iPrice Group đưa ra kết quả khảo sát thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam trên cơ sở nghiên cứu lượng truy cập 50 website dựa theo số liệu của SimilarWeb. Thông tin đáng chú ý trong báo cáo là thống kê tìm kiếm mua hàng việt chỉ chiếm 17%, hàng ngoại nhập chiếm đến 83% số sản phẩm được quan tâm.
Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng TMĐT của Việt Nam, khi Việt Nam nằm trong danh sách các nước có số người sử dụng internet cao nhất thế giới, với tỷ lệ trên 65% vào năm 2020 trong khi trung bình của thế giới chỉ là hơn 51%. Số người dùng internet tại Việt Nam được dự đoán sẽ tăng lên gần 68 triệu người vào năm 2021, chủ yếu thông qua điện thoại thông minh và máy vi tính.
Thời đại “internet of things” tạo nên môi trường mà ở đó người tiêu dùng tiếp xúc với nhiều nguồn thông tin khác nhau về cùng một sản phẩm, dịch vụ tốt với mức giá ưu đãi nhất, đã hình thành văn hóa tiết kiệm, so sánh, xuất xứ, giá trị của NTD.
Để có kết quả chính xác về bản đồ TMĐT ở Việt Nam, bộ phận nghiên cứu iPrice Insights trụ sở Malaysia nền đã phân tích gần 1 triệu lượt click trên nền tảng iprice.vn trong vòng 12 tháng qua, từ đó tìm ra sự khác biệt giữa các sản phẩm mang thương hiệu Việt so với sản phẩm có thương hiệu từ nước ngoài trên 4 sàn TMĐT đa ngành phổ biến nhất là Shopee Việt Nam, Lazada Việt Nam, Tiki và Sendo.
“iPrice đã phát hiện ra thực tế là các sản phẩm mang thương hiệu Việt chỉ chiếm trung bình 17% các mặt hàng được tìm mua trên sàn TMĐT trong năm 2020 và nửa đầu 2021. Ngược lại, có đến 83% số sản phẩm được quan tâm nhất trên các sàn TMĐT là hàng ngoại nhập”. Kết quả báo cáo chỉ rõ.
Lý giải nguyên nhân hàng việt lép vế trước đối thủ ngoại, iPrice cho rằng doanh nghiệp Việt chưa tận dụng kênh phân phối này để tiêu thụ,quảng bá sản phẩm.
Theo thống kê, tỷ lệ hàng hóa mang thương hiệu Việt trong top 1200 sản phẩm bán chạy chỉ chiếm 20% trong thời điểm dịch năm 2020. Trong đó, khi so sánh giữa các sàn, thương hiệu Việt được tìm mua nhiều nhất trên sàn TMĐT Sendo với tận 25% trong số 300 sản phẩm phổ biến trên sàn Sendo là hàng Việt Nam, theo sau là Tiki (23%), Lazada Việt Nam (18%) và Shopee Việt Nam (13%).
Hàng Việt lép vế trước hàng ngoại nhập trên sàn TMĐT Việt Nam
Đến nửa năm 2021, các mặt hàng thuộc thương hiệu trong nước chỉ còn chiếm 14% các sản phẩm được người tiêu dùng tìm mua, cho thấy một sự suy giảm rõ so với năm trước. Dẫn đầu trong chỉ số này giữa các sàn năm 2021 tiếp tục là hai sàn nội địa Tiki (21%) và Sendo (16%).
Theo báo cáo TMĐT Quý II/2021 từ iPrice và số liệu từ Google, lượt tìm kiếm từ khóa liên quan đến cửa hàng tạp hóa trực tuyến tăng 223% trong Quý 2 năm 2021. Số lượt tìm kiếm tăng 11 lần trong tháng 7 so với tháng 5 và 3,6 lần so với tháng 6 khi lệnh giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 được triển khai tại một số tỉnh, thành phố. Tất cả cho thấy nhu cầu mùa dịch của khách hàng tập trung chủ yếu cho ngành hàng này.
Do ảnh hưởng của dịch trong hai năm đã vô tình tạo nên những điều kiện kích thích sự phát triển của ngành nông nghiệp trực tuyến về cả cung và cầu. Khi Sendo có đến 81% sản phẩm thuộc nhà sản xuất trong nước và con số này ở sàn Tiki là 63%.
Phân tích kết quả số liệu thống kê của iPrice có thể thấy hàng Việt yếu thế ngay trên sân nhà. Lý do lớn nhất phải kể đến thói quen văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp trong nước đã hình thành từ rất lâu, khó thay đổi hoặc không thay đổi kịp so với sự hội nhập. Quy mô và khả năng thay đổi để đáp ứng thị hiếu khách hàng là vấn đề lớn của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh các doanh nghiệp nước ngoài cùng ngành chực chờ nhảy vào thôn tính thị trường Việt Nam ngày càng nhiều.
Việc hai sàn nội Sendo và Tiki xếp cao nhất về lượng hàng Việt trong các sản phẩm bán chạy phần nào cho thấy tính phù hợp cao và sự hỗ trợ tích cực của hai sàn này cho các doanh nghiệp Việt. Tiki là sàn duy nhất trong bốn sàn bắt buộc tất cả người bán phải có giấy phép đăng ký kinh doanh. Quy định này vô hình chung làm giảm một lượng nhà bán chuyên nhập hàng ngoại về bán lại và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nội.
Theo chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong mặc dù các sàn TMĐT đã hỗ trợ tiêu thụ hàng Việt, nhưng để hàng Việt phổ biến hơn trên TMĐT đòi hỏi chính bản thân doanh nghiệp nỗ lực triển khai hoạt động này, qua đó thêm kênh tiêu thụ hàng hóa. Mặt khác dịch Covid-19 khiến người tiêu dùng đã dần quen mua hàng trên sàn TMĐT và sẽ tiếp tục duy trì trong thời gian tới.
Để hàng Việt không bị lép vế trước hàng ngoại nhập, chiếm lòng tin của người tiêu dùng, bản thân các doanh nghiệp Việt cần có sự liên kết chặt chẽ, tận dụng tốt thế mạnh, tận dụng và khai thác có hiệu quả những phân khúc thị trường có lợi thế.
Liên kết chuỗi sản xuất – cung ứng thật chắc chắn trên thị trường nội địa cũng là vấn đề hết sức cấp bách. Nếu không có nền sản xuất nội địa tốt thì khó có cơ hội phát triển trên thị trường bán lẻ và cạnh tranh với hàng ngoại...
Tiểu Thủy Ngư