cà phê tăng cao, các nhà phân tích cho rằng việc các nhà sản xuất cà phê phải chuyển chi phí cho người tiêu dùng là điều gần như không thể tránh khỏi để hạn chế tác động đến lợi nhuận của họ.
Tháng trước, Nestle, nhà sản xuất cà phê lớn nhất thế giới, sở hữu các thương hiệu hàng đầu như Nescafé và Nespresso, đã tuyên bố rằng họ sẽ tiếp tục tăng giá và sản xuất các gói nhỏ hơn để bù đắp tác động của việc giá tăng cao.
Hãng này cho biết “Giống như mọi nhà sản xuất khác, chúng tôi đã chứng kiến chi phí cà phê tăng đáng kể, khiến việc sản xuất sản phẩm của chúng tôi trở nên đắt đỏ hơn nhiều”.
Minh Đức