Trước phản ánh từ một số hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan báo chí liên quan đến việc phải khai báo chi tiết thành phần hóa chất khi làm thủ tục nhập khẩu, Cục Hải quan vừa có thông tin chính thức nhằm làm rõ căn cứ pháp lý, quy trình thực hiện cũng như trách nhiệm của các bên liên quan.
Theo Cục Hải quan, hiện không có quy định nào bắt buộc doanh nghiệp phải khai báo chi tiết 100% thành phần hóa chất trong mọi trường hợp.
Cơ quan này cho biết, thủ tục hải quan đối với mặt hàng hóa chất xuất nhập khẩu đang được thực hiện đồng bộ trên cơ sở pháp luật về hải quan và pháp luật về hóa chất. Khung pháp lý hiện hành gồm Luật Hải quan 2014, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP, cùng Luật Hóa chất 2025 và các nghị định hướng dẫn liên quan như Nghị định số 24/2026/NĐ-CP và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP.
Ảnh minh hoạ/Cục Hải quan.
Cục Hải quan khẳng định, kể từ khi các văn bản mới có hiệu lực, cơ quan này không ban hành thêm bất kỳ hướng dẫn riêng nào làm phát sinh thủ tục hành chính mới. Hoạt động kiểm tra, giám sát chuyên ngành được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định.
Về trách nhiệm khai báo, người khai hải quan phải mô tả đầy đủ thông tin hàng hóa trên tờ khai, bao gồm tên hàng, thành phần, hàm lượng và các đặc tính lý hóa. Đây là cơ sở để cơ quan hải quan xác định mã số hàng hóa, tính thuế và áp dụng chính sách quản lý phù hợp.
Trong trường hợp hồ sơ chưa thể hiện rõ bản chất hàng hóa hoặc thiếu thông tin cần thiết, cơ quan hải quan có quyền yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu kỹ thuật theo quy định.
Cục Hải quan nhấn mạnh, việc yêu cầu cung cấp chi tiết thành phần hóa chất chỉ phát sinh trong một số trường hợp cần thiết, như khi chưa đủ cơ sở xác định hàng hóa có thuộc danh mục hóa chất cấm, hóa chất kinh doanh có điều kiện hoặc cần kiểm soát đặc biệt; đồng thời chưa đủ thông tin về nồng độ, hàm lượng để xác định có thuộc diện miễn giấy phép theo các ngưỡng quy định như 0,1%, 1% hay 5%.
Đối với các tờ khai thuộc diện kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa, nếu doanh nghiệp không cung cấp đủ thông tin, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định nhằm xác định chính xác bản chất hàng hóa trước khi quyết định thông quan.
Ngược lại, với các lô hàng có hồ sơ đầy đủ, rõ ràng, việc thông quan vẫn được thực hiện nhanh chóng theo đúng quy định.
Liên quan đến vấn đề bảo mật bí mật thương mại, Cục Hải quan cho biết các thông tin như Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp chất và mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi thông tin được bảo mật.
Do đó, việc cơ quan hải quan yêu cầu cung cấp các thông tin định danh cơ bản nêu trên để phục vụ công tác quản lý nhà nước là phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành, không vi phạm nguyên tắc bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất.
Theo ghi nhận của cơ quan hải quan, các lô hàng có sự phối hợp, cung cấp thông tin đầy đủ từ phía doanh nghiệp đều được giải quyết thông quan thuận lợi.
Cục Hải quan cho biết đã chủ động tổng hợp các vướng mắc phát sinh để kiến nghị Cục Hóa chất thuộc Bộ Công Thương sớm có ý kiến hướng dẫn thống nhất, làm cơ sở triển khai đồng bộ tại các đơn vị cửa khẩu trong thời gian tới.
Đồng thời, cơ quan này đề nghị các hiệp hội và doanh nghiệp tăng cường phối hợp, nâng cao trách nhiệm trong việc khai báo đầy đủ thông tin hàng hóa nhằm vừa bảo đảm hoạt động thông quan thuận lợi, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực hóa chất có tính đặc thù và yêu cầu kiểm soát chặt chẽ.
Nhật Hạ