Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng Hà Nội tăng gần 15% trong 8 tháng đầu năm. Tuy nhiên, doanh thu tăng không đồng nghĩa người dân mua nhiều hơn tương ứng, bởi giá cả cũng góp phần làm hóa đơn lớn hơn. Nhìn vào từng nhóm hàng cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển khá rõ giữa thực phẩm, hàng thiết yếu và những khoản mua sắm có giá trị lớn.
Tiền chi cho thực phẩm, đồ gia dụng cùng tăng
Bức tranh tiêu dùng của Hà Nội đang sáng hơn so với cùng kỳ năm trước. Tháng 8/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn đạt khoảng 95,5 nghìn tỷ đồng, tăng 2,1% so với tháng trước và tăng 16,3% so với cùng kỳ.
Lũy kế 8 tháng, con số này đạt khoảng 708,2 nghìn tỷ đồng, tăng 14,9%. Riêng bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 455 nghìn tỷ đồng, chiếm hơn 64% tổng mức và tăng 17,1%.
Đáng chú ý, hầu hết nhóm hàng lớn đều ghi nhận doanh thu tăng hai chữ số. Đá quý, kim loại quý tăng 29,9%; xăng dầu tăng 19,7%; gỗ và vật liệu xây dựng tăng 18,2%; lương thực, thực phẩm tăng 16,5%; ô tô con tăng 15,8%.
Đồ dùng, dụng cụ và trang thiết bị gia đình tăng 15,1%, hàng may mặc tăng 14,5%. Những con số này cho thấy tiền của người tiêu dùng Hà Nội không chỉ chảy mạnh hơn vào bữa ăn hằng ngày mà còn đi vào đồ gia dụng, quần áo, phương tiện và sửa chữa nhà cửa.
Tuy nhiên, cảm nhận từ từng gia đình lại không hoàn toàn giống với tốc độ tăng của doanh thu bán lẻ. Chị Nguyễn Thu Hương, sống tại phường Hoàng Mai, cho biết số tiền gia đình dành cho thực phẩm mỗi tháng đã tăng đáng kể so với năm ngoái, dù lượng hàng mua gần như không thay đổi.
“Trước đây khoảng 5-6 triệu đồng là đủ tiền thực phẩm cho cả nhà trong một tháng, hiện nhiều tháng phải hơn 6 triệu đồng. Thịt, cá, rau, hoa quả, sữa, đồ ăn sáng mỗi thứ tăng một chút, cộng lại thành khoản khá lớn. Vì vậy, tôi thấy mình chi nhiều tiền hơn chứ chưa chắc đã mua nhiều hơn”, chị Hương chia sẻ.
Tháng 8/2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn TP Hà Nội đạt khoảng 95,5 nghìn tỷ đồng
Thực phẩm chính là nhóm đáng chú ý trong cơ cấu bán lẻ khi doanh thu 8 tháng tăng 16,5%. Đây là nhóm gắn trực tiếp với chi tiêu thường xuyên và rất khó cắt bỏ của mỗi gia đình.
Nhưng doanh thu tăng 16,5% không thể hiểu đơn giản rằng người Hà Nội mua thêm tương ứng từng ấy thịt, cá, rau, gạo hay thực phẩm chế biến. Số liệu bán lẻ được tính theo giá hiện hành nên chịu tác động đồng thời của lượng hàng tiêu thụ và giá bán.
Chẳng hạn, một gia đình trước đây chi 5 triệu đồng mỗi tháng cho thực phẩm, nay phải bỏ 5,5 triệu đồng để duy trì gần như cùng một giỏ hàng thì doanh thu bán lẻ đã tăng 10%, dù lượng hàng thực tế gần như không thay đổi.
Trong khi đó, nhóm đồ dùng, dụng cụ và trang thiết bị gia đình tăng 15,1%. Đây là nhóm hàng đáng chú ý bởi phần lớn sản phẩm không phải khoản chi bắt buộc hằng ngày. Người tiêu dùng có thể trì hoãn việc thay tivi, tủ lạnh, máy giặt hoặc đồ gia dụng nếu thu nhập và tài chính gia đình gặp khó khăn.
Hàng may mặc cũng tăng 14,5%. Việc quần áo, đồ dùng gia đình và một số mặt hàng tiêu dùng lâu bền cùng tăng hai chữ số phần nào cho thấy sức mua đã mở rộng ra ngoài nhóm nhu cầu thiết yếu.
Chi nhiều hơn chưa chắc mua nhiều hơn
Một trong những điểm cần lưu ý khi nhìn vào mức tăng 14,9% của thị trường Hà Nội là sự khác biệt giữa “doanh thu tăng” và “sức mua thực tăng”.
