Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, xu hướng ngại cưới, không muốn hoặc sinh ít con đã xuất hiện tại Việt Nam và đặc biệt báo động ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế phát triển. Giá nhà tăng cao chính là một phần nguyên nhân rất lớn, thúc đẩy xu hướng này.
Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết giá nhà tăng cao góp phần thúc đẩy xu hướng nhiều người trẻ lựa chọn cuộc sống không kết hôn, sinh con hay chọn lối sống "double income, no kids" (hai nguồn thu nhập, không con cái).
Bà Phạm Thị Miền - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam thuộc VARS, đánh giá các biện pháp thúc đẩy kết hôn trước 30 tuổi và khuyến khích sinh hiện nay "còn chung chung và khó có tác dụng như mong đợi".
Do đó, bà Miền đề xuất chính sách ưu tiên hỗ trợ mua nhà ở xã hội một lần với cặp vợ chồng sinh đủ hai con.
Giá nhà tăng khiến giới trẻ có xu hướng ngại cưới, không muốn sinh con.
Thực tế, Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ 1/8 đã nới lỏng điều kiện mua nhà ở xã hội. Bởi quy định mới không còn yêu cầu điều kiện cư trú, chỉ nêu một số điều kiện về nhà ở và thu nhập như thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; chưa được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội; chưa được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở dưới mọi hình thức...
Đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội cũng được bổ sung thêm trường hợp là thân nhân liệt sĩ; công chức, viên chức quốc phòng; người làm công tác cơ yếu; học sinh, sinh viên trường chuyên biệt; doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.
Đây không phải lần đầu tiên đề xuất ưu tiên hỗ trợ mua nhà xã hội với vợ chồng sinh đủ hai con được đưa ra.
Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy, có khoảng 400.000 bạn trẻ tham gia khảo sát chọn kết hôn sau tuổi 30 vì vẫn còn những nỗi lo "cơm áo gạo tiền".
VARS cho biết, có nhiều lý do nhưng chủ yếu bắt nguồn từ vấn đề tài chính. Nỗi lo về "cơm áo gạo tiền" bị tác động rất lớn bởi giá nhà. Khi giá nhà tăng cao, giá thuê nhà ở cũng tăng cao, gây áp lực đến chi phí sinh hoạt của người dân.
Nhiều người trẻ có suy nghĩ phải mua được nhà trước khi kết hôn hoặc sinh con, nhưng do giá nhà đất hiện nay tăng vọt, không dễ để mua nên họ phải "cày ngày, cày đêm" để có thể mua nhà cho bằng được mà bỏ qua thời điểm "vàng" để lập gia đình, sinh con.
Thậm chí, tiền thuê nhà, sinh hoạt hàng tháng "nuốt" gần hết lương khiến nhiều cặp vợ chồng trẻ chỉ dám sinh 1 con hoặc trì hoãn việc sinh con.
Đơn cử như ở TP.HCM - nơi có giá nhà cao nhất cả nước, cũng đang là thành phố có độ tuổi kết hôn trễ nhất và mức sinh thấp nhất cả nước.
Giai đoạn 2016-2018, giá nhà tại TP.HCM liên tục tăng cao và lập "đỉnh" mới. Cũng trong khoảng thời gian này, TP.HCM có chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) dẫn đầu cả nước.
Từ năm 2019, khi giá nhà TP.HCM chậm lại thì giá nhà Hà Nội lại liên tục tăng cao. Hà Nội vươn lên trở thành thành phố có chi phí đắt đỏ nhất cả nước. Đến thời điểm hiện tại, diễn biến giá căn hộ tại Hà Nội dường như đang đi theo thị trường TP.HCM vào 5 năm trước.
Thực tế cho thấy, tại TP.HCM giá nhà đã liên tục tăng cao, lập đỉnh mới trong giai đoạn 2016-2018. Cũng trong giai đoạn này, chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) của thành phố dẫn đầu cả nước. Tương tự, từ năm 2019, khi giá nhà TP.HCM tăng trưởng chậm lại, giá nhà tại Hà Nội lại liên tục tăng cao.
Ngoài chính sách ưu tiên mua nhà ở xã hội với cặp vợ chồng sinh đủ hai con, chuyên gia VARS cũng đề xuất Nhà nước nghiên cứu chính sách can thiệp để phát triển nhà ở thương mại vừa túi tiền - chìa khóa giải quyết bài toán "ngại cưới, lười sinh".
Theo VARS, phân khúc này sẽ do các doanh nghiệp phát triển, dựa trên cơ sở lợi nhuận ở mức độ hợp lý do Nhà nước kiểm soát để giải quyết tình trạng nhà ở thương mại vừa túi tiền hoàn toàn vắng bóng tại hai đô thị đặc biệt.
Cụ thể, theo dữ liệu khảo sát của VARS, hơn 80% nguồn cung căn hộ mở bán mới tại Hà Nội và TP. HCM trong nửa đầu năm 2024 là thuộc phân khúc cao cấp trở lên (giá trên 50 triệu đồng một m2).
Thiên An