Giải pháp đảm bảo cung ứng điện mùa nắng nóng

Nắng nóng khiến mực nước tại nhiều hồ thủy điện trên cả nước hầu hết đều trong tình trạng thấp hoặc dưới mực nước chết. EVN cũng đã có báo cáo về tình hình nguy cấp về cung ứng điện, trong đó có nêu trường hợp các tình huống cực đoan, những ngày nắng nóng kéo dài.

Thủy điện thiếu nước

Thời gian vừa qua, tình trạng nắng nóng, hạn hán, thiếu nước đã làm cho các hồ thủy điện ảnh hưởng nghiêm trọng. Riêng tháng 4 và đầu tháng 5 nước về các hồ chỉ đạt dưới 50% trung bình nhiều năm (TBNN), một số hồ chỉ đạt 20% so với TBNN, gây thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng cho các hồ thủy điện. Đến cuối tháng 4, sản lượng điện quy đổi còn lại trong các hồ thủy điện toàn hệ thống thấp hơn 1,6 tỷ kWh so với kế hoạch đã được Bộ Công Thương phê duyệt và thấp hơn 4,1 tỷ kWh so với cùng kỳ năm 2022.

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đến ngày 11/5/2023, có 11/47 hồ thủy điện lớn có mực nước đã về mực nước chết hoặc gần mức nước chết bao gồm: Lai Châu, Trung Sơn, Đồng Nai 2, Buôn Tua Srah, Hương Sơn, Trị An, Ialy, Sông Ba Hạ, Xekaman 1, Đakr Tih, Sê San 4. 

Do thời tiết nắng nóng trên cả nước liên tục trong những ngày gần đây nên nhu cầu sử dụng điện của các hộ sinh hoạt và doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đều đang có xu hướng tăng cao. Điển hình như ngày cao điểm nắng nóng 6/5 vừa qua, mặc dù là ngày nghỉ cuối tuần nhưng nhu cầu điện của hệ thống điện quốc gia đã tăng lên đến gần 895 triệu kWh, cao nhất từ đầu năm đến nay.

EVN cũng đã có cảnh báo tình hình nguy cấp về việc cung ứng điện năm 2023, trong đó có nêu trường hợp các tình huống cực đoan, những ngày nắng nóng kéo dài, mực nước của các hồ thủy điện lớn giảm sâu... thì hệ thống điện sẽ gặp tình trạng rất khó khăn về cung cấp điện.

Theo dự báo, việc vận hành hệ thống điện trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 5, tháng 6 và tháng 7) sẽ rất khó khăn, đặc biệt hệ thống điện miền Bắc phải đối mặt với tình trạng không đáp ứng được phụ tải đỉnh của hệ thống với công suất thiếu hụt lớn nhất khoảng từ 1.600MW đến 4.900MW. Nếu tình hình vẫn tiếp tục diễn biến bất lợi như thời gian qua, lượng nước về các hồ thủy điện và tình hình cung ứng nhiên liệu than/dầu/khí cho các nhà máy điện không được cải thiện, hệ thống thống điện sẽ rơi vào tình huống nguy cấp, ảnh hưởng rất lớn đến việc cung ứng điện cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân.

Trước đó, ngày 28/4/2023, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng đã có văn bản báo cáo Bộ Công Thương về tình hình nguy cấp về cung ứng điện, trong đó có nêu trường hợp các tình huống cực đoan, những ngày nắng nóng kéo dài, mức nước của các hồ thủy điện lớn giảm sâu,... thì hệ thống điện miền Bắc sẽ gặp tình trạng rất khó khăn về cung cấp điện.

Bên cạnh đó, cũng tại văn bản này, EVN cũng kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp cấp bách để khắc phục các khó khăn về cung cấp điện, không chỉ với mùa nắng nóng năm 2023 mà còn đối với những năm tới đây.

Giải pháp đảm bảo cung ứng điện

Theo Ông Trịnh Quốc Vũ - Phó Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững (Bộ Công Thương), trước tình hình diễn biến thị trường năng lượng thế giới tăng cao và thời tiết đang diễn biến cực đoan do hiện tượng El Nino, bên cạnh việc các cấp, các ngành nỗ lực đảm bảo cung ứng điện cho phát triển kinh tế xã hội thì các giải pháp sử dụng điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả đóng một vai trò rất quan trọng.

Ngay từ đầu mùa khô năm 2023 này, Bộ Công Thương đã có những chỉ đạo và chương trình hành động để thúc đẩy chương trình tiết kiệm điện ở các địa phương; phối hợp với các bộ, ngành, các chính quyền địa phương và với các khách hàng sử dụng điện, nhất là khách hàng sử dụng điện lớn để quán triệt, tăng cường công tác tiết kiệm điện trên toàn quốc. 

Ông Trịnh Quốc Vũ cho biết, Bộ Công Thương sẽ xây dựng và sớm ban hành các cơ chế thúc đẩy, khuyến khích sử dụng năng lượng, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Cùng với đó, có chính sách thúc đẩy chuyển dịch thị trường tiêu thụ các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng.

Để đảm bảo cung ứng điện trong năm 2023, đặc biệt trong mùa nắng nóng, Bộ Công Thương vừa có Tờ trình kiến nghị Thủ tướng ban hành một Chỉ thị về tăng cường tiết kiệm điện cho giai đoạn từ nay đến 2025 với những biện pháp triển khai mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn nữa nhằm giúp đảm bảo cung ứng điện, đảm bảo mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và đạt được các chỉ tiêu của Chính phủ đề ra là đạt được mức phát thải đỉnh vào năm 2030, hướng đến phát thải ròng bằng không vào năm 2050 như cam kết của Việt Nam tại Hội nghị Hội nghị COP26.

Một trong những công tác trọng tâm, ưu tiên trong giai đoạn ngắn hạn là việc thanh tra, kiểm tra các cơ sở sử dụng năng lượng, đặc biệt là cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm và đối với các cơ quan quản lý nhà nước Trung ương, địa phương để quán triệt về tinh thần tiết kiệm điện.

Ông Nguyễn Đình Thắng - Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, năm 2022 Hà Nội có mức tiêu thụ năng lượng đứng đầu toàn quốc. Vấn đề cân đối nguồn điện, sử dụng năng lượng và sử dụng điện đặt ra nhiều thách thức. Do đó, năm 2023, thành phố đặt mục tiêu nâng cao tuyên truyền vận động tiết kiệm điện so với những năm trước đây.

Theo ông Thắng, trong năm 2023, Hà Nội đặt mục tiêu tiết kiệm từ 1,7 - 2,2% tổng năng lượng tiêu thụ trên địa bàn thành phố; 65% doanh nghiệp phụ tải trọng điểm có cam kết sử dụng tiết giảm điện theo biểu đồ mà ngành Điện đã xây dựng; 75% các doanh nghiệp, các khu công nghiệp, các cụm công nghiệp chuyển đổi dần các công nghệ lạc hậu, sử dụng nhiều năng lượng sang các công nghệ mới đem lại sản phẩm tốt hơn và dùng năng lượng ít hơn trong tất cả các ngành liên quan đến công nghiệp.

N.Vũ