Chứng khoán ACBS dự kiến giá nguyên vật liệu vẫn sẽ biến động nhiều trong ngắn hạn dẫn tới biên lợi nhuận của các công ty trong ngành tiêu dùng cũng sẽ không ổn định và sẽ phân hóa.
Tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân là động lực tăng trưởng chính của ngành Tiêu dùng
Việt Nam là một trong những quốc gia ghi nhận tăng trưởng kinh tế ổn định với tỷ lệ tăng trưởng kép của GDP đạt 5% trong 20 năm qua. Ngay cả trong giai đoạn 2020 và 2021, tuy bị ảnh hưởng bởi việc chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn do dịch Covid-19, Việt Nam vẫn ghi nhận mức tăng trưởng GDP lần lượt là 2,9% và 2,6%.
Điều kiện kinh tế ổn định đã giúp cho ngành Tiêu dùng duy trì tăng trưởng ổn định trước dịch Covid-19 với mức tiêu dùng của người dân đạt 112,1 tỷ USD trong năm 2019. Ngay cả trong những năm bị Covid-19 ảnh hưởng thì mức tiêu dùng của người dân vẫn ghi nhận tăng trưởng, mặc cho những biện pháp giãn cách đang được áp dụng trong giai đoạn này.
Qua năm 2022, với nền kinh tế hồi phục trên diện rộng nhờ vào tiến độ tiêm vắc-xin và việc nới bỏ các biện pháp giãn cách, mức tăng trưởng tiêu dùng của người dân Việt Nam được dự kiến là 5,7%, tương ứng với mức tăng trưởng GDP là 6,8% cho năm nay.
Tăng trưởng kinh tế và thu nhập trong thời gian dài đã giúp người tiêu dùng luôn tự tin.
Theo khảo sát của Nielsen, Việt Nam luôn được xếp hạng cao trong top 10 thế giới theo chỉ số Độ tự tin của người Tiêu dùng.
Việt Nam luôn được xếp hạng cao trong top 10 thế giới theo chỉ số Độ tự tin của người Tiêu dùng
Tăng trưởng doanh thu đều đặn cùng với việc người tiêu dùng tự tin cao dẫn đến việc mức tiêu dùng tăng nhanh.
Theo thống kê của McKinsey, trong năm 2000, dưới 10% dân số được xếp vào tầng lớp tiêu dùng – tầng lớp tiêu hơn 11 đô Mỹ một ngày. Hiện nay, tầng lớp tiêu dùng đã chiếm 40% dân số và dự kiến sẽ chiếm 75% vào năm 2030.
Cùng với nền kinh tế tăng trưởng thì đô thị hóa cũng là một động lực giúp tăng trưởng mức tiêu dùng khi mà dân cư thành thị dự kiến sẽ chiếm 44% tổng dân số vào năm 2030 từ mức 37% trong năm 2020.
McKinsey cũng dự báo rằng 90% tổng tiêu thụ sẽ đến từ khu đô thị trong thập kỷ tới.
Mức ảnh hưởng của hàng hóa tăng giá cả cũng như lạm phát sẽ ảnh hưởng khác nhau tùy từng công ty
Qua năm 2022, các công ty trong Ngành Tiêu dùng chủ yếu bị ảnh hưởng bởi giá hàng hóa tăng cao và lạm phát. Nhìn chung, ảnh hưởng từ việc tăng giá hàng hóa hay giá đầu vào có thể được chuyển qua cho người tiêu dùng bằng cách tăng giá bán. Tuy vậy, sẽ có một số công ty có thể thực hiện việc này dễ dàng hơn so với các công ty khác. ACBS đã đánh giá biên lợi nhuận của một số công ty trong ngành FMCG để so sánh.
Đối với VNM, biên lợi nhuận của công ty đã giảm bắt đầu từ quý 1/2021 khi giá nguyên vật liệu tăng. Do VNM thường chốt trước giá nguyên vật liệu 3 đến 6 tháng nên dễ chịu ảnh hưởng bởi việc giá nguyên vật liệu tăng hơn. Tuy công ty đã tăng giá bán thành phẩm nhưng vẫn không đủ để bù lại phần giá nguyên vật liệu tăng.
Trong khi đó, biên lợi nhuận gộp của SAB vẫn cải thiện nhờ công ty tăng giá bán hàng trong quý 1 năm 2022 và giá nguyên vật liệu được giữ cho suốt 2022 nhờ công ty đã chốt giá đầu vào cả năm.
Với MCH, công ty vẫn duy trì được biên lợi nhuận gộp nhờ vào chiến lược cao cấp hóa danh mục sản phẩm.
Triển vọng ngắn hạn tương đối phức tạp do bị ảnh hưởng bởi lạm phát và các yếu tố khác
Trong ngắn hạn, nền kinh tế vẫn sẽ chịu ảnh hưởng bới nhiều tố (vd: lạm phát, tình trạng thời tiết khắc nghiệt, chuỗi cung ứng vẫn bị gián đoạn, v.v…). ACBS dự kiến giá nguyên vật liệu vẫn sẽ biến động nhiều trong ngắn hạn dẫn tới biên lợi nhuận của các công ty trong ngành cũng sẽ không ổn định và sẽ phân hóa.
Dù vậy, triển vọng kinh tế chung trong dài hạn vẫn sáng, với tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam kỳ vọng vẫn sẽ duy trì tăng trưởng. Tầng lớp trung lưu mới nổi với tăng trưởng thu nhập sẽ là những động lực chính cho ngành Tiêu dùng phát triển.
Trung Anh