Với xăng dầu, đá quý hay kim loại quý, biến động giá có thể khiến doanh thu thay đổi mạnh mà không phản ánh tương ứng lượng hàng người dân mua. Với thực phẩm, giá cả cũng đóng vai trò đáng kể. Trong khi đó, các nhóm như thời trang, đồ gia dụng hay một phần hàng tiêu dùng lâu bền có thể phản ánh rõ hơn khả năng mở rộng chi tiêu.
Anh Trần Minh Đức, một nhân viên văn phòng sống tại phường Hoàn Kiếm, cho biết gia đình vẫn mua thêm một số thiết bị gia dụng trong năm nay nhưng phần lớn chờ các đợt giảm giá.
“Nhà tôi vừa thay máy giặt và mua thêm máy hút bụi nhưng đều chọn lúc siêu thị có chương trình khuyến mại. Những món vài triệu đến hơn chục triệu đồng giờ chúng tôi thường xem giá trên mạng trước, so giữa vài nơi rồi mới mua. Thu nhập có tăng nhưng các khoản sinh hoạt cũng tăng nên không còn kiểu thấy thích là mua”, anh Đức nói.
Cách mua sắm này đang trở nên phổ biến hơn khi người tiêu dùng có nhiều công cụ so sánh giá giữa siêu thị, cửa hàng và sàn thương mại điện tử. Một sản phẩm có thể được theo dõi trong nhiều ngày, thậm chí vài tuần trước khi người mua quyết định xuống tiền.
Bởi vậy, doanh thu đồ gia dụng hay thời trang tăng không nhất thiết đồng nghĩa tâm lý tiêu dùng đã hoàn toàn chuyển sang thoải mái. Một phần sức mua được kích hoạt bởi giảm giá, khuyến mại, voucher và các chương trình kích cầu.
So với năm trước, tốc độ tăng của nhiều nhóm hàng tại Hà Nội đang cao hơn. Trong 8 tháng năm 2025, bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 387,9 nghìn tỷ đồng, tăng 12,2%. Khi đó, đồ dùng và trang thiết bị gia đình tăng 9,7%; hàng may mặc tăng 11,3%; ô tô con tăng 10,8% và xăng dầu tăng 11,2%.
Năm nay, mức tăng tương ứng đã lên 15,1%, 14,5%, 15,8% và 19,7%. Điều này cho thấy không chỉ quy mô thị trường lớn hơn mà tốc độ tăng đã lan sang nhiều nhóm hàng.
Dòng tiền của người dân cũng không chỉ đi vào quầy hàng. Trong 8 tháng, doanh thu lưu trú, ăn uống của Hà Nội đạt khoảng 97,8 nghìn tỷ đồng, tăng 14,4%; du lịch lữ hành đạt 25,2 nghìn tỷ đồng, tăng 13,8%; các dịch vụ khác đạt khoảng 130,2 nghìn tỷ đồng, tăng 8,6%.
Cơ cấu này cho thấy “giỏ tiêu dùng” đang rộng hơn. Bên cạnh ăn uống và những mặt hàng phục vụ sinh hoạt hằng ngày, một bộ phận người dân tiếp tục dành tiền cho du lịch, ăn ngoài, mua sắm đồ gia dụng và các nhu cầu không thiết yếu.
Tuy nhiên, xu hướng săn khuyến mại vẫn rất rõ. Trước dịp Quốc khánh 2/9, nhiều hệ thống bán lẻ tại Hà Nội đồng loạt triển khai giảm giá và tăng dự trữ hàng thiết yếu. Việc các chương trình giảm giá lớn liên tục xuất hiện cũng cho thấy doanh nghiệp vẫn phải cạnh tranh mạnh để kéo người mua mở ví.
Thị trường vì thế xuất hiện một trạng thái khá đặc biệt: tổng tiền người dân bỏ ra tăng nhanh nhưng sự cân nhắc đối với từng món hàng cũng lớn hơn.
Phía sau mức tăng 14,9% không phải một bức tranh đồng nhất. Lương thực, thực phẩm tiếp tục chiếm phần quan trọng trong ngân sách gia đình và chịu ảnh hưởng đáng kể của giá cả. Trong khi đó, đồ gia dụng, thời trang, ô tô và dịch vụ cho thấy dòng tiền đang mở rộng sang các nhu cầu cao hơn.
Vì vậy, để trả lời câu hỏi người Hà Nội có thực sự “mua khỏe” hơn hay không, doanh thu bán lẻ mới chỉ là một nửa câu chuyện. Phần còn lại nằm ở lượng hàng thực tế được mua sau khi loại trừ yếu tố tăng giá và, quan trọng hơn, là mỗi gia đình đang phải bỏ thêm bao nhiêu tiền để duy trì chính giỏ hàng của mình.
Anh Đào