Hà Nội vừa triển khai Đề án "Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử", hướng tới xây dựng hệ sinh thái mua sắm trực tuyến an toàn, minh bạch, tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh số.
UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 3732/QĐ-UBND phê duyệt Đề án "Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử thành phố Hà Nội". Đây được xem là bước đi nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực thương mại, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại điện tử.
Theo Đề án, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng mô hình tiêu dùng số do thành phố chủ trì, tạo lập môi trường mua sắm trực tuyến minh bạch, an toàn, có khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm và cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh của người tiêu dùng. Bên cạnh đó, hệ thống còn hướng đến việc hình thành cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý, dự báo và cảnh báo rủi ro trên thị trường.
Khách hàng mua sắm tại siêu thị GO! Thăng Long. Ảnh minh hoạ/TL.
Đến năm 2028, thành phố đặt mục tiêu thu hút khoảng 500 chủ thể tham gia hoặc kết nối vào mô hình; đưa 1.000 sản phẩm lên gian hàng số hoặc chuyên mục liên kết; tối thiểu 80% sản phẩm được gắn mã truy xuất nguồn gốc hoặc mã định danh phù hợp. Đồng thời, 100% chủ thể tham gia sẽ được hướng dẫn công khai đầy đủ các thông tin bắt buộc theo quy định.
Đề án cũng hướng tới nâng cao hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng khi phấn đấu 90% phản ánh, khiếu nại được phân loại và chuyển xử lý đúng thời hạn, 70% vụ việc được phản hồi theo thời gian công bố. Song song với đó, Hà Nội sẽ tổ chức 20 chương trình đào tạo, tập huấn, xây dựng hệ thống Dashboard phục vụ công tác điều hành và hướng tới mức độ hài lòng của các chủ thể tham gia đạt từ 80% trở lên.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đề án là xây dựng bộ quy tắc vận hành thống nhất cho mô hình bảo trợ thương mại điện tử. Quy chế sẽ quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp nền tảng, sàn thương mại điện tử cũng như các tổ chức, cá nhân kinh doanh; đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý các vấn đề phát sinh.
Về hạ tầng công nghệ, Hà Nội lựa chọn phương án tận dụng và kết nối với các nền tảng số hiện có thay vì đầu tư mới, tránh chồng chéo và lãng phí nguồn lực. Thành phố cũng sẽ xây dựng chuyên trang hoặc module "Gian hàng số Thủ đô", nơi công khai thông tin về các chủ thể kinh doanh, sản phẩm đủ điều kiện, dữ liệu truy xuất nguồn gốc, chính sách đổi trả và kênh tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng.
Đề án đặc biệt chú trọng công tác phòng, chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và gian lận thương mại. Trong giai đoạn thí điểm, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội được giao làm đầu mối phối hợp xử lý các vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, gian lận thương mại và quảng cáo sai sự thật. Kết quả kiểm tra, xử lý sẽ được cập nhật vào hệ thống dữ liệu để xây dựng bản đồ rủi ro phục vụ công tác quản lý.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích để hỗ trợ cảnh báo sớm các nguy cơ trên thị trường thương mại điện tử. Các hoạt động truyền thông, đào tạo cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người tiêu dùng và tổ chuyển đổi số cộng đồng cũng sẽ được triển khai nhằm nâng cao nhận thức, khuyến khích kinh doanh minh bạch và tiêu dùng an toàn.
Đáng chú ý, chiến dịch truyền thông với thông điệp "Tiêu dùng số an toàn - chủ thể kinh doanh đạt tiêu chí minh bạch - sản phẩm rõ nguồn gốc" sẽ được triển khai rộng rãi, góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử hiện đại, an toàn và bền vững trên địa bàn Thủ đô.
Nhật Hạ