Grab bị rà soát chính sách giá, phí: Những vấn đề nào đang được đặt ra?

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đang rà soát, xác minh các phản ánh liên quan đến chính sách giá cước, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ của Grab sau khi tiếp nhận kiến nghị từ một số đối tác tài xế. Việc cơ quan quản lý yêu cầu Grab cùng các nền tảng gọi xe khác cung cấp thông tin đặt ra yêu cầu minh bạch hơn về cách hình thành giá và phân bổ doanh thu trên thị trường gọi xe công nghệ.

Từ phản ánh của tài xế đến động thái rà soát của cơ quan quản lý

Ngày 8/9/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (UBCTQG) đã có giấy mời làm việc và văn bản đề nghị Công ty TNHH Grab cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến chính sách giá cước, phí, chiết khấu và các khoản khấu trừ áp dụng đối với khách hàng và đối tác tài xế. Cùng với Grab, một số doanh nghiệp khác cung ứng dịch vụ gọi xe qua ứng dụng tại Việt Nam cũng được đề nghị cung cấp thông tin để phục vụ việc rà soát, đánh giá.

Theo UBCTQG, các phản ánh được tiếp nhận từ một số cá nhân là đối tác tài xế Grab, tập trung vào giá cước áp dụng đối với hành khách, các khoản phí, chiết khấu và khấu trừ mà tài xế phải chịu khi cung ứng dịch vụ thông qua nền tảng.

Một trong những vấn đề được phản ánh là giá cước của một số chuyến xe được cho là ở mức thấp hoặc có xu hướng giảm, trong khi tài xế vẫn phải tự trang trải nhiều chi phí như nhiên liệu, bảo dưỡng và khấu hao phương tiện. Phần doanh thu thực nhận sau khi tính các khoản phí, chiết khấu hoặc nghĩa vụ liên quan vì thế trở thành vấn đề được tài xế quan tâm.

Một số phản ánh cũng đề nghị làm rõ cách xác định và điều chỉnh giá cước, cách tính phí, mức chiết khấu, các khoản khấu trừ cũng như cơ chế thông báo khi những chính sách này thay đổi. Đây là những nội dung mà UBCTQG đang yêu cầu Grab cung cấp tài liệu để có cơ sở xem xét.

Động thái của cơ quan quản lý diễn ra trong lúc tranh luận về thu nhập của tài xế Grab xuất hiện trên nhiều diễn đàn, mạng xã hội. Một số nhóm tài xế kêu gọi tắt ứng dụng, ngừng nhận chuyến trong hai ngày 12-13/9, với lý do cho rằng giá cước và tỷ lệ phân bổ doanh thu hiện nay chưa phù hợp với chi phí vận hành.

Tuy nhiên, đây là các phản ánh và ý kiến của một bộ phận tài xế, không thể dùng để đại diện cho toàn bộ hoạt động trên nền tảng. Grab cũng cho biết hoạt động vận hành vẫn diễn ra bình thường và các chỉ số về chất lượng dịch vụ, hoạt động của đối tác tài xế và nền tảng được doanh nghiệp cho biết vẫn ổn định.

Một điểm đáng chú ý khác là cách gọi các khoản tiền bị trừ trong mỗi chuyến xe. Theo tài liệu Grab từng công bố, khoản "Phí sử dụng ứng dụng" được khấu trừ từ doanh thu chuyến xe của đối tác và thường được tài xế gọi là "chiết khấu". Tuy nhiên, khoản này không đồng nghĩa với toàn bộ số tiền bị khấu trừ bởi thu nhập thực nhận còn có thể liên quan đến thuế, phí cầu đường, phụ phí và các khoản khác tùy từng dịch vụ.

Chính sự khác nhau giữa giá khách hàng thanh toán, doanh thu chuyến xe, các khoản phải khấu trừ và thu nhập cuối cùng của tài xế khiến việc công khai, minh bạch cách tính trở thành vấn đề quan trọng.

Ở góc độ pháp lý, việc UBCTQG yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin hiện mới là một bước trong quá trình rà soát, xác minh. Cơ quan này cho biết sẽ tiếp tục thu thập, kiểm tra thông tin và đánh giá sự việc; chỉ khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh mới tiến hành điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Điều đó cũng có nghĩa chưa thể khẳng định những phản ánh về giá cước, chiết khấu hay thu nhập của tài xế là hành vi vi phạm pháp luật. Kết luận cuối cùng còn phụ thuộc vào dữ liệu, hợp đồng, chính sách giá và cách thức áp dụng thực tế mà doanh nghiệp cung cấp cho cơ quan quản lý.

Minh bạch giá, phí trở thành bài toán lớn của thị trường gọi xe

Việc UBCTQG đồng thời đề nghị một số doanh nghiệp gọi xe khác cung cấp thông tin cho thấy phạm vi rà soát không chỉ tập trung vào một doanh nghiệp. Đây là động thái nhằm có thêm cơ sở nhìn nhận chính sách giá và phí trên thị trường, thay vì chỉ dựa vào một vài trường hợp riêng lẻ.

