Hành vi giả mạo giấy phép hành nghề y, dược cũng như kết quả xét nghiệm không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, mà còn gây ra những nguy cơ trực tiếp, đe dọa đến sức khỏe và tính mạng của người dân.
Nguy cơ khôn lường đối với sức khỏe cộng đồng
Tình trạng giả mạo giấy phép hành nghề trong lĩnh vực y, dược đang đặt ra những nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Nhiều đối tượng đã lợi dụng kẽ hở trong quy trình cấp phép hoặc sử dụng thủ đoạn tinh vi để làm giả hồ sơ, giấy tờ.
Từ đó, họ ngang nhiên mở phòng khám, quầy thuốc và kinh doanh dược phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng. Những cơ sở này không chỉ thiếu chuyên môn mà còn vi phạm nghiêm trọng các quy định về an toàn, vệ sinh trong y tế, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm bệnh tật và những phản ứng phụ nguy hiểm từ thuốc.
Một trường hợp điển hình vừa bị phát hiện tại TP.HCM, liên quan đến chứng chỉ hành nghề số 000050/HCM-CCHN, ghi ngày cấp 12/10/2024, với nội dung "Cử nhân kỹ thuật y học ngành xét nghiệm". Tuy nhiên, dữ liệu lưu trữ tại Sở Y tế khẳng định thông tin này không trùng khớp, và số hiệu trên thực tế đã được cấp cho một người khác từ năm 2012.
Đáng báo động hơn, hiện nay trên không gian mạng đang tràn lan các nhóm, tài khoản công khai rao bán dịch vụ làm giả giấy phép hành nghề. Chỉ cần vài thông tin đơn giản như ảnh căn cước công dân và ảnh thẻ, người dùng có thể dễ dàng mua được chứng chỉ hành nghề giả chỉ trong 1–3 ngày, với mức giá khoảng 2,5 triệu đồng và dịch vụ giao tận nhà.
Hậu quả từ việc này là cực kỳ nghiêm trọng. Khi những người không có chuyên môn y khoa sử dụng giấy tờ giả để hành nghề khám, chữa bệnh, bệnh nhân sẽ phải đối mặt với những sai sót nghiêm trọng trong điều trị. Những sai sót này không chỉ gây biến chứng mà còn có thể dẫn đến tử vong.
Không dừng lại ở việc làm giả giấy phép hành nghề, một số cơ sở còn bị phát hiện làm giả cả giấy xét nghiệm cho bệnh nhân. Một vụ việc nổi cộm là trường hợp Phòng khám tư vấn sức khỏe thuộc Công ty TNHH Whitecoat Việt Nam – bị nghi ngờ làm giả kết quả xét nghiệm tầm soát ung thư cho nhân viên một doanh nghiệp tại Hà Nội.
Phòng khám tư vấn sức khỏe thuộc Công ty TNHH Whitecoat Việt Nam – bị nghi ngờ làm giả kết quả xét nghiệm tầm soát ung thư cho nhân viên một doanh nghiệp tại Hà Nội.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh, Thanh tra Sở Y tế TP.HCM đã tiến hành kiểm tra đột xuất phòng khám tại tầng 7, tòa nhà HB Tower, số 669 Điện Biên Phủ, phường 25, quận Bình Thạnh.
Kết quả xác minh cho thấy, phòng khám do bác sỹ N.L.M.H phụ trách chuyên môn và đã được cấp phép hoạt động. Chủ đầu tư là Công ty TNHH Whitecoat Việt Nam, đơn vị cũng có chi nhánh tại 63 Minh Khai, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Phòng khám này hoạt động theo mô hình tư vấn, điều phối khám sức khỏe định kỳ theo hợp đồng với các đơn vị có nhu cầu.
Việc khám bệnh thực tế được tiến hành tại các cơ sở y tế đủ điều kiện chuyên môn, sau đó kết quả được chuyển về Whitecoat để bàn giao cho khách hàng. Tuy nhiên, công ty thừa nhận đã ký hợp đồng phân phối dịch vụ xét nghiệm với một công ty chuyên về xét nghiệm di truyền tại TP.HCM.
Đáng chú ý, công ty đối tác xác nhận chỉ thực hiện một mẫu xét nghiệm duy nhất, các mẫu còn lại không phải do họ xử lý – dấu hiệu rõ ràng của hành vi gian lận.
Nhận định đây là vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, Sở Y tế TP.HCM đã gửi công văn đề nghị Công an TP.HCM vào cuộc điều tra, đồng thời báo cáo lên Bộ Y tế để phối hợp xử lý kịp thời, bảo vệ an toàn cho người dân và giữ nghiêm kỷ cương trong lĩnh vực y tế.
Cần triển khai biện pháp mạnh
Trước thực trạng đáng lo ngại về hành vi giả mạo giấy phép hành nghề trong lĩnh vực y, dược cũng như kết quả xét nghiệm, các chuyên gia y tế cho rằng cần có những giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ hơn từ phía cơ quan chức năng để kịp thời ngăn chặn và xử lý.
Trước hết, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về tầm quan trọng của việc kiểm tra tính pháp lý của các cơ sở y tế, nhà thuốc và đội ngũ hành nghề trước khi sử dụng dịch vụ hoặc mua thuốc.
Người dân khi phát hiện hoặc nghi ngờ hành vi làm giả giấy tờ hành nghề cần chủ động phản ánh, báo cáo tới các cơ quan chức năng để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Song song với đó, việc tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các cơ sở y tế, dược phẩm là cần thiết nhằm phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Các hình phạt đối với hành vi giả mạo cần được thực thi nghiêm khắc, mang tính răn đe cao để ngăn ngừa tái phạm.
Xuất hiện một số tài khoản chuyên làm chứng chỉ hành nghề Y.
Đặc biệt, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giấy phép hành nghề y, dược. Cơ quan chức năng nên xây dựng hệ thống tra cứu trực tuyến, giúp người dân và đơn vị quản lý dễ dàng xác minh tính hợp pháp của các chứng chỉ, giấy phép hành nghề.
Về phía cơ sở y tế, Sở Y tế TP.HCM đã yêu cầu siết chặt quy trình tiếp nhận nhân sự, trong đó nhấn mạnh việc chủ động xác minh pháp lý các chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề của đội ngũ bác sĩ, dược sĩ, kỹ thuật viên... trước khi được cấp phép làm việc tại đơn vị.
Đây là bước đi cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh và giữ vững đạo đức hành nghề trong lĩnh vực y tế.
Quang Anh