Với mô hình gọi xe công nghệ, giá khách hàng thanh toán không đơn giản là khoản tiền chuyển trực tiếp cho tài xế. Đằng sau một chuyến đi còn có chi phí vận hành nền tảng, các khoản phí sử dụng ứng dụng, thuế và trong một số trường hợp là các khoản phụ phí hoặc tiền thưởng theo chương trình.

Bởi vậy, điều người dùng và tài xế quan tâm không chỉ là một cuốc xe có giá bao nhiêu, mà còn là giá đó được xác định như thế nào, những khoản nào được cộng vào hoặc khấu trừ và số tiền cuối cùng mỗi bên thực nhận là bao nhiêu.

Đối với tài xế, mức doanh thu trên ứng dụng cần được đặt cạnh chi phí thực tế để đánh giá hiệu quả làm việc. Một cuốc xe có giá trị cao với khách hàng chưa đồng nghĩa tài xế nhận được khoản tương ứng. Ngược lại, việc chỉ nhìn vào số tiền tài xế nhận được cũng chưa đủ để kết luận nền tảng đang thu phần chênh lệch bất hợp lý nếu chưa tính đầy đủ các nghĩa vụ và chi phí cấu thành.

Đó là lý do việc rà soát chính sách giá, phí cần dựa trên dữ liệu tổng thể, bao gồm cách thiết lập giá, các điều khoản áp dụng, cách thông báo thay đổi chính sách và cơ chế phân bổ các khoản thu giữa những chủ thể tham gia.

Ở góc độ thị trường, tính minh bạch càng trở nên quan trọng khi nền tảng gọi xe giữ vai trò trung gian giữa khách hàng và tài xế. Khi một nền tảng đồng thời quyết định thuật toán ghép chuyến, hiển thị giá, áp dụng các khoản phí và tổ chức thanh toán, thông tin về cách hình thành doanh thu trở thành cơ sở để các bên đánh giá tính hợp lý của giao dịch.

Trong trường hợp cơ quan quản lý sau quá trình xác minh nhận thấy có dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh, việc điều tra và xử lý sẽ được thực hiện theo quy định. Ngược lại, nếu chưa có căn cứ về hành vi vi phạm, việc rà soát vẫn có thể giúp làm rõ những điểm chưa minh bạch trong cách doanh nghiệp xây dựng và công bố chính sách.

Vụ việc hiện nay cũng diễn ra sau một quyết định xử phạt khác đối với Grab. Tháng 8/2026, UBCTQG đã xử phạt Công ty TNHH Grab 1,36 tỷ đồng do xác định 6 hành vi vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trong đó có các nội dung liên quan đến sử dụng thông tin người tiêu dùng, điều kiện giao dịch chung, hoạt động quảng bá qua người có ảnh hưởng và hiển thị kết quả phản hồi, đánh giá.

Hai vụ việc cần được phân biệt rõ. Quyết định xử phạt 1,36 tỷ đồng là kết quả của một vụ việc đã được cơ quan quản lý xác định hành vi vi phạm và ra quyết định xử phạt. Trong khi đó, việc rà soát chính sách giá, phí hiện nay mới đang ở giai đoạn thu thập, xác minh thông tin và chưa đồng nghĩa với việc Grab đã bị kết luận vi phạm pháp luật cạnh tranh.

Với thị trường gọi xe công nghệ, vấn đề lớn hơn sau đợt rà soát có thể nằm ở cách các nền tảng xây dựng chính sách giá và phân bổ doanh thu sao cho vừa bảo đảm khả năng vận hành, vừa tạo được sự minh bạch với tài xế và người tiêu dùng.

Nếu chính sách giá, phí và các khoản khấu trừ được công khai rõ ràng, người dùng có thể hiểu vì sao một chuyến xe có mức giá nhất định, còn tài xế biết rõ phần doanh thu mình được nhận và các khoản nghĩa vụ phải thực hiện. Khi đó, tranh chấp sẽ có cơ sở để được giải quyết bằng dữ liệu và điều khoản giao dịch thay vì những con số được chia sẻ riêng lẻ trên mạng xã hội.

Ngược lại, nếu cách tính thiếu minh bạch hoặc việc thay đổi chính sách không được thông báo đầy đủ, áp lực không chỉ dồn lên thu nhập của tài xế mà còn có thể ảnh hưởng tới niềm tin của người dùng và chất lượng cạnh tranh trên thị trường.

Vì vậy, điểm đáng chờ đợi từ quá trình rà soát lần này không chỉ là câu trả lời về một mức chiết khấu hay một nhóm giá cước cụ thể. Quan trọng hơn là thị trường sẽ có thêm cơ sở để nhìn rõ cách giá được hình thành, doanh thu được phân bổ và trách nhiệm của các nền tảng đối với những bên cùng tham gia hệ sinh thái gọi xe.

Trong khi chờ kết quả xác minh của cơ quan quản lý, các phản ánh của tài xế vẫn cần được nhìn nhận đúng phạm vi và kiểm chứng bằng dữ liệu. Đối với doanh nghiệp, việc chủ động rà soát chính sách giá, phí, chiết khấu và khấu trừ, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp quy định sẽ là cách thiết thực để giảm tranh chấp và duy trì niềm tin trên thị trường.

Đinh Toàn